Sau đây mời quí thính giả theo dõi bản tin tóm lược với Khánh Ngọc & Miên Dương
1. Nhật Bản và Việt Nam tăng cường hợp tác năng lượng, khoáng sản
Nhật Bản và Việt Nam đang đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và khoáng sản thiết yếu trước các rủi ro địa chính trị gia tăng. Trong cuộc hội kiến hôm 2/5, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thủ tướng CS Việt Nam Lê Minh Hùng đồng thuận thúc đẩy mối bang giao Đối tác Chiến lược Toàn diện, chú trọng vào năng lượng, khoáng sản quan trọng cùng các ngành kỹ thuật cao.
Đôi bên xem an ninh kinh tế là ưu tiên mới, trong lúc xung đột tại Trung Đông gây gián đoạn nguồn cung và làm giá dầu leo thang. Việt Nam hiện tìm kiếm sự hỗ trợ từ Nhật Bản nhằm bảo đảm nguồn tiếp liệu năng lượng ổn định. Trong khuôn khổ sáng kiến Power Asia, Tokyo cam kết giúp thu xếp nguồn dầu thô cho Tổ hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Phát biểu tại Đại học Quốc gia Việt Nam, bà Takaichi kêu gọi tăng cường phối hợp giữa Nhật Bản và các quốc gia Đông Nam Á để củng cố hệ thống cung ứng trong khu vực. Đồng thời, hai nước cũng đồng ý mở rộng hợp tác về khoáng sản thiết yếu nhằm bảo đảm nguồn cung bền vững và giảm lệ thuộc vào một số thị trường lớn.
Sự hợp tác này được kỳ vọng sẽ giúp hai nền kinh tế nâng cao khả năng thích ứng và thúc đẩy tăng trưởng ổn định trong khu vực.
2. Tổng Thống Đài Loan tới Eswatini sau chuyến công du bị cản trở
Tổng Thống Đài Loan Lại Thanh Đức hôm thứ Bảy đã đặt chân tới Eswatini, hai tuần sau khi phải đình hoãn chuyến công du vì ba quốc gia vùng Ấn Độ Dương thu hồi quyền bay ngang không phận trước sức ép của Bắc Kinh.
Chuyến đi lần này không được loan báo trước. Ông Lại cho đăng hình bước xuống khỏi một phi cơ của chính phủ Eswatini, chính là chiếc phi cơ vừa đưa Phó Thủ Tướng nước này tới Đài Bắc trong tuần qua. Trên mạng xã hội X, ông Lại viết bằng Anh ngữ: "Đài Loan sẽ không bao giờ khuất phục trước áp lực từ bên ngoài."
Bộ Ngoại Giao Trung Cộng lập tức lên tiếng tố cáo ông Lại "lén lút leo lên phi cơ ngoại quốc bỏ trốn khỏi Đài Loan, phung phí tiền thuế của dân." Bắc Kinh còn tuyên bố mọi cố gắng của Đài Bắc nhằm mở rộng bang giao quốc tế đều là "công dã tràng" vì Đài Loan là một phần lãnh thổ của Trung Hoa.
Eswatini là một trong 12 quốc gia nhỏ còn duy trì bang giao chính thức với Đài Loan. Chuyến thăm lần này diễn ra nhân dịp kỷ niệm 40 năm Quốc Vương Mswati III lên ngôi.
3. Hoa Kỳ rút quân khỏi Đức
Ngũ Giác Đài hôm thứ Sáu loan báo sẽ rút 5.000 quân khỏi Đức trong vòng 6 đến 12 tháng tới, giáng thêm một đòn vào mối bang giao vốn đã rạn nứt giữa Hoa Kỳ và Âu Châu giữa lúc căng thẳng về chiến cuộc Iran và tranh chấp thương mại ngày càng trầm trọng.
Bộ Trưởng Quốc Phòng Đức Boris Pistorius nhìn nhận quyết định này không ngoài dự liệu, song kêu gọi các quốc gia Âu Châu phải tự mình gánh vác trách nhiệm an ninh nhiều hơn. Hiện Hoa Kỳ đang đồn trú gần 40.000 quân tại Đức, căn cứ lớn nhất của Mỹ trên lục địa Âu Châu.
Theo kế hoạch, một lữ đoàn sẽ rút về và một đơn vị hỏa tiễn tầm xa dự trù đưa vào cuối năm nay cũng bị hủy bỏ, tổn thất đặc biệt nặng nề vì đây là lực lượng phòng thủ quan trọng nhắm vào Nga trong lúc Âu Châu chưa tự phát triển được loại vũ khí tương đương.
Thủ Tướng Ba Lan Donald Tusk lên tiếng báo động: "Mối đe dọa lớn nhất cho khối đồng minh không phải kẻ thù bên ngoài mà chính là sự tan rã từ bên trong." Ông Trump trước đó còn tuyên bố tăng thuế nhập cảng xe hơi Âu Châu lên 25%, đe dọa gây thiệt hại hàng tỷ Mỹ Kim cho kinh tế Đức.
4. Uganda sao chép luật an ninh của Nga và Trung Cộng đển đàn áp đối lập
Quốc hội Uganda đang bàn thảo thông qua Dự luật Bảo vệ Chủ quyền 2026, một đề xuất luật gây tranh cãi dữ dội vì bị cho là sao chép các đạo luật “đặc vụ nước ngoài” của Nga và Trung Cộng nhằm bóp nghẹt bất đồng chính kiến. Các tổ chức đối lập, các tổ chức nhân quyền và giới luật gia báo động rằng dự luật có thể làm tê liệt xã hội dân sự, truyền thông độc lập và hoạt động đối lập hợp pháp.
Theo dự thảo, những cá nhân hoặc tổ chức bị cho là “thúc đẩy lợi ích nước ngoài” có thể đối mặt án tù lên tới 20 năm, cùng với các hạn chế nghiêm ngặt về nhận tài trợ từ nước ngoài. Ngôn từ pháp lý bị phê phán là mơ hồ và phạm vi quá rộng, khiến các hoạt động như báo chí, vận động chính sách hay thảo luận công khai đều có nguy cơ bị hình sự hóa.
Lãnh đạo đối lập của Uganda cho rằng dự luật này là bản sao của Nga và Trung Cộng dùng để loại bỏ đối lập.
5. Đài Loan tố cáo Trung Cộng dùng Việt Nam làm nơi trung chuyển hàng hóa
Đài Loan cáo buộc các doanh nghiệp Trung Cộng rửa nguồn gốc rau quả bằng cách vận chuyển qua Việt Nam để né các lệnh cấm nhập cảng của Đài Bắc. Theo Bộ Nông nghiệp Đài Loan, hơn 1.000 mặt hàng nông–thủy sản của Trung cộng đang bị cấm, nhưng một số lô hàng như cải thảo và nấm hương bị nghi đưa sang Việt Nam, đóng gói lại với nhãn “xuất xứ Việt Nam”, rồi tái xuất cảng sang Đài Loan.
Bộ trưởng Nông nghiệp cho biết Đài Loan sẽ siết chặt việc kiểm tra, dùng các biện pháp chế tài nặng hơn, đồng thời khảo sát từ trên không tại các vùng trồng trọt ở Việt Nam để ước tính năng lực sản xuất thực tế; nếu khối lượng xuất sang Đài Loan vượt khả năng của các nông trại của Việt Nam, cơ quan hữu trách sẽ can thiệp.
No comments:
Post a Comment