Nhạc sĩ Bằng Giang

Danh Nhân Nước Việt

Thưa quý thính giả,

Một nhạc sĩ tài hoa của dòng nhạc trử tình với nhiều ca khúc để đời, được khán thính giả yêu mến qua nhiều nhạc phẩm đầy cảm xúc về tình yêu lứa đôi với cuộc sống, và các bài tình ca thời chinh chiến. Phong cách âm nhạc của ông còn mang đậm nét tâm tư tình cảm giữa con người và tình yêu quê hương.

Trong chuyên mục Danh nhân nước Việt tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài “Nhạc sĩ Bằng Giang” của Việt Thái qua giọng đọc của Minh Nguyệt để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay.

Nhạc sĩ Bằng Giang tên thật là Trần Văn Khởi, sinh năm 1938 tại Biên Hòa, Đồng Nai, trong một gia đình lao động. Do đam mê văn nghệ từ nhỏ nên ông thường bỏ học đến ở nhà thầy dạy nhạc, và sau đó tháp tùng các ban văn nghệ phục vụ các trại lính tại Biên Hòa.

-Nhờ cơ duyên, Trần Văn Khởi được người bà con là chủ hầm đá Bửu Long giúp đỡ cho ở nhờ và giới thiệu với ca sĩ Chế Linh, nên cả 2 cùng sáng tác nhạc phẩm Đêm Buồn Tỉnh Lẻ và Bài Ca Kỷ Niệm đề tên Bằng Giang và Tú Nhi. Sự kết hợp giữa của 2 nhạc sĩ Bằng Giang và Tú Nhi, cộng với giọng ca của Chế Linh đã tạo ra "cơn địa chấn" trong thời Việt Nam Cộng Hòa. Hai ca khúc này không những đưa tên tuổi Chế Linh thăng hoa, mà còn khẳng định vị thế của Bằng Giang là một trong những nhạc sĩ hàng đầu.

-Ngoài các nhạc phẩm được xem là dòng nhạc vàng, 2 nhạc phẩm Đêm Buồn Tỉnh Lẻ và Bài Ca Kỷ Niệm, nhạc sĩ Bằng Giang còn để lại các bản tình ca như: Thành Phố Mưa Bay, Ai Về Phố Thị. Nhạc lính và quê hương: Lính Trận Miền Xa, Người Em Xóm Đạo, Biên Hòa Ca.

Riêng nhạc phẩm Thành Phố Mưa Bay với giai điệu Bolero chậm buồn, ca khúc này vẽ nên một bức tranh kỷ niệm nhạt nhòa dưới cơn mưa, chạm đến nỗi cô đơn tận cùng của những người đang yêu. Bên cạnh đó, các tác phẩm như Người Em Xóm Đạo và Lính Trận Miền Xa đã biến nhạc sĩ Bằng Giang thành người kể chuyện bằng âm nhạc, thấu hiểu trọn vẹn nỗi lòng của người lính nơi tiền tuyến và người tình ở hậu phương.

Người Em Xóm Đạo là bài hát nổi tiếng do ông sáng tác vào năm 1970, viết về một xóm đạo ở Đồng Nai của người Bắc di cư tỵ nạn cộng sản. Nội dung của nhạc phẩm này là một phiên bản khác của miền Nam, tương tự như chuyện tình Màu Tím Hoa Sim của nhà thơ Hữu Loan. Câu chuyện tình không đoạn kết mà ông mô tả trong bài hát, là ông nhìn thấy người con gái và đem lòng yêu thương, nhưng mang tâm sự của một chàng thanh niên trong thời chiến bước ra chiến trường, không biết được ngày về, nên mọi thứ chỉ là đơn phương trong niềm thương nỗi nhớ. Còn ca khúc Lính Trận Miền Xa được ca sĩ Duy Khánh trình bày cũng nổi tiếng không thua gì Người Em Xóm Đạo, được người lính khắp 4 vùng Chiến Thuật ưa thích.

-Sau biến cố 30/4/1975, ông sang định cư tại tỉnh bang Montreal, Canada.

-Đến năm 1992, ông mang theo “hồn nhạc quê hương” sang định cư tại thành phố Atlanta, tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Tại đây, ông miệt mài sáng tác nhạc viễn xứ, ghi lại nỗi nhớ quê nhà qua các nhạc phẩm: Mùa Thu Montréal, Tiễn Em Lần Cuối, Bên Giòng Đồng Nai, Thương Người Tình Xa, Bên Giòng Đồng Nai. Và cũng tại nơi này ông tiếp tục sáng tác, phổ thơ của Thy Lệ Trang và Hoàng Ánh Nguyệt. 

-Ngày 8/10/2024, vào lúc 2 giờ sáng, nhạc sĩ Bằng Giang từ trần tại tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ, hưởng thọ 86 tuổi. Ca sĩ Chế Linh là một trong những nghệ sĩ đăng chia buồn sớm nhất, trên trang facebook ngày 10/10, ông chia sẻ rằng: “Vô cùng thương tiếc nhạc sĩ Bằng Giang vừa vĩnh viễn ra đi, để lại trong gia đình văn nghệ sĩ sự mất mát to lớn, và trong lòng những người yêu nhạc nhiều thương tiếc. Ông đã để lại những ca khúc giá trị đi vào lòng người”.

*****

Nhạc sĩ Bằng Giang đã sáng tác hàng trăm ca khúc, mặc dù ông đã “rời cõi tạm” ở tuổi 86, nhưng những sáng tác của ông vẫn tiếp tục được trình diễn trên sân khấu, vì nó là những tác phẩm bất hủ, nhờ vào tấm lòng tận tụy với âm nhạc và tình yêu quê hương.

Cuộc đời nhạc sĩ Bằng Giang là minh chứng cho tinh thần vì nghệ thuật, sáng tác từ một con tim gửi đến nhiều trái tim. Dù thời gian có trôi đi, những cơn mưa trong "Thành Phố Mưa Bay" vẫn sẽ còn rơi mãi trong lòng khán giả, và tiếng đàn của ông vẫn tiếp tục sưởi ấm tâm hồn những người con xa xứ mỗi khi nhớ về cội nguồn dân tộc.

Sự tinh tế của nhạc sĩ Bằng Giang nằm ở cách ông dùng từ ngữ. Không quá cầu kỳ, không hoa mỹ, nhưng lời nhạc của ông đi thẳng vào trái tim người nghe bởi sự chân thành và giản dị.

Các ca khúc của ông chuyên chở những nét thăng trầm theo chiều dài của lịch sử và chuyển biến theo tâm thức của mình. Ông viết những ca khúc tình tự quê hương, viết về đời quân ngũ và nhất là tình yêu lứa đôi, đều được nhiều người ưa chuộng. Vì vậy, tên tuổi của ông sẽ mãi sống trong lòng giới mộ điệu.

Kính chào vĩnh biệt Bằng Giang, một nhạc sĩ tài hoa của dòng Đồng Nai muôn thuở.