Từ khi nắm quyền cai trị, đảng CSVN chưa bao giờ coi người dân là chủ nhân của đất nước, mà chỉ xem họ là đối tượng cần được "định hướng", quản lý và canh chừng. Mỗi lần chế độ nói đến chuyện "gần dân" hay "lắng nghe dân", thì guồng máy kiểm soát lại được nới rộng thêm một bước. Lời kêu gọi đổi mới công tác tư tưởng vừa được đưa ra tại Hà Nội là một trường hợp tiêu biểu ...
Trong chuyên mục BÌNH LUẬN hôm nay, kính mời quý thính giả theo dõi bài viết của ĐOÀN KHÔI, thành viên Ban Biên Tập đài ĐLSN, tựa đề "Lắng Nghe Dân Hay Theo Dõi Dân?", sẽ do Nguyên Khải trình bày sau đây ...
Ngày 1 tháng 10 năm 2026, tại Hà Nội, ông Tô Lâm, Tổng bí thư đảng CSVN kiêm Chủ tịch nước, chủ tọa cuộc họp với Ban Tuyên Giáo trung ương cùng các cơ quan truyền thông của đảng. Đề tài chính là "tình hình tư tưởng" và cách nắm bắt lòng dân. Ông Lâm tuyên bố công tác tư tưởng phải xuất phát từ thực tế, phải gần dân, và niềm tin của dân phải được xây dựng bằng kết quả cụ thể.
Thoạt nghe qua, những câu chữ này thật chí lý! Thế nhưng khi nhìn vào thực tế chính trị Việt Nam, những lời nói đó cần được đọc kỹ từng chữ.
Trước hết, ông Lâm đòi lập một “tiến trình khép kín”, từ lắng nghe, xác minh, phân tích, chuyển cho cơ quan có thẩm quyền, cho đến xử lý, trả lời và theo dõi kết quả. Ông cũng muốn tin tức về dư luận xã hội phải đi thẳng tới những người có quyền quyết định. Ở một quốc gia dân chủ, tiếng nói của dân đến với chính quyền qua lá phiếu tự do, qua báo chí tư nhân và qua các hội đoàn độc lập. Ở Việt Nam, cả ba con đường ấy đều bị đảng CSVN khóa chặt. Vì vậy, "lắng nghe" theo kiểu của ông Lâm chỉ còn một nghĩa: thu thập tin tức về người dân, để biết ai đang bất mãn, ai đang lên tiếng, và họ nói những gì.
Điểm đáng chú ý nhất trong buổi họp đó là đề nghị xây dựng một "hệ thống dữ liệu dùng chung" phục vụ công tác tư tưởng. Hệ thống này sẽ có ứng dụng trí tuệ nhân tạo, với nhiệm vụ ngăn chặn và "giải quyết" tin giả, tin sai sự thật cùng các "vi phạm". Ông Lâm còn đòi tăng cường khả năng "làm chủ không gian mạng" bằng cách chủ động theo dõi, phân tích, định hướng và xử lý thông tin.
Đọc kỹ, người ta thấy đây không phải là một kế hoạch lắng nghe, mà là một kế hoạch canh chừng. Một người từng làm Bộ trưởng Công an suốt tám năm hiểu rất rõ dữ liệu cá nhân có giá trị thế nào đối với guồng máy an ninh.
Câu hỏi then chốt là “ai” sẽ định nghĩa thế nào là "tin sai sự thật"? Ông Lâm nói phải phân biệt giữa phê bình có căn cứ, việc thông tin sai vì hiểu lầm và sự bịa đặt cố ý. Nhưng người phân xử vẫn là đảng, là công an và là tòa án của đảng. Thực tế cho thấy những bài viết có căn cứ nhất lại thường bị gán tội "tuyên truyền chống nhà nước" theo Điều 117 Bộ luật Hình sự. Theo tổ chức Human Rights Watch, hiện có hơn 160 tù nhân chính trị đang bị giam giữ tại Việt Nam. Trường hợp anh Trịnh Bá Phương còn bị khởi tố thêm vì bày tỏ chính kiến ngay trong nhà tù. Đó chính là cách chế độ "phân biệt" phê bình với bịa đặt.
Ông Lâm cũng nhắc lại công thức quen thuộc là phải kết hợp chặt chẽ giữa "xây" và "chống". Trên thực tế, "xây" là tuyên truyền, còn "chống" là trấn áp. Chỉ vài ngày trước buổi làm việc này, Bộ Công an CSVN xác nhận đã bắt giữ một số người với tội danh "khủng bố" đang lẩ trốn ở biên giới Kampuchea. Khi bàn tay "chống" đã vươn ra khỏi biên giới, những lời hứa "lắng nghe" ở trong nước càng khó tin hơn.
Một chi tiết khác ít được chú ý là ông Lâm đòi đưa tiêu chuẩn "kỷ luật phát ngôn" vào việc đánh giá và xếp loại cán bộ. Bề ngoài, ông nói sẽ bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám làm và dám nói điều đúng. Nhưng khi lời nói của cán bộ bị chấm điểm bằng thước đo kỷ luật đảng, ai sẽ dám nói điều trái ý cấp trên? Cán bộ sẽ chỉ "dám nói" những gì đã được cho phép.
Ông Lâm còn kêu gọi các cơ quan báo chí chủ lực như báo Nhân Dân, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình và Đài Tiếng nói Việt Nam phải dẫn đầu về uy tín. Ông muốn họ tạo điều kiện cho nhà báo làm phóng sự điều tra về những thiếu sót của chính sách. Đây rõ ràng là một nghịch lý. Tất cả các cơ quan này đều thuộc quyền sở hữu và chỉ đạo của đảng. Một nhà báo không thể điều tra chính người chủ của mình. Ông Lâm cũng đặc biệt muốn báo đảng thuyết phục được giới trẻ. Điều đó cho thấy đảng đang lo ngại thế hệ trẻ quay lưng với truyền thông nhà nước để tìm đến các nguồn tin độc lập.
Thật ra, mô hình mà ông Lâm vẽ ra không có gì mới lạ. Tại Trung Cộng, Tập Cận Bình đã dựng lên một hệ thống quản lý xã hội dựa trên dữ liệu lớn, máy thu hình và trí tuệ nhân tạo, nhân danh việc "phục vụ nhân dân". Kết quả là một xã hội bị giám sát toàn diện. Ông Tô Lâm, người đã gom cả chức Tổng bí thư lẫn Chủ tịch nước giống như họ Tập, nay đang đi theo đúng con đường ấy trên mặt trận tư tưởng.
Trong bài nói chuyện, ông Lâm có nhấn mạnh một chi tiết đặc biệt. Đó là muốn thuyết phục người dân thì phải tôn trọng người dân, và muốn nói cho người ta nghe thì trước hết phải biết lắng nghe. Nếu đảng CSVN thật lòng tin vào điều này thì việc đầu tiên đảng cần làm không phải là xây kho dữ liệu, mà là trả tự do cho những người đã bị bỏ tù vì nói thật.
Lắng nghe thật sự là để người dân được tự do nói, tự do viết và tự do lập hội. Còn lắng nghe để ghi tên, để "xử lý", thì chỉ là theo dõi dưới một cái tên dễ nghe hơn mà thôi./.
No comments:
Post a Comment