Tin Tức: Thứ Hai 13.07.2026

Tin Tức

Mở đầu chương trình, Hoàng Ân và Bá Cơ mời quý thính giả theo dõi phần Tin Tức.

1. 14 quốc gia tái khẳng định phán quyết năm 2016 bác bỏ yêu sách của Trung Cộng ở Biển Đông

Hoa Kỳ, Anh quốc cùng 12 quốc gia châu Âu và châu Á đã ra tuyên bố chung tái khẳng định phán quyết trọng tài năm 2016 về Biển Đông, nhấn mạnh rằng các yêu sách hàng hải mở rộng của Trung Cộng không có cơ sở pháp lý theo luật pháp quốc tế. Liên minh châu Âu (EU) cũng đưa ra tuyên bố cáo riêng, mô tả phán quyết này là một dấu mốc quan trọng trong việc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Bản tuyên cáo được công bố nhân dịp kỷ niệm 10 năm phán quyết của Tòa Trọng Tài được thành lập chiếu theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), ban hành ngày 12/7/2016. Các quốc gia liên hệ khẳng định rằng phán quyết này là phán quyết chung cuộc và có giá trị pháp lý bắt buộc đối với các bên.

Nhóm 14 nước gồm: Philippines, Hoa Kỳ, Anh quốc, Nhật Bản, Australia, Canada, Đức, Italy, Estonia, Latvia, Lithuania, New Zealand, Romania và Slovenia nhấn mạnh rằng không có một căn cứ công pháp nào khả dĩ hậu thuẫn cho các yêu sách hàng hải rộng lớn của Trung Cộng ở Biển Đông, kể cả những yêu sách dựa trên cái gọi là “quyền lịch sử”.

Phán quyết năm 2016 được ban hành sau khi Philippines khởi kiện Trung cộng về các vụ tranh chấp trên Biển Đông. Tòa Trọng tài khi đó kết luận rằng “đường chín đoạn” mà Bắc Kinh sử dụng để đòi hỏi chủ quyền trên phần lớn Biển Đông không phù hợp với, các quy định của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển. Đồng thời, tòa cũng xác định Trung cộng không có cơ căn cứ luật pháp quốc tế để đòi “quyền lịch sử” đối với các nguồn tài nguyên nằm ngoài những vùng biển được công nhận theo công ước.

Những tuyên cáo mới nhất cho thấy sự ủng hộ tiếp tục của nhiều quốc gia đối với phán quyết năm 2016, đồng thời cũng phản ảnh những lo ngại ngày càng sâu rộng về an ninh hàng hải, quyền tự do lưu thông trên biển và việc tôn trọng công pháp quốc tế tại Biển Đông.

 

2. Miến Điện cam kết sẽ chăm sóc Bà Aung San Suu Kyi

Ngoại trưởng Miến Điện hôm Chủ nhật đã gặp gỡ các ngoại trưởng khối ASEAN.  Đây là lần tiếp xúc trực tiếp đầu tiên kể từ cuộc đảo chính năm 2021 và xác minh rằng cựu lãnh tụ Aung San Suu Kyi đang được chăm sóc chu đáo và sức khỏe của bà bình thường.

Đặc sứ ASEAN về Miến Điện, bà Maria Theresa Lazaro, kiêm Ngoại trưởng Philippines, đã nhiều lần vận động để được thăm viếng bà Suu Kyi, 81 tuổi, hiện đang thụ án 27 năm tù về nhiều tội danh mà các thành phần ủng hộ bà cho là hoàn toàn bịa đặt nhằm loại bà khỏi chính trường. Cho đến nay, nơi giam giữ bà vẫn chưa được tiết lộ.

Thái Lan yêu cầu ASEAN phải được trực tiếp thăm bà Suu Kyi để kiểm chứng tình trạng sức khỏe. Bà Lazaro khẳng định việc triệu tập cuộc tiếp xúc này là điều cần thiết, cho rằng đây là bước khởi đầu cần thiết để thúc đẩy tiến trình hòa bình tại Miến Điện, dù Quốc hội thân quân phiệt Miến Điện vừa thông qua nghị quyết bác bỏ “Kế Hoạch Hòa Bình 5 Điểm” của ASEAN, gọi đây là sự can thiệp vào nội bộ của quốc gia.

Cuộc nội chiến tại Miến Điện cho đến nay đã cướp đi khoảng 100.000 sinh mạng.

 

3. Nam Hàn cầu cứu Bắc Hàn giúp tìm kiếm thủy thủ mất tích gần biên giới

Bộ Thống Nhất Nam Hàn hôm Chủ Nhật đã chuyển thông điệp khẩn cấp đến Bình Nhưỡng, yêu cầu Bắc Hàn hợp tác trong việc tìm kiếm một thủy thủ hải quân mất tích trong lúc làm nhiệm vụ tuần duyên trên vùng Đông Hải, gần ranh tuyến hải phận giữa hai miền Nam - Bắc.

Do không còn đường dây liên lạc trực tiếp giữa đôi bên hiện không còn hoạt động, thông điệp nói trên được chuyển qua bằng điện văn. Nội dung cho biết người thủy thủ mất tích ngày 12 tháng Bảy và "có thể đã trôi dạt về phía Bắc qua Đường Ranh Giới Phía Bắc," đồng thời Nam Hàn kêu gọi Bắc Hàn "hợp tác trong việc tìm kiếm và hồi hương người này trên tinh thần nhân đạo."

Trong khi chờ đợi hồi âm từ Bình Nhưỡng, hải quân Nam Hàn vẫn tiếp tục tìm kiếm trên biển.

