Friday, June 26, 2026

250 năm Hoa Kỳ Độc Lập

Bàn Ngang Tán Dọc

Sự kiện: Nguòi dân Hoa Kỳ đang tưng bừng chào đón ngày sinh nhật thứ 250 năm trong bầu khí sôi nổi hào hứng của Giải Túc Cầu Thế Giới lớn nhất hanh tinh, người người đều vui, nhà nhà cũng vui luôn.....

Kịch Bản

ML- Chào anh TH và anh HD. Gớm, các anh mê đá bóng thì cũng mê vừa vừa thôi chứ. Có huyện quan trọng cần hỏi ý kiến, mà gọi điện cũng chẳng ai chịu nhắc máy, gửi tin nhắn cũng chẳng thấy ai trả lời trả lỗ gì hết vậy! Thật là chán các anh quá đi!

 

HD- Ấy chết, sao chị lại trách oan HD vậy. Chẳng hiểu anh TH có mê đá bóng không, còn HD thì mải miết đọc lại lịch sử nước Mỹ để xem làm sao mà họ trở thành hùng mạnh nhất thế giới như hôm nay vậy. HD cũng mê túc cầu nhưng không có giờ để xem được trận nào trọn vẹn cả, chị có biết nỗi khổ của HD không!

 

TH- Chào chị ML và anh HD. TH xin lỗi anh chị. Quả thật cả tuần nay TH có chuyện liên quan đến cộng đồng, nên phải tập trung suy nghĩ, nên tạm thời “bế quan tỏa cảng” tập trung suy nghĩ và cầu nguyện xem mình phải nói gì làm gì cho phải lẽ, chứ nào có được ngồi nhâm ly càfe xem đá bóng đâu, thật là oan cho TH quá.

 

ML- ML xin lỗi vì đã trách oan hai anh. Số là ML cũng thích túc cầu nhưng lại không theo dõi hết, nên muốn biết kết quả các trận đấu của 12 bảng thế nào, nên sốt ruột muốn hỏi hai anh cho rõ đội nào ở, đội nào đi ấy mà, té ra hai anh cũng lơ mơ như ML, vậy cho ML xin lỗi. Hồi nãy anh HD nói đến nước Mỹ, ý anh muốn nói là gì?

 

HD- Chứ bộ chị không biết là kể từ ngày hôm qua, chính quyền và người dân Hoa Ky chính thức bước vào 10 ngày cao điểm chào đón sinh nhật lần thứ 250 của Hiệp Chúng Quôc Hoa Kỳ này hay sao?

 

TH- Đúng vậy, đây là dịp rất tốt để chúng ta ôn lại vài nét lịch sử của biến cố trọng đại này. Để tôi mở đầu rồi chị ML và anh HD đóng góp các dữ kiện khác nha. Năm 2026 này là cột mốc đặc biệt 250 năm ngày lập quốc tính từ ngày 4 tháng 7 năm 1776, khi bản Tuyên Ngôn Độc Lập (United States Declaration of Independence)  được công bố tại Philadelphia. Lúc ấy dân số chỉ có khoảng 2,5 triệu người. Trong đó có khoảng nửa triệu người nô lệ da đen. Và chỉ có 13 thuộc địa Anh dọc bờ biển Đại Tây Dương. Diện tích chỉ là một dải đất hẹp ven biển phía Đông, chưa mở rộng về phía Tây như ngày nay.

 

ML- ML đã học lịch sử nước Mỹ trước khi thi vào quốc tịch, 13 thuộc địa lập quốc trở thành 13 tiểu bang sau là Virginia, Massachusetts, New Hampshire, Rhode Island, Connecticut, New York, New Jersey, Pennsylvania, Delaware, Maryland, North Carolina, South Carolina, và Georgia. Đó chính là nền tảng của Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ. Nước Mỹ hôm nay (2026) dân số hơn 340 triệu. Gồm 50 tiểu bang. Thủ đô là Washington. HK nền kinh tế lớn nhất thế giới. Đồng đô la Mỹ là đồng tiền dự trữ quan trọng nhất thế giới. Từ 13 thuộc địa nhỏ bé năm 1776, Hoa Kỳ đã trở thành một cường quốc toàn cầu chỉ trong 250 năm. Đó là niềm tự hào chung của người dân Hoa Kỳ, trong ấy có người tỵ nạn CSVN  là chúng ta dắy, hai anh.

