Monday, May 4, 2026

Tin Tức: Thứ Hai 04.05.2026

Tin Tức

Mở đầu chương trình, Hoàng Ân và Bá Cơ mời quý thính giả theo dõi phần Tin Tức.

1. Bỉ và Hòa Lan lên tiếng về trường hợp của nhà báo Phạm Đoan Trang

Nhân Ngày Tự do Báo chí Thế giới (3/5), Đại sứ quán Bỉ và Đại sứ quán Hòa Lan tại Việt Nam đã ra tuyên bố tái khẳng định cam kết mạnh mẽ đối với việc bảo vệ tự do báo chí và tự do ngôn luận, nhấn mạnh rằng việc các nhà báo được làm việc trong môi trường an toàn, độc lập là nền tảng không thể thiếu của một xã hội và nền kinh tế phát triển.

Trong thông báo đăng trên Facebook chính thức, hai đại sứ quán nhắc đến trường hợp nhà báo, nhà hoạt động Phạm Đoan Trang, người đang thi hành án tù 9 năm sau khi bị kết án năm 2021 với tội danh “tuyên truyền chống Nhà nước”, liên quan đến các hoạt động ôn hòa thúc đẩy quyền dân sự và chính trị. Trước khi ra tòa, bà đã bị tạm giam 434 ngày. Trường hợp của bà Phạm Đoan Trang từng được nêu trong báo cáo năm 2022 của Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc về tình trạng giam giữ tùy tiện và các bản án nặng dành cho những người cung cấp thông tin nhân quyền cho các cơ chế quốc tế.

Tuyên bố cho biết: “Tự do báo chí không chỉ là quyền của người làm báo mà là quyền của toàn xã hội”, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ với các nhà báo đang đối mặt áp lực, đe dọa, bắt giữ hoặc bỏ tù trên toàn cầu.

Theo Báo cáo Tự do Báo chí 2026 của RSF, Việt Nam xếp 174/180 quốc gia, giảm một bậc so với năm 2025, với khoảng 40 nhà báo đang bị giam giữ.

 

2. Ukraine oanh kích cảng primorsk của Nga

Ukraine mở nhiều đợt không kích bằng phi cơ không người lái trên lãnh thổ Nga, đánh trúng hải cảng Primorsk bên bờ Baltic, gây hỏa hoạn và làm hư hại một số tàu thuyền. Cảng đầu mối dầu hỏa này bị thiệt hại đáng kể; một tàu chở dầu, một chiến hạm trang bị hỏa tiễn và một tàu tuần tra cũng bị trúng đòn.

Thống đốc vùng tây bắc Nga cho hay hơn 60 Drone đã bị bắn hạ trong đêm; đám cháy tại Primorsk đã được dập tắt nhanh. Nhiều nơi khác cũng báo cáo thương vong, gồm vùng Moscow và Smolensk.

Primorsk là một trong những cửa ngõ xuất cảng dầu lớn nhất của Nga, công suất khoảng 1 triệu thùng/ngày, thời gian qua liên tục bị tấn công khi các cuộc thương thuyết chấm dứt chiến tranh do Hoa Kỳ làm trung gian bế tắc. Kyiv cho biết sẽ tiếp tục phát triển khả năng tác chiến tầm xa trên biển, trên không và trên bộ.

Phía Điện Kremlin nói nếu hạ tầng dầu khí Nga tiếp tục bị đánh phá, giá dầu thế giới có thể tăng, bù lại phần xuất cảng suy giảm. Trong khi đó, giao tranh trên bộ vẫn tiếp diễn, quân Nga tiến chậm về hướng Kostiantynivka ở Donetsk.

 

3. Hezbollah trả giá đắt trong nỗ lực xoay chuyển tình thế

Hezbollah đang phải trả giá nặng nề sau khi khai chiến với Do Thái. Do Thái chiếm một phần miền Nam Liban, hàng trăm ngàn dân Shiite phải di tản, và có thể có hàng ngàn chiến binh thiệt mạng theo ước tính nội bộ. Ảnh hưởng chính trị cũng bị suy giảm nghiêm trọng khi nhiều phe phái tại Beirut phản đối vai trò võ trang của tổ chức này, cho rằng Hezbollah đã đẩy Liban vào vòng chiến liên miên.

