Trong chế độ độc tài toàn trị, tòa án, báo chí và mọi cơ quan giám sát đều nằm trong tay tập đoàn thống trị, luật pháp chỉ còn là lời hứa trên giấy, và người yếu thế nhất luôn là thành phần chịu thiệt. Dự luật mở rộng việc hiến tạng sang cả trẻ vị thành niên là một ví dụ điển hình.
Trong chuyên mục ĐẤT NƯỚC ĐỨNG LÊN hôm nay, kính mời quý thính giả theo dõi bài viết của ĐỖ HOÀNG LAN, thành viên Ban Biên Tập đài ĐLSN, tựa đề "Hiến tạng trẻ em: Ai bảo vệ các em?", sẽ do Minh Nguyệt trình bày sau đây ...
Sáng ngày 21 tháng 10 năm 2026, tại kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa XVI, chính phủ CSVN đã đệ trình dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác, bản sửa đổi. Điểm gây chú ý nhất là lần đầu tiên luật cho phép người dưới 18 tuổi được hiến tạng sau khi não hoặc hệ thống tuần hoàn không còn hoạt động. Theo dự thảo, chỉ cần đứa trẻ từng bày tỏ ý nguyện, kể cả bằng lời nói miệng với cha mẹ hay người giám hộ, và người giám hộ đồng ý, thì bệnh viện có thể lấy tạng. Nhà cầm quyền dự tính thông qua luật ngay trong kỳ họp này.
Không ai có thể làm ngơ trước nỗi đau của những người mẹ có con đang chờ một lá gan hay một quả thận. Theo chính Bộ Y tế, toàn quốc có gần 50.000 bệnh nhân đang chờ ghép tạng, trong đó có nhiều em nhỏ. Không ai phản đối lòng nhân ái. Nhưng câu hỏi đặt ra không phải là có nên hiến tạng hay không, mà là trong một chế độ độc tài đảng trị như CSVN, ai thật sự bảo vệ các em?
Trước hết, hãy nghe chính lời thú nhận của Bộ Y tế. Trong bản văn dự luật, cơ quan này nhìn nhận rằng khoảng 94% số ca ghép tạng tại Việt Nam đến từ người hiến tặng còn sống. Họ cũng thừa nhận tỷ lệ đó tiềm ẩn nguy cơ mua bán và ép buộc. Những đường dây môi giới bán thận đã nhiều lần bị phanh phui, có khi rao hàng công khai trên mạng xã hội. Vậy mà thay vì dẹp tận gốc nạn buôn bán tạng, nhà cầm quyền lại mở rộng nguồn tạng sang trẻ vị thành niên.
Chi tiết nguy hiểm nhất nằm ở hai chữ "lời nói". Một đứa trẻ đã qua đời thì không thể đứng ra xác nhận mình từng nói gì. Ngay một đại biểu trong Quốc hội CSVN cũng nhận xét rằng dự thảo chưa xác định rõ giá trị pháp lý của ý nguyện bày tỏ bằng miệng. Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội còn cảnh báo nguy cơ lợi dụng quan hệ phụ thuộc trong gia đình để gây áp lực hoặc cưỡng ép. Ủy ban này đề nghị không lấy tạng của người dưới 18 tuổi khi nguyên nhân cái chết chưa rõ ràng, hay có dấu hiệu bạo hành, xâm hại. Nghĩa là chính người trong guồng máy cầm quyền cũng thấy trước nguy cơ trẻ em bị hại vì bộ phận cơ thể của mình.
Ở các nước dân chủ, một đạo luật như vậy được bảo vệ qua nhiều tầng lớp, từ hệ thống tòa án độc lập, đến nền báo chí tự do, và hội đồng y đức không lệ thuộc chính quyền. Còn tại Việt Nam thì ngược lại - bệnh viện, trung tâm điều phối ghép tạng, công an, viện kiểm sát, tòa án và báo chí đều nằm dưới sự lãnh đạo của một đảng duy nhất.
Thử hình dung một gia đình nghèo ở vùng quê, con vừa gặp tai nạn và được tuyên bố chết não. Giữa cơn tang tóc, họ được mời ký một tờ giấy. Có người nói đứa bé từng ngỏ ý muốn hiến tạng. Nếu cha mẹ nghi ngờ, họ sẽ kêu ai? Người dân trong nước đã quá quen cảnh những sự việc dính dáng tới cán bộ được ỉm đi, hay chỉ xét xử lấy lệ. Dự thảo đặt trẻ em vào danh sách ưu tiên nhận tạng, nghe rất nhân đạo. Nhưng trong một xã hội đầy đặc quyền, ai bảo đảm rằng con cháu của những người có quyền thế sẽ không được xếp lên trước?
Chúng ta cũng không thể quên tấm gương nước đàn anh phương Bắc. Năm 2019, một tòa án tại Anh Quốc đã kết luận là rằng Trung Cộng đã mổ cướp nội tạng tù nhân lương tâm trên quy mô lớn. Nạn nhân chính yếu là các hội viên Pháp Luân Công. Trong nhiều năm, bệnh nhân ở Hoa lục có thể được ghép tạng chỉ sau vài tuần chờ đợi. CSVN vẫn học theo Bắc Kinh, từ mô hình kinh tế cho tới cách kiểm soát mạng và đàn áp tiếng nói bất đồng. Hiện chưa ai dám chắc Hà Nội sẽ làm y hệt như vậy. Nhưng một chế độ không chịu bất cứ sự giám sát độc lập nào thì cũng không có gì ngăn họ bước trên con đường đó.
Có người sẽ nói rằng luật đã có nhiều điều kiện chặt chẽ, như phải có văn bản đồng ý và sự chấp thuận của cơ quan thẩm quyền. Nhưng ở Việt Nam, luật trên giấy và luật ngoài đời là hai chuyện khác nhau. Một chế độ không tôn trọng quyền của người lớn thì khó lòng bảo vệ quyền của trẻ em, nhất là khi các em đã không còn cất tiếng được nữa.
Điều Việt Nam cần trước tiên không phải là một đạo luật mở rộng nguồn tạng. Điều cần là một xã hội minh bạch, nơi mọi ca ghép đều có thể được báo chí và giới y khoa độc lập kiểm chứng. Điều cần là tòa án không nhận chỉ thị từ đảng, để người dân thấp cổ bé miệng có chỗ kêu oan. Chỉ khi đó, lòng nhân ái của những gia đình hiến tạng mới thật sự được trân trọng, thay vì có nguy cơ bị lợi dụng.
Các bậc cha mẹ cần thật cảnh giác, đừng ký bất cứ giấy tờ nào khi chưa hiểu rõ, nhất là trong lúc tang gia bối rối. Những hội đoàn và cá nhân quan tầm đến Nhân Quyền, đặc biệt tại hải ngoại, cần cùng lên tiếng, nêu sự kiện này với các tổ chức nhân quyền và bảo vệ trẻ em quốc tế.
Trẻ em Việt Nam xứng đáng được lớn lên trong một đất nước tự do, trong đó, thân thể các em thuộc về chính các em, chứ không phải nguồn cung ứng cho bất cứ guồng máy nào./.
No comments:
Post a Comment