Kính thưa quí thính giả, sau đây là tiết mục ”Trả Lời Thư Tín” sẽ do phóng viên Minh Nguyệt cùng ông Hải Sơn thực hiện
Thưa quý thính giả, tuần này chúng tôi nhận được khá nhiều câu hỏi của các bạn trẻ liên quan đến vấn đề chính trị. Vì thời lượng phát sóng có hạn, chúng tôi xin tổng hợp các ý kiến chia làm hai câu hỏi. Trước tiên là tại sao các nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam thường cho rằng chỉ có đa đảng mới có dân chủ. Một quốc gia có nhất thiết phải có nhiều đảng thì người dân mới có quyền lựa chọn hay không?
Hải Sơn: Cám ơn MN. Xin thưa ngay với các bạn trẻ, đúng là số lượng đảng phái tự nó không bảo đảm một nền dân chủ. Điều cốt lõi là người dân có thực sự được lựa chọn người lãnh đạo, được cạnh tranh chính trị một cách bình đẳng, được thay đổi chính quyền bằng lá phiếu và được tự do tổ chức thành những lực lượng chính trị khác nhau hay không. Và điều này thì không thể tồn tại trong một thể chế độc đảng.
Do vậy, đa đảng tạo ra môi trường “cạnh tranh quyền lực”. Trong một hệ thống có nhiều đảng, các lực lượng chính trị phải thuyết phục cử tri bằng chương trình, chính sách và kết quả hoạt động. Cử tri có thể ủng hộ chính quyền đương nhiệm hoặc trao cơ hội cho một lực lượng khác. Vì thế, quyền lực không mặc nhiên thuộc về một tổ chức vĩnh viễn.
Ở nước ta, Đảng Cộng sản giữ vị trí thống trị và các lực lượng đối lập không có cơ hội cạnh tranh thực tế để giành quyền lực qua bầu cử. Đấy là nói về mặt lý thuyết. Trên thực tế, không một lời nói khách quan, trung thực nào về nhà nước được chấp nhận. Nếu theo dõi các tin tức thời sự của đài ĐLSN, các bạn hẳn sẽ nhận ra rằng, hầu như mỗi ngày đều có chuyện bắt bớ, đàn áp liên quan đến quyền tự do ngôn luận.
Dĩ nhiên, không phải các quốc gia đa đảng đều hoàn hảo. Một số quốc gia đa đảng vẫn xảy ra tham nhũng, phân cực hoặc chính phủ hoạt động kém hiệu quả. Nhưng chắc chắn một chế độ độc tài thì người dân không có quyền tự do lựa chọn, không có quyền thay đổi người cầm quyền và không có những cơ chế đủ mạnh để kiểm soát quyền lực.
Do vậy, hầu hết các nhà hoạt động nhân quyền, những người ủng hộ dân chủ Việt Nam đều nỗ lực để tạo ra cạnh tranh chính trị, tạo cơ chế kiểm soát quyền lực. Vì khi có báo chí độc lập, nghị viện có phe đối lập, xã hội dân sự và các đảng phái khác nhau để có thể giám sát, chất vấn và đưa ra những phương án chính sách khác nhau thì đất nước mới có cơ hội thăng tiến, thưa các bạn và thưa quý thính giả ...
2.Thưa quý đài, một Nhà nước đã có Quốc hội, chính quyền địa phương và các tổ chức chính trị - xã hội rồi thì có cần các tổ chức “xã hội dân sự”, “hội đoàn độc lập” hay “công đoàn độc lập” không?
Hải Sơn: Thưa các bạn và thưa quý vị, một xã hội lành mạnh luôn cần đến các tổ chức xã hội dân sự. Hay nói cách khác, chính các tổ chức xã hội dân sự là một trong những yếu tố làm nên một xã hội lành mạnh.
Xã hội dân sự có thể hiểu đơn giản là nơi để người dân tự nguyện liên kết với nhau nhằm theo đuổi những lợi ích chung, chẳng hạn như bảo vệ quyền lợi người lao động, môi trường, giáo dục, quyền của người tiêu dùng hoặc các vấn đề cộng đồng.
Điểm quan trọng nhất của các tổ chức độc lập là “không phụ thuộc hoàn toàn vào chính quyền”. Một công đoàn độc lập, chẳng hạn, có thể đứng về phía người lao động khi thương lượng với doanh nghiệp. Một tổ chức xã hội độc lập có thể điều tra, lên tiếng hoặc vận động chính sách về một vấn đề mà cơ quan nhà nước chưa giải quyết thỏa đáng. Báo chí độc lập cũng có thể đặt câu hỏi về những quyết định của nhà cầm quyền quyền mà truyền thông nhà nước ít có điều kiện hoặc không muốn chất vấn.
Tất nhiên cần nói rõ rằng, xét về góc độ quản trị, sự tồn tại của các tổ chức độc lập không có nghĩa là họ chống lại chính quyền. Ngược lại, họ có thể cung cấp tin mà nhà nước không có, phản ánh những vấn đề ở cơ sở và giúp phát hiện sai phạm sớm hơn.
Một xã hội dân chủ vì thế không chỉ được đo bằng việc người dân có được bỏ phiếu hay không. Nó còn phụ thuộc vào việc giữa cá nhân và Nhà nước có tồn tại những vấn đề tự chủ hay không?
Ở Việt Nam từng có một số tổ chức XHDS độc lập do các nhà hoạt động nhân quyền thành lập như Mạng Lưới Blogger Việt Nam, Con Đường Việt Nam, Diễn Đàn XHDS, Hội Nhà báo Độc Lập, Phong trào Lao Động Việt v.v…. nhưng đều bị ĐCS đàn áp nặng nề.
Nói một cách ngắn gọn nhất, cần có các tổ chức xã hội dân sự như một hệ thống giám sát quyền lực của nhà nước từ bên ngoài bộ máy, thưa quý vị ...
No comments:
Post a Comment