Dưới chế độ độc tài đảng trị CSVN, đất đai và ngân sách quốc gia không được phân phối theo nhu cầu thật sự của người dân, mà thường dồn vào những công trình có tính cách phô trương thành tích để tuyên truyền. Đề nghị mới đây tại Quốc Hội về việc ưu tiên dùng đất công xây cho rạp chiếu phim là một thí dụ điển hình cho trò phô diễn này tại Việt Nam.
Trong chuyên mục CNNM hôm nay, kính mời quý thính giả theo dõi bài viết của Đỗ Hoàng Lan, thành viên Ban Biên Tập đài ĐLSN, tựa đề "Rạp chiếu phim hay giường bệnh?", sẽ do Nhã Uyên trình bày sau đây ...
Ngày 22 tháng 12 năm 2026, tại kỳ họp của Quốc hội khóa XVI ở Hà Nội, bà Lâm Thị Phương Thanh đã than phiền về tình trạng thiếu rạp chiếu phim tại nhiều khu dân cư. Bà là Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch của nhà cầm quyền CSVN. Bà đề nghị các địa phương phải thi hành nghiêm chỉnh quy định dành đất cho các thiết chế văn hóa, đồng thời có cơ chế thích hợp để khai thác những cơ sở sẵn có. Nghe qua thì có vẻ xuôi tai. Thế nhưng, ngay cả một tờ báo trong nước, vốn bị Ban Tuyên giáo kiểm soát chặt chẽ, cũng phải đặt câu hỏi. Dồn đất công cho rạp chiếu phim trong lúc bệnh viện còn chật như nêm, liệu có ổn hay không?
Câu hỏi đó cần được trả lời thẳng thắn. Tại các bệnh viện công, từ tuyến trên xuống tuyến dưới, cảnh quá tải đã thành chuyện thường ngày. Người bệnh xếp hàng chờ khám từ sáng tới chiều, trong khi máy móc vẫn thiếu thốn. Tiền thuốc men và bệnh viện phí vẫn là gánh nặng đè lên vai biết bao gia đình. Muốn tự rèn luyện sức khỏe để khỏi phải vào nhà thương, người dân lại không có chỗ tập. Nhiều công viên chỉ nhỏ bằng bàn tay, đi vài bước đã hết. Mấy chiếc máy tập ngoài trời thì rỉ sét, hư hỏng từ lâu mà chẳng ai sửa sang.
Chuyện học hành của con em nhà nghèo cũng chẳng sáng sủa hơn. Học phí đã được miễn, nhưng nhiều em vẫn lực bất tòng tâm. Ban ngày các em phải đi làm phụ giúp gia đình, tối về lại không tìm được lớp học đêm miễn phí gần nhà. Giữa bao nỗi lo như thế, việc đem chuyện rạp chiếu phim ra nghị trường cho thấy giới cầm quyền đứng rất xa đời sống thật của người dân.
Cũng nên đặt hai nhu cầu lên bàn cân. Một buổi xem phim kéo dài chừng hai tiếng đồng hồ. Người đi xem phải có tiền mua vé và phải có thì giờ rảnh rỗi. Trong khi đó, một người lao động sau ca làm mệt nhọc chỉ cần mười lăm, ba mươi phút ở góc công viên gần nhà là đã có thể vận động cho khỏe người. Chính ông Tổng Bí thư cũng từng kêu gọi mỗi người dân chọn lấy một môn thể thao để tập luyện hằng ngày. Nhưng lời kêu gọi từ trên cao chẳng có ý nghĩa gì, khi đất đai và ngân sách lại được hướng về chỗ khác.
Vậy thì tại sao lại là rạp chiếu phim? Câu trả lời nằm ở cách đảng CSVN nhìn nghệ thuật. Dưới chế độ này, điện ảnh chưa bao giờ chỉ là giải trí. Năm 2025, Bộ Văn hóa đã soạn thảo hẳn một nghị định riêng về việc phát hành và phổ biến phim "phục vụ nhiệm vụ chính trị". Đầu năm 2026, Bộ này tổ chức đợt chiếu phim miễn phí khắp nước để chào mừng Đại hội XIV của đảng. Tháng Bảy vừa qua, hơn một ngàn suất chiếu miễn phí lại được tổ chức tại 190 rạp chiếu phim trong tuần phim kỷ niệm ngày 27 tháng 7. Trong cách nhìn của đảng, rạp chiếu phim là một cái loa tuyên truyền có ghế ngồi và có máy lạnh.
Cùng lúc ấy, cũng chính Bộ Văn hóa đã gạch tên cuốn "Nỗi buồn chiến tranh" của nhà văn Bảo Ninh ra khỏi danh sách năm mươi tác phẩm tiêu biểu sau năm 1975. Hai sự việc đặt cạnh nhau cho thấy rõ một điều. Người dân được xem gì, được đọc gì đều phải do đảng chọn lựa. Thêm rạp chiếu phim không có nghĩa là thêm tự do sáng tác hay thêm quyền thưởng thức. Đó chỉ là thêm chỗ để đảng chiếu những gì đảng muốn dân xem.
Chuyện các nhà văn hóa bị bỏ hoang cũng là một bài học còn nóng hổi. Suốt nhiều năm, phong trào xây nhà văn hóa được đẩy đi khắp các xã, phường. Chính phiên giải trình của Quốc hội về giai đoạn 2013 đến 2023 đã phải thừa nhận nhiều thiết chế văn hóa, thể thao bị xuống cấp, sử dụng không hiệu quả và gây lãng phí. Một công trình to lớn thì dễ cắt băng khánh thành, dễ đưa vào báo cáo thành tích. Còn thêm một bác sĩ cho trạm y tế, hay thêm một cô giáo dạy lớp đêm, thì chẳng có buổi lễ rình rang nào cả.
Cái gọi là "cơ chế thích hợp" cũng đáng lo ngại. Hàng chục năm qua, mỗi khi đất công được đem ra "xã hội hóa", những khu đất vàng thường rơi vào tay các doanh nghiệp thân hữu. Một khu đất đáng lẽ thành sân tập hay trạm y tế, rốt cuộc có thể biến thành trung tâm thương mại kèm vài phòng chiếu.
Gốc rễ của mọi chuyện nằm ở chỗ, dưới chế độ độc đảng, thứ tự ưu tiên của quốc gia không do người dân quyết định. Không có báo chí tự do để mổ xẻ ngân sách. Cũng không có những đại biểu do dân thật sự bầu lên để đòi hỏi quyền lợi cho cử tri của mình. Quốc hội chỉ là nơi các Bộ trưởng đọc lại ý muốn của đảng. Ở các nước dân chủ, một hội đồng thành phố dám dồn đất cho rạp phim thay vì bệnh viện sẽ phải đối diện với lá phiếu của cử tri trong kỳ bầu cử tới.
Nghệ thuật và giải trí là những thứ cần thiết cho đời sống tinh thần. Nhưng người dân phải có sức khỏe, có cái chữ và có chén cơm trước đã, rồi mới nghĩ tới chuyện vào rạp. Một chính quyền thật sự vì dân sẽ biết sắp xếp thứ tự trước sau. Khi CSVN đặt rạp chiếu phim lên trên giường bệnh, đó không phải là một sơ suất trong chính sách. Đó chính là bản chất của một chế độ luôn đặt nhu cầu của đảng lên trên đời sống của nhân dân./.
No comments:
Post a Comment