Thưa quý thính giả,
Một nhạc sĩ nổi tiếng thuộc thế hệ tiên phong của nền âm nhạc Việt, ông là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của nhạc tiền chiến, được xem là thiên tài về âm nhạc. Các sáng tác của ông thường đề cập nhiều đến mùa thu, mùa thu trong các ca khúc của ông có giai điệu lả lướt, tươi sáng và quyến rũ. Mặc dù chỉ để lại cho đời 21 tác phẩm, nhưng một số bài hát đã đi vào huyền thoại như: Ánh trăng mùa thu, Thu quyến rũ, Lá đổ muôn chiều, Chờ em lá thu rơi, Chiếc lá cuối cùng .v.v.
Trong chuyên mục Danh nhân nước Việt tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài “Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn” của Việt Thái qua giọng đọc của Minh Nguyệt để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay.
Gió bay từ muôn phía. Tới đây ngập hồn anh. Rồi tình lên chơi vơi…
Và
Với bao tà áo xanh đây mùa thu. Hoa lá tàn, hàng cây đứng hững hờ… Gửi gió cho mây ngàn bay…
Đó là lời nhạc trong ca khúc Tà Áo Xanh và Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn, qua phần trình bày của ca sĩ Khánh Hà và Tuấn Ngọc trong Paris By Night 63.
*****
Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn sinh ngày 15/6/1924 tại Hải Phòng.
Ông sáng tác ca khúc đầu tiên mang tên Ánh trăng mùa thu vào năm 1947. Và Tà áo xanh được ông viết vào năm 1955, dựa theo câu chuyện tình lãng mạn giữa ông với ca sĩ Thanh Hằng, và cũng là nguồn cảm hứng để ông viết bài Gửi gió cho mây ngàn bay. Bài hát được nhà xuất bản An Phú phát hành vào năm 1959, sau đó được Diên Hồng tái bản vào năm 1962. Cuối cùng, bài hát một lần nữa được tái bản vào năm 1968. Vào năm 1959, ca sĩ Lệ Thu trình bày nhạc phẩm Tà áo xanh trong lần đầu tiên lên sân khấu, khi cô còn học Trung học. Trong ca khúc Gửi gió cho mây ngàn bay, ông có nhắc đến Tà áo xanh.
Tất cả các nhạc phẩm của ông đều ghi tên tác giả là Đoàn Chuẩn - Từ Linh. Từ Linh tên thật là Hà Đình Thâu, một nhiếp ảnh gia, mặc dù Từ Linh không tham gia sáng tác, nhưng Đoàn Chuẩn ghi tên chung để tôn vinh người bạn tri âm của mình, ông vinh danh một người đã góp phần tạo cho ông cảm hứng về nghệ thuật.
Tại Miền Bắc, tác phẩm của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn bị cấm hát, vì chế độ cộng sản cho rằng nội dung ủy mỵ của các ca khúc, và nhất là lý lịch tác giả. Sau năm 1975, nhạc ông vẫn bị cấm hát cho đến năm 1990. Trong khi đó tại Miền Nam trước 1975, các ca khúc của ông được phổ biến sâu rộng đến lớp người di cư, vì đáp ứng với hoài niệm của giới văn nghệ sĩ gốc miền Bắc, và nhu cầu của giới trí thức, cũng như giới trẻ thời bấy giờ.
-Đầu năm 2000, ông bị tai biến mạch máu não, khi nhạc sĩ Phạm Duy về nước, ghé thăm lúc ông còn hôn mê. Sau đó thì ông bị mất tiếng nói, chỉ tỉnh trí để bút đàm cho đến khi qua đời.
-Ngày 15/11/2001, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn từ trần lúc 10 giờ đêm. Hưởng thọ 77 tuổi.
Trước khi qua đời, người nhà hỏi ông có muốn được nghe lại những bản nhạc do ông đã sáng tác hay không. Ông gật đầu, và ra dấu muốn được nghe lại bài Vĩnh biệt (bài này còn có tên khác là Vàng phai mấy lá) qua giọng ca của cô Ánh Tuyết.
*****
Năm 2001, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn thanh thản ra đi về cõi vĩnh hằng, Hà Nội xót xa tiễn đưa một nghệ sĩ tài hoa, mà thời trẻ được mô tả là công tử con nhà giàu. Ông là người có tâm hồn cao thượng, với tính tình lãng mạn, phóng khoáng. Con người ông quá tốt, viết nhạc để vui chơi, chứ không vì nhu cầu tài chánh. Và đây chính là tự do trong nghệ thuật sáng tạo của con người, của một nhạc sĩ viết cho người hát và người nghe, khác hẵn với người cộng sản.
Mặc dù Từ Linh không sáng tác cùng Đoàn Chuẩn, nhưng tất cả các ca khúc của ông đều đề tên Đoàn Chuẩn - Từ Linh, (kể cả sau khi Từ Linh qua đời). Điều này cho thấy ông trân quý tình bạn tri kỷ hiếm có, giống như Bá Nha - Tử Kỳ.
Và mặc dù chỉ để lại cho đời 21 tác phẩm, một con số khiêm tốn so với nhiều nhạc sĩ khác, nhưng hầu hết các nhạc phẩm này đều nổi tiếng, được phổ biến rộng rãi, nhờ vào lời bài hát như vần thơ với giai điệu lả lướt. Và dường như trong mỗi ca khúc của người nhạc sĩ tài hoa này, đều thấp thoáng bóng hình của giai nhân nào đó trong cuộc đời của ông.
Nhạc của ông đã chiếm trọn trái tim của nhiều thế hệ đam mê dòng nhạc lãng mạn. Vì thế, giới văn nghệ cho rằng, tác phẩm của ông có sức sống lâu dài, sự nghiệp sáng tác của ông gắn liền với mùa thu tươi sáng và quyến rũ.
Kính chào vĩnh biệt nhạc sĩ tài hoa mang tên Đoàn Chuẩn.
Để tiếp nhạc “Tà Áo Xanh và Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay”
No comments:
Post a Comment