Thưa quý thính giả, sáu năm trước, chúng tôi đã có dịp giới thiệu chân dung TNLT Hồ Đức Hòa vào tháng Một năm 2020. Trong chương trình hôm nay, xin gửi tới quý vị bài viết về nhà hoạt động này với những tin tức được cập nhật sau lần phát sóng đầu tiên.
Xin mời quý vị lắng nghe bài viết TNLT Hồ Đức Hòa do Thúc Lân biên soạn, qua sự trình bày của Bảo Trân
Ông Hồ Đức Hòa là một trong 14 thanh niên Công giáo và Tin Lành bị bắt năm 2011 với cáo buộc “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân” theo Điều 79 Bộ luật Hình sự năm 1999. Tại phiên tòa tháng 1 năm 2013, Hồ Đức Hòa bị kết án 13 năm tù giam, 5 năm quản chế, mức án nặng nhất trong số 14 người, bất chấp việc luận tội và kết án ông không đủ bằng chứng pháp lý.
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát, từ đầu năm 2009 đến cuối năm 2011, ông Hồ Đức Hòa - Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Trần Đình tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, đã lôi kéo nhiều người ở các địa phương như Nghệ An, Thanh Hóa, Lạng Sơn, Trà Vinh… tham gia đảng Việt Tân.
Tại phiên tòa phúc thẩm vào tháng 5 năm 2013, ông Hòa cùng 12 nhà hoạt động nhân quyền khác bị tuyên y án. Người duy nhất được giảm án là Lê Văn Sơn, từ 12 năm xuống còn 3 năm tù giam.
Kể từ khi bị bắt, Hồ Đức Hòa đã bị đưa đến ít nhất bốn nhà tù trải dài khắp ba miền Bắc - Trung - Nam. Đó là các trại tạm giam B34 (Sài Gòn), trại 34 (Hà Nội), Nghi Kim (Nghệ An), và cuối cùng là Ba Sao, còn gọi là nhà tù Nam Hà (thuộc tỉnh Hà Nam cũ). Trong những địa ngục mà Hồ Đức Hòa từng đi qua, trại tạm giam Nghi Kim là nơi khủng khiếp nhất, theo lời ông kể lại sau này.
Tuy nhiên, nơi ông bị giam giữ lâu nhất và để lại nhiều ký ức sâu sắc nhất là Ba Sao. Tại đây, ông đã gặp những người chung chí hướng như Lê Thanh Tùng, Vũ Quang Thuận, Phan Kim Khánh, Phạm Văn Trội, Nguyễn Văn Nghiêm… Nhà tù này từng giam giữ nhiều nhà bất đồng chính kiến như Linh mục Nguyễn Văn Lý, bác sĩ Phạm Hồng Sơn, nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa, nhà báo Nguyễn Vũ Bình, nhà báo Nguyễn Khắc Toàn, cùng các ông Nguyễn Kim Nhàn, Nguyễn Văn Túc… Nhắc đến Nam Hà, người ta cũng nghĩ ngay đến nơi đọa đày các cựu quân nhân, cán chính của chế độ VNCH sau biến cố tháng 4 năm 1975. Trong bài viết “Ba Sao chi mộ”, cựu TNLT Phạm Thanh Nghiên công bố rằng có đến 626 cựu sĩ quan VNCH đã bỏ mạng trong nhà tù Nam Hà trong giai đoạn từ 1975 đến 1988.
Trong cuộc thăm nuôi đầu tháng 12 năm 2019, thân nhân Hồ Đức Hòa cho biết tình trạng sức khỏe của ông ngày càng xấu đi. Ông Hòa mắc các chứng bệnh như đau bao tử, trĩ, tê tay, đau cột sống, huyết áp… Đây là những bệnh ông đã phải chịu đựng trong gần suốt thời gian ở tù, nhưng vì sợ gia đình lo lắng nên không dám báo tin. Chỉ khi không thể chịu đựng nổi, ông mới thông báo với người thân về tình trạng sức khỏe của mình.
Chỉ ít ngày sau khi thông tin về tình trạng sức khỏe của Hồ Đức Hòa được loan tải trên truyền thông “lề dân”, nhà tù Ba Sao buộc phải cho ông được nhận đồ ăn do gia đình gửi vào, thay vì bị ép buộc phải mua tại căng-tin với giá đắt cắt cổ và không bảo đảm vệ sinh.
Tuy nhiên, những cuộc tuyệt thực của Hồ Đức Hòa trong năm 2020 lại khiến sức khỏe ông thêm phần sa sút.
Những thông tin dồn dập về người tù này vào thời điểm đó đã khiến công luận nhận ra sự đơn độc mà Hồ Đức Hòa phải chịu đựng trong suốt tám năm dài đằng đẵng. Và từ đó, người ta càng thấy rõ hơn bản lĩnh của ông, không chỉ ở thái độ hiên ngang trước hai phiên tòa bất công để rồi phải nhận mức án nặng nhất trong số 14 người, mà còn ở ý chí kiên định, khả năng chịu đựng trước thử thách và nỗi cô đơn tưởng chừng vô tận.
Cảm phục tinh thần tranh đấu của Hồ Đức Hòa, nhạc sĩ Tuấn Khanh đã dành những lời thiết tha để nói về ông: “Không như thầy Đào Quang Thực phải qua đời trong im lặng, hay như thầy Đinh Đăng Định ra đi trong sự chứng kiến đầy bất lực của mọi người chung quanh, anh Hồ Đức Hòa là một thực thể sống và đang mỏi mòn. Vì Hồ Đức Hòa là một hình ảnh rõ nét của ý chí tự do, đầy nhân cách của một con người yêu tự do. Anh cần hơn hết sự quan tâm của mọi người, của công luận vào lúc này. Những người tù đã ra đi và được nhớ đến chính là lý do để anh Hồ Đức Hòa cần được nhớ nhiều hơn hôm nay.”
Cuối cùng, những nỗ lực của những người còn nhớ đến Hồ Đức Hòa đã được đền đáp. Ngày 11 tháng 5 năm 2022, Hồ Đức Hòa rời nhà tù Ba Sao, lên đường sang Mỹ tị nạn sau 11 năm bị giam cầm. Chuyến đi của ông diễn ra ngay trước chuyến thăm Hoa Kỳ của ông Phạm Minh Chính, Thủ tướng chính phủ CSVN.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn đầu tiên sau khi đến Mỹ, Hồ Đức Hòa bộc bạch: “Điều đầu tiên tôi nhớ đến là mẹ tôi… tôi nhớ tới bố quá cố của mình. Bố đã mất khi tôi ở trong tù… Tôi nhớ đến đứa em của mình, cũng đã mất khi tôi ở trong tù… Tôi nhớ những người đã đồng hành với tôi và vận động cho tôi được trả tự do.”
Và trong những nỗi nhớ thẳm sâu ấy, Hồ Đức Hòa không quên những đồng đội của mình vẫn còn đang nằm lại chốn lao tù: “Tôi sẽ cầu nguyện cho các anh và chúc các anh luôn giữ được tinh thần và sức khỏe trong môi trường khắc nghiệt ấy.”
Sự sống sót và tự do của Hồ Đức Hòa sau mười một năm tù đày gợi nhớ đến những con người kém may mắn hơn, đã vĩnh viễn nằm lại sau song sắt. Và rằng việc được nhớ đến hay bị lãng quên đôi khi chính là ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.
Tháng 1/2026
Thúc Lân
No comments:
Post a Comment