Nhạc sĩ Trường Hải

Danh Nhân Nước Việt

Thưa quý thính giả,

Một nhạc sĩ vừa là ca sĩ, vừa giỏi đánh đàn, vừa là nhà sản xuất băng nhạc. Khi ra hải ngoại, ông là người có công ghi chép lại ký âm các nhạc phẩm nổi tiếng trước năm 1975 hầu dễ dàng cho các ca sĩ trình bày. Giống như Thanh Sơn, ông không qua trường lớp, tự học hòa âm và sáng tác từ cuốn “Để Sáng Tác Một Ca Khúc Phổ Thông” của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ, xuất bản năm 1955.

Trong chuyên mục Danh nhân nước Việt tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài “Nhạc sĩ Trường Hải” của Việt Thái qua giọng đọc của Minh Nguyệt để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay.

Trường Hải tên là Tạ Trường Hải, sinh ngày 3/10/1938 tại Sóc Trăng. Ông là người bạn cùng quê với nhạc sĩ Thanh Sơn. Vì đam mê âm nhạc từ nhỏ, nên 2 người cùng lên Sài Gòn học tiếp bậc trung học, vừa tìm cơ hội để bước chân vào đường văn nghệ.

-Năm 1959, nhạc sĩ Thanh Sơn tham gia cuộc thi tuyển lựa ca sĩ trên đài phát thanh, được giải nhất. Đến năm 1961, Trường Hải dự thi tuyển lựa ca sĩ nhận được giải nhì.

Sau cuộc thi, Thanh Sơn và Trường Hải đều được mời hát trên đài phát thanh. Sau khi quyết định ở lại Sài Gòn lập nghiệp, Trường Hải cùng với Châu Long và nhạc sĩ Ngọc Sơn thành lập ban nhạc Les Gitanes đánh đàn cho các Đại nhạc hội. Cùng lúc, ông đi hát và chơi đàn ở các phòng trà Tự Do, Kim Sơn, Hòa Bình. Thời gian sau đó, ông đánh đàn cho vũ trường Đại Nam, trên lầu có ban nhạc của Lê Văn Thiện, Huỳnh Anh, dưới lầu có ban nhạc Trường Hải.

Cùng với việc đánh đàn cho ca sĩ hát, ông kiêm luôn vai trò ca sĩ. Về sau, ông quyết định chuyển hẳn sang nghề ca hát. Ca khúc gắn liền với tiếng hát Trường Hải trước năm 1975 là Hận Đồ Bàn của nhạc sĩ Xuân Tiên. Trước đó ca sĩ Việt Ấn nổi tiếng với bản nhạc này, nhưng từ khi Việt Ấn đột ngột qua đời, thì Hận Đồ Bàn do Trường Hải trình bày, được nhiều khán giả yêu cầu trong các phòng trà.

Ca khúc đầu tay của Trường Hải sáng tác mang tên Còn Nhớ Tôi Không, ông viết bài này để nhắc tình bạn với Thanh Sơn khi còn trong quân ngũ. Tác quyền được ông bán cho Trung tâm phát hành Diên Hồng với giá 15.000 đồng. Đây là số tiền lớn, tương đương với mấy tháng lương công chức hạng trung thời bấy giờ.

Ca khúc tiếp theo là Những Chiều Không Có Em, do ông tự phát hành đợt đầu với 3.000 ấn bản vào năm 1965. Nhạc phẩm này do ca sĩ Hùng Cường hát đầu tiên trong dĩa nhựa của hãng Sóng Nhạc, được khán thính giả vô cùng yêu thích.

Những chiều không có em,

Ngõ hồn sao hoang vắng…

Nội dung nói lên tâm trạng của một chàng trai thất tình, đi lang thang trong buổi chiều không có người yêu bên cạnh. Tuy buồn lòng, nhưng lời trong ca khúc không làm cho người nghe cảm thấy bi lụy, mà chỉ cảm giác như có gì đó hụt hẫng…

Thời gian này, do Bộ Thông Tin cấm phổ biến nhạc ủy mị trên đài Phát thanh Sài Gòn, nên việc phổ biến bị chậm lại, nên ông bán bản quyền cho Trung tâm Duy Khánh.

Vài năm sau, ông chuyển hướng sang sáng tác nhạc có giai điệu vui tươi như: Nhịp Đàn Vui, Ai, Em Yêu Nhạc Brahms… Bài Nhịp Đàn Vui do ông tự phát hành bán được hơn 10.000 ấn bản. Đặc biệt nhất là bản Tình Ca Người Đi Biển sáng tác vào năm 1968, nổi tiếng qua tiếng hát của ca sĩ Mai Lệ Huyền, bán trên 30.000 ấn bản, được hầu hết người lính hải quân ưa chuộng.

Sau đó, ông sáng tác thêm nhiều ca khúc khác như: Chuyện Tình Mimosa, Hai Cánh Phượng Buồn, Cớ Sao Em Buồn .v.v. các bài hát này đều xuất hiện trong những băng nhạc do ông thực hiện.

Khoảng đầu thập niên 1970, ông thành lập Trung tâm băng nhạc, phát hành gần 20 cuốn băng, với sự góp mặt của các ca sĩ nổi tiếng như: Khánh Ly, Thái Thanh, Thanh Lan, Thanh Thúy, Giao Linh, Trúc Mai, Thanh Tuyền, Nhật Thiên Lan .v.v.

Sau biến cố 30/4/1975, ông chuyển qua nghề buôn bán nhạc cụ, tham gia vào Đoàn văn nghệ của Hoàng Biểu, đi lưu diễn các tỉnh để mưu sinh và tìm đường vượt biên.

-Năm 1979, ông vượt biển đến trại tỵ nạn Nam Dương.

-Năm 1980, được định cư tại quận Cam, California, Hoa Kỳ.

-Năm 1981, ông thành lập Trung tâm băng nhạc Trường Hải, là trung tâm băng nhạc sớm nhất, sản xuất băng video ở hải ngoại với 2 cuốn băng mang tên Không 1 và Không 2, phát hành vào năm 1983, được giới mộ điệu ưa thích.

Ngày 11/6/2021, nhạc sĩ Trường Hải từ trần tại California, hưởng thọ 83 tuổi.

*****

Nhìn lại sự nghiệp âm nhạc của Trường Hải với gần 100 ca khúc, có thể thấy ông là người đa tài, vừa là nghệ sĩ đàn guitar, vừa là nhạc sĩ sáng tác, vừa là ca sĩ, vừa là giám đốc Trung tâm băng nhạc ở Sài Gòn trước năm 1975 và đầu thập niên 1980 ở hải ngoại.

Vì vậy, cho dù ông đã “ra đi” về cõi vĩnh hằng, nhưng cái tên Trường Hải vẫn sống mãi trong lòng của những người yêu nhạc. Kính chào vĩnh biệt một nhạc sĩ tài hoa của vùng đất Sóc Trăng.