 

HD- Nói đến ngày lập quốc, không thể không nhắc đến những  vị “khai quốc công thần” của đất nước này. Trước nhất là George Washington, ông là Tổng Tư Lệnh quân đội trong cuộc chiến giành độc lập với vương quốc Anh. Ông trở thành Tổng Thống đầu tiên của Hoa Kỳ (1789–1797). Được mệnh danh là "người Cha lập quốc" (Father of His Country). Rồi đến Thomas Jefferson, tác giả chính của Tuyên Ngôn Độc Lập, cũng Tổng Thống thứ ba của Hoa Kỳ. Ngài đã để lại câu nói nổi tiếng: "Mọi người sinh ra đều bình đẳng." đấy!

 

TH- Vị anh hùng thứ ba chính là Benjamin Franklin, là nhà khoa học, nhà ngoại giao, nhà phát minh. Ông đóng vai trò quan trọng trong việc thuyết phục Pháp giúp Hoa Kỳ chống Anh. Môt nhân vật nổi tiếng khác là John Adams, người vận động mạnh mẽ cho nền độc lập và là Tổng Thống thứ hai của Hoa Kỳ. Vị anh hùng thứ năm chính là James Madison, được gọi là "Cha đẻ của Hiến pháp Hoa Kỳ". cũng là vị Tổng thống thứ tư của Hiệp Chúng Quốc.

ML- Thưa hai anh, nói đến ngày độc lập mà không nhắc đến bản Tuyên Ngôn Độc Lập (United States Declaration of Independence) văn kiện  quan trọng nhất, là một thiếu sót. Bản tuyên ngôn độc lập được công bố ngày 4-7-1776, đã khẳng định 3 điều cực kỳ quan trọng: (1) Con người có các quyền tự nhiên không do ai ban phát cho. Từ đó mới có các tu chính an để làm rõ các quyền ấy, như Tu Chính Án số 1 nói đến quyền tự do ngôn luận. (2) Chính quyền tồn tại là để phục vụ người dân. Và (3) Khi chính quyền chà đạp quyền của dân, người dân có quyền thay đổi chính quyền ầy. Từ điểm này mà bản Hiến Pháp mới Tu Chính An số 2 là quyền sở hữu vũ khí đấy. Đây là một văn kiện chính trị có ảnh hưởng lớn nhất lịch sử nhân loại chứ chẳng chơi đâu. Thưa hai anh.

TH- Vậy, chúng ta cần xác định xem điều gì đã làm cho nước Mỹ khác với các quốc gia khác? Theo những nghiên cứu của các sử gia thì  sức mạnh lớn nhất của Hoa Kỳ không phải quân sự hay kinh tế, mà là: Tinh thần tự do cá nhân. Quyền tư hữu tài sản. Bầu cử định kỳ. Tam quyền phân lập. Tự do ngôn luận. và tự do tôn giáo. Chính Những nguyên tắc này đã giúp Hoa Kỳ thu hút hàng chục triệu người nhập cư từ khắp thế giới trong suốt 250 năm. Anh chị có đồng ý với nhận xét này không?

ML- Rất chính xác thưa hai anh. Nếu nhìn lại 250 năm lập quốc HK, chúng ta có rất nhiều điều thú vị trở thành những bài học cho hậu thế. Một trong các câu chuyện nói rằng nếu phải chọn một nhân vật tiêu biểu nhất của 250 năm Hoa Kỳ, đa số sử gia sẽ chọn George Washington, vì ông không chỉ giúp giành độc lập mà còn từ chối trở thành một ông vua cai trị suốt đời.

HD- Vì vậy, việc ông tự nguyện rời chức vụ sau hai nhiệm kỳ đã tạo nên truyền thống chuyển giao quyền lực hòa bình, một trong những nền tảng quan trọng nhất của nền dân chủ Hoa Kỳ vẫn tôn tại như chúng ta thấy ngày nay.

TH- Khi Hoa Kỳ kỷ niệm 250 năm lập quốc vào ngày 4 tháng 7 năm 2026 này, người Mỹ không chỉ mừng sự ra đời của một quốc gia, mà còn nhìn lại một cuộc thử nghiệm chính trị táo bạo về tự do, dân chủ và quyền con người đã kéo dài suốt một phần tư thiên niên kỷ, và hy vọng nó sẽ kéo dài đến một ngàn năm nữa.

Chúng ta cũng đừng quên các nhà lập quốc Hoa Kỳ đặt đất nước Mỹ này dưới sự quan phòng và chúc phúc của Thiên Chúa, vì vậy điểu này đã được in chữ: “in God We Trust” ngay trên đồng Dollar, như môt lời nhắc nhở cho người dân Hoa Kỳ đấy. Tuy còn nhiều điều thú vị khác, nhưng chúng ta đã hết giờ......

 

 

No comments:

Post a Comment