Chính phủ Tổng Thống Lee Jae Myung từ khi nhậm chức đã nhiều lần tìm cách làm dịu bớt tình trạng căng thẳng và mở lại đối thoại với Bắc Hàn, nhưng mọi đề nghị đều bị phía Bình Nhưỡng khước từ.

Trong năm 2024, Bắc Hàn đã chính thức tuyên bố Nam Hàn là "quốc gia thù địch", và tu chính hiến pháp để xóa bỏ mọi điều khoản đề cập đến mục tiêu thống nhất bán đảo Triều Tiên.

 

4. Tổng Thống Zelenskiy cách chức Thủ Tướng Svyrydenko chỉ sau một năm

Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy hôm Chủ Nhật tuyên bố sẽ thay thế Thủ Tướng Yuliia Svyrydenko, kéo theo sự từ chức của toàn bộ thể nội các đệ đơn từ nhiệm theo thông lệ chính trị của nước này.

Ông Zelenskiy cho biết cuộc cải tổ này nhằm "bảo đảm việc thi hành một đường lối chính trị mới phù hợp với tình hình hiện tại", nhưng không nêu chi tiết, đồng thời Tổng Thống Ukraine cũng tiết lộ sẽ có thêm những thay đổi trong hàng ngũ lãnh đạo của các cơ quan công lực quyền.

Bà Svyrydenko, một kinh tế gia, được bổ nhiệm làm Thủ Tướng vào tháng Bảy năm 2025. Ông Zelenskiy đã khen ngợi bà vì về "tinh thần phục vụ tận tụy, vững vàng và hữu hiệu,” và cho đồng thời cho biết bà sẽ đảm nhận một trách vụ khác quan trọng hơn, mà theo giới lập pháp, có thể đây là chức Đại sứ Ukraine tại Hoa Kỳ.

Quyết định này diễn ra trong lúc Ukraine đang xôn xao vì vụ bê bối tham nhũng lớn nhất từ trước đến nay, liên quan đến một kế hoạch nhận hối lộ 100 triệu Mỹ kim tại Tổng Công ty điện nguyên tử Energoatom, kéo theo nhiều nhân vật thân cận Tổng Thống, kể cả cựu Chánh Văn Phòng Andriy Yermak.

Trong khi đó, theo các nhà lập pháp tại Kyiv, ứng cử viên sáng giá nhất cho chức Thủ Tướng mới là ông Serhiy Koretskyi, Giám Đốc hiện đang điều hành tập đoàn năng lượng quốc gia Naftogaz.

 

5. Bão Bavi tàn phá miền Đông Trung Hoa

Cơn bão nhiệt đới Bavi, mạnh nhất đổ bộ vào lục địa Trung Hoa trong năm nay, đã tàn phá vùng duyên hải miền Đông hôm Thứ Bảy với mưa to và gió lớn, buộc hơn 2,8 triệu người phải di tản, trong đó hơn 2,2 triệu người tại tỉnh Chiết Giang. Chưa có tin tức nào về thương vong.

Cơn bão đổ bộ lần đầu vào thành phố Vũ Hoàn thuộc Chiết Giang lúc gần 11 giờ đêm Thứ Bảy, sau đó tiếp tục đổ bộ lần thứ hai vào Nhạc Thanh thuộc Ôn Châu. Tại Nhạc Thanh, hơn 1.300 cây xanh bị đổ ngã, nhiều tuyến đường bị ngập nước sâu.

Tại Đài Loan, bão Bavi đã gây thương tích cho 134 người và làm hủy bỏ hàng trăm chuyến bay quốc tế lẫn nội địa.

Hệ thống giao thông tại nhiều nơi ở Trung Hoa cũng bị tê liệt nặng nề: tại Thượng Hải, hơn 1.600 chuyến xe lửa và 684 chuyến bay bị hủy bỏ. Tại Hàng Châu, 2 ga hỏa xa chính phải tạm ngưng hoạt động hoàn toàn.

Dù đã suy yếu thành một cơn bão nhiệt đới khi tiến sâu vào nội địa, các chuyên viên khí tượng vẫn cảnh báo rằng, hệ thống bão rộng lớn này có thể tiếp tục trút mưa xối xả xuống nhiều tỉnh miền bắc và đông bắc Trung Hoa kể từ hôm Thứ Hai, làm trầm trọng thêm nguy cơ lũ lụt vốn đã nghiêm trọng tại nhiều địa phương.

 

6. Nổ lớn tại Bandar Abbas và đảo Qeshm của Iran

Nhiều vụ tiếng nổ lớn đã được ghi nhận hôm Chủ nhật tại thành phố hải cảng Bandar Abbas và khu vực đảo Qeshm ở miền Nam Iran, gần eo biển Hormuz.

Thống đốc đảo Qeshm cho biết, từ 10 đến 11 đầu đạn hoặc đạn pháo được cho là “xuất phát từ phía đối phương” đã đánh trúng một số mục tiêu quân sự trên đảo Qeshm. Giới chức Iran cho biết không có thương vong được ghi nhận ngay lập tức tại các địa điểm bị tấn công.

Các biến chuyển mới này xảy ra sau khi Bộ Tư Lệnh Trung Tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) loan báo đã mở thêm các đợt không kích nhắm vào những mục tiêu quân sự của Iran gần eo biển Hormuz. Theo các nguồn tin quốc phòng được báo chí Hoa Kỳ trích dẫn, các mục tiêu bị tấn công bao gồm hệ thống hỏa tiễn, phòng không của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran./.