Võ sư Đặng Thông Phong

Danh Nhân Nước Việt

Kính thưa quý thính giả,

Aikido xuất phát từ nước Nhật, nhưng môn võ này du nhập vào Việt Nam từ nước Pháp, môn võ này được truyền bá vào Việt Nam là nhờ vào công lao của 2 anh em ông Đặng Thông Trị và Đặng Thông Phong. Đặc biệt, võ sư Đặng Thông Phong là người Việt Nam duy nhất, được ghi tên trên bảng vàng của International Hall of Fame of Martial Arts.

Trong chuyên mục “Danh nhân nước Việt” tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài “Võ sư Đặng Thông Phong” của Việt Thái qua giọng đọc của Minh Nguyệt để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay.

Vai mang Hàn Bái Thiếu Lâm,

Judo Nhật Bản, tay cầm kiếm cung.

Aikido cõng trên lưng,

Mấy mươi năm bước, không ngừng không ngơi.

Trao truyền võ đạo khắp nơi,

Môn sinh Hiệp Khí khắp trời Á Âu.

Đam mê vốn sẵn từ lâu,

Nên hôm nay mới đậm mầu võ công.

Đặng Thông Phong - Đặng Thông Phong,

Vô cùng thán phục võ công tuyệt vời.

Đó là bài thơ Võ Nghiệp của ông Huỳnh Thanh Xuân, nhằm vinh danh công lao của võ sư Đặng Thông Phong, trong việc truyền dạy và phát triển võ thuật cho thế hệ kế thừa.

*****

Đặng Thông Phong sinh ngày 10/2/1935, tại Thừa Thiên (Huế), trong gia đình có 9 anh chị em, ông là người thứ 7. Thân phụ ông tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp, bị mật thám truy lùng, nên cả gia đình di chuyển vào Nam, sinh sống tại quận Mỏ Cày, sau đó qua Cái Mơn, đến Cù lao Thanh Tân. Đến cuối thập niên 1940, gia đình ông di chuyển về Sài Gòn.

-Năm 1949, ông được người anh rễ là Bác sĩ Nguyễn Anh Tài truyền dạy môn Thiếu Lâm. Năm tháng sau Bác sĩ Tài thuyên chuyển qua làm việc tại Bảo sanh viện Từ Dũ, và từ đó Hàn Bái Đường được thành lập tại góc đường Hồng Thập Tự và Cống Quỳnh. Đến đầu thập niên 1960, Hàn Bái Đường dời về khuôn viên Dưỡng đường Trần Như Lân, góc đường Sương Nguyệt Ánh và Lê Văn Duyệt.

Ngoài môn Thiếu Lâm, Đặng Thông Phong còn học thêm môn Judo, Kendo và Boxing dưới sự hướng dẫn của Bác sĩ Nguyễn Anh Tài và võ sư Vương Quan Ba.

-Năm 1957, ông được ông Nguyễn Ngọc An, Hiệu trưởng trường Trung học Minh Đức (Trảng Bàng) mời dạy võ thuật cho 60 học sinh trường này.

-Cuối năm 1958, ông trở về Sài Gòn học môn võ mới tên là Aikido (Kiệp Khí Đạo) do anh của ông là võ sư Đặng Thông Trị mang từ Pháp về. Sau đó, ông được võ sư người Nhật tên Mutsuro Nakazono đích thân truyền dạy thêm môn này.

-Năm 1962, võ sư Phong ra Nha Trang làm việc, mở lớp Aikido - Judo cho Ty Thanh Niên Khánh Hòa. Và dạy môn Judo cho Trường Hạ Sĩ Quan Đồng Đế.

-Năm 1967, ông sang Tokyo thụ huấn với Tổ sư Morihei Ueshiba tại Tổng Đàn Aikido Thế Giới, được cấp bằng Huyền đai Tam đẳng. Khi trở về Việt Nam, ông được cử làm Giám đốc Kỹ thuật, Học viện Quân sự Võ thuật và Giáo dục.

-Năm 1968, ông được Tổ sư Ueshiba Morihei trao thẩm quyền tổ chức, đào tạo và mở rộng Aikido khắp miền Nam Việt Nam. Từ đó, ông thành lập Liên đoàn Aikido Tenshinkai (Thiên Tâm Hội) và giữ chức Chủ tịch.

-Năm 1970, ông đưa Aikido vào trường học và quân đội. Đến tháng 4 năm 1975, số môn sinh Aikido toàn quốc lên đến 10 ngàn người.

-Biến cố 30/4/1975, cộng sản Bắc Việt cưỡng chiếm miền Nam, áp đặt chế độ độc tài toàn trị, dân chúng lâm vào cảnh tận cùng đau khổ, tứ tán phân ly. Môn phái Aikido cũng không nằm ngoài dòng xoáy đó, và cũng như sĩ quan VNCH, võ sư Phong bị đày đi các trại tù ở Tây Ninh, Phú Quốc, Long Giao, Bà Rá, Phước Long.

-Năm 1978 ông ra tù, liền tìm đường vượt biển, vượt biên, nhưng thất bại 17 lần. Đến lần thứ 18, ông thành công, vượt thoát đến Nam Dương và được tỵ nạn tại Hoa Kỳ.

-Ngày 26/2/1986, ông đặt chân đến California. Tổng cuộc Aikido Tenshinkai được hồi sinh dưới tên mới, là Liên đoàn Aikido Tenshinkai Quốc Tế, với đạo đường tên Westminster Aikikai Dojo.

-Năm 1997, trong buổi lễ kỷ niệm 29 năm thành lập Tổng cuộc Aikido Tenshinkai, tại Westminster. Võ sư Masatake Fujita đại diện cho Đệ nhị Chưởng môn Kisshomaru Ueshiba đã trao bằng Huyền đai Lục Đẳng cho võ sư Đặng Thông Phong. Từ đó ông ra sức chăm sóc 2 đạo đường tại California, với số môn sinh lên đến gần 800, phần đông là giới trẻ.

-Ngày 10/12/2025, võ sư Đặng Thông Phong từ trần tại bệnh viện UCI ở Fountain Valley, California, hưởng thọ 90 tuổi.

*****

Người học võ đều biết 3 thuật ngữ: Võ thuật, Võ học và Võ đạo. Võ thuật là kỹ thuật dùng đòn thế để chiến đấu. Hệ thống hóa đòn thế vào một tiến trình có lý luận chặt chẽ, gọi là Võ học, còn Võ đạo là yếu tố dẫn dắt người luyện tập thể hiện khí phách hào hiệp và tinh thần thượng võ.

Môn phái Aikido, còn gọi là Hiệp Khí Đạo, do Tổ sư Uyeshiba Morihei sáng lập. Tên Aikido được tạo nên bởi 3 từ ngữ: “Ai” là hòa hợp, “ki” là khí, và “do” là đạo. “Ai” còn có nghĩa là "từ ái”. Chủ trương của Aikido không tranh chấp, lấy nhu hóa cương để hóa giải đòn tấn công của đối thủ.

Võ sư Đặng Thông Phong với 90 năm cuộc đời, và 75 năm dấn thân trên con đường võ đạo. Cho nên, ngoài môn phái Aikido - Hiệp Khí Đạo, ông còn được giới võ thuật thương mến và ca tụng, vì kiến thức võ học thâm sâu, cùng với lòng nhân ái của ông dành cho mọi người.

Kính chào vĩnh biệt võ sư Đặng Thông Phong, một bậc thầy khả kính, là niềm hãnh diện và tự hào của giới võ thuật Việt Nam.