Nhạc sĩ Minh Kỳ

Danh Nhân Nước Việt

Thưa quý thính giả,

Một nhạc sĩ “tài hoa bạc mệnh” hiền lành có tài năng và đức độ, sáng tác nhạc từ thập niên 1950. Ông là một trong những nhạc sĩ nổi tiếng của dòng nhạc vàng miền Nam trước năm 1975. Và ông cũng là một nhạc sĩ trong nhóm Lê Minh Bằng, là người có nhiều ca khúc để đời.

Trong chuyên mục Danh nhân nước Việt tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài “Nhạc sĩ Minh Kỳ” của Việt Thái qua giọng đọc của Minh Nguyệt để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay.

Nhạc sĩ Minh Kỳ tên thật là Nguyễn Phúc Vĩnh Mỹ, sinh năm 1930 tại Nha Trang, Khánh Hòa. Nguyễn Phúc Vĩnh Mỹ là con duy nhất trong một gia đình hoàng tộc khá giả tại thành phố Nha Trang. Ông học nhạc tại trường Gagelin (Quy Nhơn) từ năm 14 tuổi, sau đó qua Pháp du học ở trường Ecole Universelle. Sáng tác đầu tay của ông là bài Chị Hằng viết năm 1949.

-Năm 1957, ông vào Sài Gòn định cư và gia nhập vào nghành Cảnh sát Quốc Gia, trở thành Trưởng ban Văn Nghệ của Nha Tổng Giám Đốc Cảnh Sát Đô Thành. Cấp bậc sau cùng là Đại úy. Trong thời gian làm việc trong nghành Cảnh Sát, ông cùng với nhạc sĩ Lê Dinh sáng tác nhiều ca khúc như: Tiếng Hát Mường Luông, Đường Chiều Sơn Cước, Đường Về Khuya, Cánh Thiệp Đầu Xuân, Hạnh Phúc Đầu Xuân…

-Năm 1959, ông cùng với Anh Bằng, Lê Dinh, lập nên nhóm Lê Minh Bằng đào tạo nhiều ca sĩ nổi tiếng, và cùng sáng tác nhiều nhạc phẩm nổi tiếng như: Cánh Thiệp Đầu Xuân, Gõ Cửa, Chuyện Tình Lan và Ðiệp, Căn Nhà Ngoại Ô, Linh Hồn Tượng Đá, Ðêm Nguyện Cầu, Ai Nói Với Em .v.v.

Ngoài nhạc phẩm bất hủ Xuân Đã Về, khi nhắc đến nhạc sĩ Minh Kỳ, những ai đam mê nhạc đều không quên các ca khúc để đời như: Anh Tiền Tuyến, Em Hậu Phương, Mưa trên phố Huế, Thương Về Xứ Huế, Người Em Vỹ Dạ, Biệt Kinh Kỳ, Đà Lạt Hoàng Hôn, Thương Về Miền Đất Lạnh, Thùy Dương Cát Trắng, Nha Trang, Nhớ Nha Trang, Nha Trang Chiều Mưa...

Riêng ca khúc Mưa trên phố Huế đã “in sâu” vào lòng người miền Trung, nhất là những người sinh sống nơi Cố Đô:

Chiều nay mưa trên phố Huế,
Kiếp giang hồ không bến đợi.
Mà mưa rơi vẫn rơi, rơi hoài cho lòng nhớ ai.

Và:

Chiều mưa phố xưa u buồn, có ai mong đợi?

Một người biền biệt nơi mô?

Để nhớ với thương một người!

Bài hát với những giọt mưa buồn, là tâm tình của một người sinh trưởng ở Nha Trang viết về Huế, và đó cũng là những giọt lệ “để nhớ với thương” một trong những tinh hoa của nền âm nhạc miền Nam, tạo nên vẻ u buồn cố hữu ngàn năm.

-Sau ngày 30/4/1975, nhạc sĩ Minh Kỳ bị cộng sản bắt giam vào trại tù.

-Ngày 31/8/1975, ông từ trần “oan ức” vì lựu đạn “hận thù” của cộng sản trong trại An Dưỡng, Biên Hòa. Hưởng dương 45 tuổi.

-Năm 2006, Trung tâm nhạc Asia thực hiện chương trình Asia 52 (Huyền thoại Lê Minh Bằng) vinh danh ông cùng với 2 nhạc sĩ Anh Bằng và Lê Dinh.

*****

Cuộc đời của nhạc sĩ Minh Kỳ quá ngắn ngủi, như một “bản trường ca” đầy thăng trầm, từ giòng dõi hoàng tộc cao sang, lại kết thúc trong một bi kịch đầy đau xót. Ông sáng tác hàng trăm nhạc phẩm, các ca khúc của ông chuyên chở những tình tự gieo vào lòng nhân thế, cho nên tên tuổi ông sẽ sống mãi trong lòng của giới mộ điệu.

Sau ngày 30/4, nhiều người đau lòng khi nghe tin nhạc sĩ Minh Kỳ chết tức tưởi, đầy oan nghiệt trong trại tù cộng sản. Ông “ra đi” là một mất mát lớn đối với làng văn nghệ Việt Nam, cho dù ông đã để lại nhiều nhạc phẩm cho thế hệ sau qua các thể loại: nhạc tình, nhạc lính và nhạc quê hương. Nhất là các ca khúc yêu thương nhắc nhớ Huế, Nha Trang, Đà Lạt, với lời nhạc đơn sơ và mộc mạc đi vào lòng người.

Mấy mươi năm chiến tranh trên quê hương Việt Nam đã đem lại biết bao điều bi thảm. Vậy mà sau khi chiến tranh kết thúc lại còn nhiều bi thảm hơn. Cái chết của nhạc sĩ Minh Kỳ cũng chỉ là một trong hàng vạn, hàng triệu điều oan khiên bi thảm đó.

Những người yêu nhạc đều xót xa khi nhớ đến nhạc sĩ Minh Kỳ, bởi ông là một nghệ sĩ, một người đã sống và cống hiến cho đời bằng chính trái tim mình. Sự ra đi đột ngột, cùng với nơi an nghỉ của tác giả "Sầu Tím Thiệp Hồng", đã trở thành nỗi khắc khoải khôn nguôi đối người hâm mộ.

Mặc dù nhạc sĩ Minh Kỳ đã về cõi Vĩnh Hằng, nhưng tên tuổi ông vẫn sống mãi trong lòng giới mộ điệu. Vô cùng thương tiếc, nghiêng mình kính chào vĩnh biệt Minh Kỳ, một nhạc sĩ tài hoa bạc mệnh của Nha Trang, miền thùy dương cát trắng!