Sunday, May 3, 2026

Trả Lời Thư Tín: 03.05.2026

Trả Lời Thư Tín

Kính thưa quí thính giả, sau đây là tiết mục ”Trả Lời Thư Tín” sẽ do phóng viên Minh Nguyệt cùng ông Hải Sơn Giám đốc đài Đáp Lời Sông Núi thực hiện

Hỏi: Ông Phùng Tất Liên ở Tây Ninh hỏi: Tôi thấy nhiều người gọi Việt Nam hiện nay là “nhà nước mafia”, như vậy có quá cực đoan không? Vì tuy bị hạn chế về nhân quyền, nhưng xã hội VN tương đối ổn định, không có cảnh các băng nhóm xã hội đen thao túng giới quan chức chính phủ, gây hỗn loạn cuộc sống của người dân. 

Hải Sơn: Cảm ơn MN. Thưa ông Liên và thưa quý thính giả, đây là một chủ đề lớn cần bàn luận. Thuật ngữ “Nhà nước mafia” đã xuất hiện ở Âu-Mỹ từ lâu, nhưng cựu chính trị gia Bálint Magyar là người hệ thống hóa và phổ biến thuật ngữ này để mô tả Hungary dưới thời Viktor Orbán. Theo ông, nhà nước đã bị “chiếm dụng” để phục vụ một mạng lưới thân hữu vận hành giống cấu trúc gia đình, băng nhóm.

Chúng ta có thể hiểu một cách đơn giản rằng, các băng nhóm tội phạm hay mafia là thế giới ngầm: hoạt động lén lút, đứng ngoài pháp luật và có thể bị trừng trị. Nhưng “nhà nước mafia” thì ngược lại. Nó tồn tại công khai, hoạt động ngay thanh thiên bạch nhật, chính danh và hợp pháp, không chịu sự kiểm soát của ai và cũng không thể bị ai trừng trị. Đây là một dạng “tội phạm” được tổ chức theo mô hình nhà nước, với đầy đủ cả ba nhánh Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp và nằm dưới sự điều hành bởi một nhóm người, tức là sự “tập trung quyền lực”.

Nhóm người này thao túng, thậm chí sửa hoặc đổi Hiến pháp để củng cố quyền lực; tự đặt ra các điều luật hay các văn bản dưới luật để triệt tiêu mọi quyền tự do của người dân hầu ngăn chặn sự phản kháng trong dân chúng và để kiểm soát xã hội.

Nhóm người này bỏ tù bất cứ công dân nào dám bày tỏ ý kiến trái với quan điểm của mình. Một điều quan trọng nhất, đó là chúng biến tài sản công thành tài sản riêng, làm giàu cho gia tộc, thân hữu và phe cánh.

Với cách hiểu đơn giản như vậy, thì Việt Nam hiện nay, dưới sự cai trị của ĐCS chính là một “nhà nước mafia”.

Vì vậy, khác với mafia thông thường dù mạnh đến đâu, ngang tàng hay tàn nhẫn đến đâu cuối cùng vẫn bị pháp luật trừng trị. Nhưng giới lãnh đạo cầm quyền tại VN, chính là những tên trùm mafia thì không thể bị trừng trị vì chúng nắm trong tay luật pháp, tòa án, nhà tù, tài sản của toàn xã hội và sinh mệnh của dân chúng. Giới tội phạm, xã hội đen hay mạng lưới mafia ngầm đều phải phục tùng nhà nước mafia có tên là ĐCSVN đó, thưa ông Liên và thưa quý thính giả …

 Hỏi: Ông Trần Đình Sử ở Sài Gòn hỏi, từ khi ông Tô Lâm giữ vai trò Tổng Bí thư, Bộ Công An gần như độc diễn trong việc soạn thảo và thúc đẩy các dự luật liên quan đến quản trị xã hội. Vậy vai trò thực sự của các Bộ, Ngành khác đang ở đâu? 

Hải Sơn: Thưa ông Sử và thưa quý thính giả. Nếu nhìn thẳng vào thực trạng vận hành quyền lực hiện nay, người ta khó có thể không đặt câu hỏi về sự mất cân đối ngày càng rõ giữa các bộ, ngành trong quá trình làm luật và hoạch định chính sách.

Từ sau những thay đổi nhân sự cấp cao, đặc biệt là khi ông Tô Lâm đảm nhiệm cương vị Tổng Bí thư, nhiều nhà quan sát cho rằng vai trò của Bộ Công an trong không gian lập pháp và quản trị xã hội ngày càng được mở rộng, thậm chí là không có giới hạn.

Không chỉ dừng ở lĩnh vực an ninh thuần túy, cơ quan này ngày càng xuất hiện dày đặc trong các dự thảo luật liên quan trực tiếp đến đời sống dân sự, quản lý xã hội và cả những vấn đề vốn trước đây thuộc phạm vi các bộ chuyên ngành khác.

Trong bối cảnh ấy, câu hỏi đặt ra là: các bộ, ngành khác đang ở đâu, có vai trò gì trong tiến trình hình thành chính sách quốc gia?

Với sự phân quyền thực chất trong nội bộ, bộ máy cầm quyền hiện nay thì các bộ ngành khác đang dần trở thành cơ quan mang tính hình thức trong quá trình lập pháp.

Để tránh hiểu lầm, chúng tôi cần nhấn mạnh đây không phải là hiện tượng xuất hiện từ khi ông Tô Lâm lên làm TBT, mà là cấu trúc quyền lực của đảng cộng sản từ khi cướp được chính quyền vào năm 1945. Tức là họ sử dụng bộ máy đàn áp là công an để bảo vệ chế độ, do vậy, mới gọi là nhà nước “công an trị”. Tuy nhiên, bộ máy ấy cũng cần phân chia quyền lực để xây dựng hình ảnh nhà nước của dân, phục vụ cho mục đích tuyên truyền. Song, dưới thời Tô Lâm, điều này đang bị phá vỡ, đến mức có người đã phải thốt lên rằng đây là “nhà nước của công an, do công an, vì công an” để mô tả sự lũng đoạn của Bộ Công an.

Nhưng, bài học từ nhiều quốc gia khác trên thế giới cho thấy, việc dựng lên đủ mọi điều luật nhằm củng cố chế độ, vô hình chung lại chính là cái bẫy chôn chính mình trong tương lai. Chúng ta sẽ trở lại đề tài này trong số tiếp theo vào hai tuần nữa. Cảm ơn quý thính giả.

No comments:

Post a Comment