Tuyên tuyền, nhồi sọ, là sở trường của đảng CSVN trong việc kiểm soát tư tưởng của dân chúng. Trước những tiến bộ kỹ thuật ngày nay, CSVN cũng đang tìm cách “đổi mới” phương thức kiểm soát này!
Trong chuyên mục BÌNH LUẬN hôm nay, kính mời quý thính giả theo dõi bài viết của ĐOÀN KHÔI, thành viên Ban Biên Tập đài ĐLSN, tựa đề “TikTok, AI Và Tham Vọng Kiểm Soát Tư Tưởng Của CSVN”, sẽ do Hướng Dương trình bày sau đây ...
Ngày 7 tháng 5 vừa qua, cơ quan thông tấn Reuters đã đăng tải phóng sự điều tra về việc đảng Cộng sản Việt Nam đang chuẩn bị một chiến dịch tuyên truyền kiểu mới. Đó là dùng những khuôn mặt ảnh hưởng, thường được gọi là “influencers”, cùng với “trí tuệ nhân tạo” (AI), podcast, video ngắn, và các nền tảng mạng xã hội để “định hướng dư luận” và củng cố quyền lực chính trị. Theo các tài liệu nội bộ mà Reuters đọc được, Hà Nội dự trù đến năm 2030 sẽ xây dựng một đội ngũ gồm khoảng 1.000 “influencers” và 5.000 chuyên viên AI để tạo ra “nội dung tích cực”, đồng thời kiểm soát và loại bỏ nhanh chóng các ý kiến bị xem là “trái với đường lối của đảng”.
Mới nghe qua, nhiều người có thể nghĩ đây chỉ là một sự “hiện đại hóa kỹ thuật tuyên truyền”. Nhưng thật ra, nó phản ảnh một nỗi lo sợ rất lớn của chế độ CSVN là giới trẻ Việt Nam ngày nay không còn tin vào thứ tuyên truyền kiểu cũ nữa.
Trong nhiều thập niên, guồng máy tuyên giáo của đảng hoạt động theo mô hình cổ điển với báo Nhân Dân, truyền hình quốc doanh, loa phường, các đoàn thể ngoại vi và hệ thống trường học. Nhưng bước vào thời đại Internet, nhất là với TikTok, YouTube, Facebook và podcast, người dân – đặc biệt lớp trẻ – đã có cơ hội tiếp cận vô số nguồn thông tin được gọi là “ngoài luồng”, tức ngoài sự kiểm soát của đảng. Chính điều đó đã làm cho bộ máy tuyên truyền cũ trở nên lạc hậu và kém hiệu quả.
Đảng CSVN hiểu rõ điều này. Vì vậy họ phải thay đổi phương thức. Thay vì chỉ dùng cán bộ tuyên huấn khô khan, họ muốn sử dụng những gương mặt “trẻ trung”, “ăn khách”, có nhiều người theo dõi trên mạng xã hội để chuyển tải thông điệp chính trị một cách mềm mại hơn. Đó là lý do, theo sự tiết lộ của Reuters, nhiều “influencers” đã được tiếp xúc, mời gọi và hỗ trợ để tham gia chiến dịch này.
Điều đáng chú ý là chế độ không chỉ muốn tuyên truyền, mà còn muốn tạo ra cái gọi là “miễn dịch tư tưởng” cho giới trẻ. Nói cách khác, họ muốn thanh niên Việt Nam tự động phản ứng chống lại mọi ý kiến đối lập trước khi những ý kiến đó có cơ hội lan rộng. Đây chính là kiểu tuyên truyền mới, dùng kỹ thuật điện tử để nhồi nắn tư tưởng dân chúng.
Và AI sẽ đóng vai trò trung tâm trong chiến dịch ấy. Thật vậy, theo Reuters, nhà cầm quyền muốn sử dụng AI để theo dõi nội dung trên mạng, phát hiện sớm những quan điểm bị xem là nguy hiểm, rồi can thiệp hoặc xóa bỏ trong vòng 24 giờ. Điều đó có nghĩa là chế độ đang tiến rất gần đến mô hình “công an kỹ thuật số” mà Trung Cộng đã áp dụng từ nhiều năm qua.
