Nhạc sĩ Y Vũ

Danh Nhân Nước Việt

Thưa quý thính giả,

Một nhạc sĩ tài hoa, tiêu biểu của nền tân nhạc Việt Nam từ đầu thập niên 1960. Ông được đánh giá là một nhạc sĩ có phong cách riêng trong sáng tác, và có cuộc sống hòa đồng, thân thiện với mọi người. Mặc dù sáng tác của ông không nhiều bằng các nhạc sĩ đương thời, nhưng được nhiều người ưa thích mãi đến ngày nay.

Trong chuyên mục Danh nhân nước Việt tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài “Nhạc sĩ Y Vũ” của Việt Thái qua giọng đọc của Minh Nguyệt để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay.

Nhạc sĩ Y Vũ tên thật là Trần Gia Hội, sinh ngày 13/9/1940 tại Hà Nội. Trần Gia Hội là em ruột của Trần Tấn Hậu tức nhạc sĩ Y Vân, nên từ nhỏ Y Vũ được nhạc sĩ Y Vân dạy nhạc lý, sáng tác và hòa âm.

-Năm 1954, Y Vũ theo gia đình di cư vào Nam, sinh sống tại Sài Gòn.

-Năm 1960, khi vừa tròn 20 tuổi, ông sáng tác ca khúc Tôi Đưa Em Sang Sông đề tên Y Vũ và Nhật Ngân, viết về mối tình đầu tan vỡ, buồn day dứt với cô nữ sinh chung trường. Sau đó, ông viết thêm 2 nhạc phẩm Ngày Cưới Em và Chuyện Tình Đầu.

Trong những năm đầu tại vùng đất “phồn hoa đô hội”, ông đánh đàn cho ban nhạc Y Vân trong đại nhạc hội ở các rạp hát và phòng trà ca nhạc. Ngoài ra, ông còn mở lớp dạy nhạc và lớp dạy khiêu vũ.  

-Năm 1963, thời gian đánh đàn cho ban nhạc ở Vũng Tàu, ông yêu một vũ nữ nghèo tên Kim, cô này bị bệnh tim. Để khích lệ tinh thần cô vũ nữ, ông sáng tác nhạc phẩm Kim. Trong bài hát, có mấy câu nói lên nổi buồn tủi về thân phận vũ nữ, ví như một bông hoa bị vùi dập khi nở trong mưa. Nhạc phẩm Kim được ca sĩ Túy Phượng (nữ hoàng nhạc twist) trình bày, nhanh chóng nổi tiếng, lan rộng trên các đài phát thanh và đài truyền hình.

Đời là những chuỗi ngày sầu lo,

Tình là những bến bờ mộng mơ.

Em như hoa nở trong mùa mưa,

Sống giữa khi trời đất giông tố.

Khoảng một năm sau cô Kim qua đời, ông đau buồn viết tiếp nhạc phẩm Những Tâm Hồn Hoang Lạnh (đề tên cùng với nhạc sĩ Trúc Sơn), do ca sĩ Thanh Thúy trình bày.

Ngoài những dòng nhạc theo thể điệu slow, blue và kích động như twist, ông còn sáng tác các ca khúc nói về biển cả như: Thủy Thủ và Biển Cả, Tâm Sự Thủy Thủ được nhiều người lính hải quân yêu thích.

Khi được phỏng vấn về các hoàn cảnh sáng tác các bản nhạc, ông cho rằng nhiều khi “tức cảnh sinh tình”, vô tình đọc các mẩu truyện trên sách báo, thấy hoàn cảnh người khổ đau thì ông viết bài tâm sự, chứ không phải lúc nào cũng đặt mình vào bản nhạc. Như ca khúc Chuyện Loài Hoa Dang Dở, ông viết khi vừa đọc xong một cuốn sách.

Ngoài ra, ông còn nhắc về người vợ cần mẫn của mình, tuy không tham gia vào giới văn nghệ sĩ, nhưng cô vợ thường hay nghe nhạc do ông sáng tác, và ưa thích nhất là bài Ngày Mai Không Có Anh do ca sĩ Giao Linh trình bày. Mỗi lần nghe bản nhạc này, cô đều khóc vì sợ cảnh sống đơn độc một mình khi chồng mất. Ông sáng tác bài Trôi Theo Dòng Đời tặng riêng cho vợ, người cùng ông chia sẻ đắng cay ngọt bùi.

-Sau năm 1975, do mất hết tài sản, ông phải làm đủ thứ nghề để mưu sinh như: cạo mủ cao su ở Bình Phước, làm công nhân trên công trường Tân Quý Đông (Sài Gòn), buôn bán ve chai .v.v. Mãi đến sau năm 1990, ông được nhạc sĩ Nhật Bằng mời gọi về lo hòa âm tại câu lạc bộ Bến Nghé. Từ đó, ông bắt đầu sáng tác trở lại cho chương trình Mưa Bụi, và viết vài tác phẩm mới cho hảng dĩa Rạng Đông, Kim Lợi, Sài Gòn Audio, như: Sầu Nhớ, Đôi Ta, Bốn Màu Bốn Mùa.v.v.

-Ngày 28/9/2023, sau thời gian lâm bệnh nặng, nhạc sĩ Y Vũ từ trần tại Sài Gòn, hưởng thọ 83 tuổi. Ngày hôm sau, tang lễ được tổ chức tại Vãng Sanh Đường, chùa Vĩnh Ngiêm. Và lễ động quan cử hành vào lúc 11 giờ trưa ngày 30/9, sau đó đưa đi hỏa táng tại nghĩa trang Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân, Sài Gòn.

*****

Nhạc sĩ Y Vũ được các đồng nghiệp nhận xét là người có tánh tự trọng và khiêm tốn. Sau biến cố 30 tháng 4, khác với các đồng nghiệp, do cuộc sống chật vật, ông vất vả làm đủ thứ nghề để mưu sinh. Có thể nhờ máu văn nghệ và tình đầu dang dỡ là hai động lực chính, thúc đẩy tài năng tiềm ẩn trong con người ông phát tiết và thăng hoa.

Ngoài những ca khúc trử tình, ông còn là tác giả các nhạc phẩm: Tôi Đưa Em Sang Sông, Ngày Cưới Em và Kim, mãi đến nay vẫn được giới mộ điệu xem là tuyệt phẩm, được nhiều ca sĩ hải ngoại trình bày trong các chương trình văn nghệ.

Với tài năng thiên phú cùng với những đóng góp, nhạc sĩ Y Vũ đã giúp cho nền tân nhạc Việt Nam khởi sắc. Kính chào vĩnh biệt nhạc sĩ Y Vũ, cầu chúc linh hồn ông sớm về cõi vĩnh hằng.