Dù vậy, các nguồn tin cho biết Hezbollah tự tin có thể xoay chuyển tình thế bằng cách liên kết chặt hơn với Iran trong cuộc xung đột với Do Thái và Hoa Kỳ. Tổ chức này hy vọng sự tham chiến sẽ buộc vấn đề Liban được đưa vào bàn thương thuyết Mỹ–Iran và đạt được một thỏa thuận đình chiến vững chắc hơn.

Trong cuộc chiến trước, Hezbollah bị tổn thất nặng, kể cả cái chết của lãnh tụ Hassan Nasrallah cùng khoảng 5.000 chiến binh. Dù được Iran tái trang bị và sử dụng chiến thuật mới, giao tranh vẫn tiếp diễn dù có lệnh ngưng bắn do Hoa Kỳ làm trung gian.

Hơn 2.600 người đã thiệt mạng tại Liban từ đầu tháng 3. Do Thái tiếp tục duy trì vùng “đệm an ninh” ở miền Nam và không kích thường xuyên, trong khi Hezbollah cũng phóng hỏa tiễn và phi cơ không người lái đáp trả. Giới phân tích nhận định chỉ một thỏa thuận toàn diện giữa Hoa Kỳ và Iran mới có thể chặn đứng cuộc leo thang, nếu không đôi bên sẽ tiếp tục chịu tổn thất kéo dài.

 

4. Trung Cộng và Phi Luật Tân tố cáo lẫn nhau về biển Đông

Trung Cộng và Phi Luật Tân tiếp tục khẩu chiến về tình hình Biển Đông. Bắc Kinh tố cáo phía Phi Luật Tân đổ bộ lên một bãi cạn đang tranh chấp, trong khi Manila tuyên bố sẽ điều động tàu để xua đuổi các tàu Trung Cộng mà họ cho là tiến hành nghiên cứu bất hợp pháp trong hải phận của mình.

Căng thẳng xoay quanh bãi Sandy Cay, một bãi cát không người ở nhưng có vị trí chiến lược. Lực lượng hải cảnh Trung Cộng nói đã phát hiện 5 người Phi Luật Tân đổ bộ lên đây và gọi đó là hành động “phi pháp”. Trước đó, Manila cho biết đã điều động tàu tuần duyên đến khu vực sau khi có tin nhân viên Trung Cộng xuất hiện và treo cờ tại bãi này.

Mối bang giao giữa hai nước ngày càng căng thẳng do tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông, nơi Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ hải lộ. Cùng ngày, phía Phi Luật Tân cho hay đã phát giác 4 tàu Trung Cộng tiến hành hoạt động nghiên cứu trái phép và cảnh cáo có thể điều động phi cơ cùng chiến hạm để buộc các tàu này rời khỏi khu vực.

Đôi bên hiện chưa đưa ra thêm phản ứng chính thức trước các diễn biến mới nhất.

 

5. Tổng Thống Đài Loan thách thức Trung Cộng 

Tổng thống Lại Thanh Đức khẳng định Đài Loan có quyền giao thiệp với thế giới, không quốc gia nào được ngăn cản, khi ông bất ngờ đến thăm Eswatini, một quốc gia ở Phi Châu. Chuyến công du đã bị Bắc Kinh tìm cách đánh phá, trong lúc Trung Cộng công kích ông bằng lời lẽ nặng nề.

Bắc Kinh xem Đài Loan là một phần lãnh thổ và phản đối mọi quan hệ ngoại giao chính thức giữa Đài Loan và các nước khác, điều mà chính quyền Đài Bắc bác bỏ. Tháng trước, Đài Loan tố cáo Trung Cộng gây áp lực khiến 3 quốc gia rút phép bay quá cảnh cho phi cơ của ông Lai Thanh Đức.

Phát biểu tại Eswatini, ông Lại Thanh Đức nhấn mạnh 23 triệu dân Đài Loan có quyền tham gia  cộng đồng quốc tế. Chuyến công du được giữ kín và theo hình thức “đến nơi rồi mới loan báo” nhằm tránh can thiệp từ bên ngoài.

Đáp lại, Trung Cộng chỉ trích gay gắt, trong khi phía Đài Loan nói ông Lại Thanh Đức không cần sự chấp thuận của Bắc Kinh để đi lại. Trước đó, Hoa Kỳ và nhiều nước Âu châu đã bày tỏ lo ngại về áp lực của Trung Cộng đối với chuyến đi này./.

No comments:

Post a Comment