Nguy hiểm hơn nữa là AI có thể được dùng để sản xuất hàng loạt nội dung giả tạo nhưng trông rất thật: video, hình ảnh, giọng nói, thậm chí những “nhân vật ảo” đóng vai người yêu nước hay chuyên gia độc lập. Thế giới hiện nay đã chứng kiến nhiều chiến dịch tuyên truyền kiểu này. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy nhiều chế độ độc tài đang sử dụng AI để tạo ra mạng lưới thông tin giả nhằm thao túng nhận thức công chúng.
Trong trường hợp Việt Nam, hậu quả sẽ đặc biệt nguy hiểm vì xã hội hiện nay vốn thiếu báo chí độc lập và thiếu cơ chế kiểm chứng thông tin hiệu quả. Khi nhà nước vừa nắm quyền lực chính trị, vừa kiểm soát truyền thông, lại vừa sở hữu các công cụ AI tối tân, người dân sẽ rất khó phân biệt đâu là sự thật và đâu là sản phẩm tuyên truyền được chế tạo bằng kỹ thuật điện toán.
Thật ra, dấu hiệu của chiến dịch này đã xuất hiện từ lâu. Những năm gần đây, trên TikTok và YouTube xuất hiện ngày càng nhiều những video ca tụng lãnh đạo, những nội dung đả kích giới bất đồng chính kiến bằng ngôn ngữ trẻ trung, hài hước, dễ lan truyền. Nhiều chương trình không còn mang giọng tuyên truyền nặng nề như trước, mà được thực hiện dưới hình thức giải trí, âm nhạc hay “reaction video”. Reuters cũng nhắc tới trường hợp một bài hát ca tụng ông Tô Lâm đã gây phản ứng trái chiều trên mạng xã hội, cho thấy ngay cả trong nội bộ đảng cũng có sự lo ngại về tính phản tác dụng của tuyên truyền quá lộ liễu.
Chính vì thế, đảng phải dùng “influencers”. Một cán bộ tuyên giáo nói chuyện sẽ không hấp dẫn bằng một TikToker trẻ tuổi với vài triệu người theo dõi. Một bài xã luận trên báo Nhân Dân sẽ không có sức lan truyền bằng một video ngắn 30 giây có nhạc nền bắt tai. Chế độ hiểu rõ quy luật ấy nên đang cố “trẻ hóa” tuyên truyền để giữ quyền kiểm soát xã hội.
Thế nhưng, vấn đề căn bản là tuyên truyền hiện đại vẫn không thể thay thế sự thật.
Một chế độ có thể thuê hàng ngàn influencers, có thể dùng AI để tạo ra hàng triệu video, nhưng họ không thể che giấu mãi những khó khăn đang hiện diện trong đời sống người dân: tham nhũng lan tràn, khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn, công nhân thất nghiệp, giới trẻ mất phương hướng, giáo dục xuống cấp và quyền tự do bị bóp nghẹt.
Công nghệ có thể giúp chế độ tuyên truyền nhanh hơn, đẹp hơn, hấp dẫn hơn. Nhưng công nghệ không thể tạo ra lòng tin chân thật nếu chính quyền không có minh bạch, không có tự do báo chí và không có trách nhiệm trước dân.
Đồng thời lịch sử cũng cho thấy một sự thật khác: mọi chế độ chỉ dựa vào tuyên truyền cuối cùng đều thất bại khi khoảng cách giữa lời nói và thực tế trở nên quá lớn. Internet và AI là con dao hai lưỡi. Chúng có thể được dùng để tuyên truyền, nhưng cũng có thể giúp sự thật lan truyền nhanh hơn bao giờ hết./.
No comments:
Post a Comment