Nhạc sĩ Đỗ Lễ

Danh Nhân Nước Việt

Thưa quý thính giả,

Một con người đa tài, từng giành được huy chương vàng trong cuộc thi lực sĩ đẹp năm 1965, và ông còn là nhạc sĩ nổi tiếng với nhiều ca khúc lãng mạn viết về cuộc tình dang dở. Ngoài nhạc phẩm Sang Ngang và Chia Ly nổi tiếng, bản Tình Phụ được chọn vào vòng chung kết ở Đại hội Điện ảnh Á châu tại Tokyo (Nhật Bản) vào đầu thập niên 1970, và ca khúc này  được chọn làm bài nhạc chính trong phim Sóng Tình do diễn viên Thẩm Thúy Hằng đóng vai chính.

Trong chuyên mục Danh nhân nước Việt tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài “Nhạc sĩ Đỗ Lễ” của Việt Thái qua giọng đọc của Minh Nguyệt để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay. 

Nhạc sĩ Đỗ Lễ tên thật là Đỗ Hữu Lễ, sinh ngày 12/10/1941, tại Hà Nội. Thuở nhỏ, học trường Hàng Vôi, khi gia đình di chuyển vào Nam, ông học ở trường trung học Chu Văn An, sau đó tiếp tục học tại các trường: Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn (năm 1953), Cao đẳng Mỹ thuật Gia Định (năm 1954), Đại học Khoa học Sài Gòn (năm 1959), Đại học Luật khoa Sài Gòn (năm 1963).

Ông tự học nhạc từ năm 10 tuổi và sáng tác nhạc ở tuổi 15. Tuy nhiên lúc thiếu thời, nhạc do ông sáng tác không gây được tiếng vang, cho đến lúc ngoài 20 tuổi, khi nữ ca sĩ Lệ Thanh tuyên bố giải nghệ đi lấy chồng, để lại nhiều nuối tiếc trong lòng khách mộ điệu, và ông là người bị hụt hẫng nhiều nhất, vì đã nếm nổi đau chia ly trong xót xa, nên sáng tác 3 tình khúc để đời mang tên: Sang Ngang, Chia Ly và Tình Phụ.

-Năm 1965, do thường xuyên tập Thể dục Thẩm mỹ, ông dự tranh và nhận huy chương vàng trong một cuộc thi Lực Sĩ đẹp, thời Việt Nam Cộng Hòa.

Thời gian sau, ông kết hôn với ca sĩ Hoài Xuân (người trình bày nhạc phẩm Sang Ngang đầu tiên tại Sài Gòn), nhưng cuộc tình này chỉ kéo dài 6 năm. Sau khi chia tay với ca sĩ Hoài Xuân, ông sáng tác thêm nhiều ca khúc não lòng như: Tình Phụ, Tan Vỡ, Tuyệt Tình, Tàn Phai, Dại Khờ, Hận Tình, Tình Buồn, Oan Trái, Dang Dở, Mùa Thương Cũ...

Nhạc sĩ Đỗ Lễ cũng phụ trách chương trình ca nhạc “Thời Trang Nhạc Tuyển” hàng tuần trên đài Truyền Hình Sài Gòn, một trong những chương trình thu hút nhiều khán giả trước năm 1975.

Ngoài ra, ông còn lập ra hãng xuất bản băng nhạc, cũng như thực hiện nhiều chương trình văn nghệ tại một số phòng trà và vũ trường ở Sài Gòn, quy tụ các ca sĩ: Hoàng Oanh, Khánh Ly, Thanh Lan, Thanh Tuyền, Giao Linh, Hương Lan, Caroll Kim, Hoài Xuân … Đặc biệt hơn nữa, ông chính là họa sĩ vẽ trang trí sân khấu cho các show truyền hình, được tặng danh hiệu là họa sĩ “Sang Ngang”.  

Thời gian này, lớp nhạc của ông trên đường Trương Minh Giảng là nơi quy tụ rất nhiều sinh viên học sinh theo học. Những năm sau đó, lớp nhạc này vẫn tiếp tục được nhiều người ghi danh, nên đời sống của ông khá sung túc, bình yên và ổn định.

Thời gian tiếp theo, nhạc sĩ Đỗ Lễ cho ra hàng loạt những ca khúc thất tình, nghe rất não lòng như: Tình phụ, Tan vỡ, Tuyệt tình, Tàn phai, Dại khờ .v.v.

-Năm 1994, ông được thân nhân bảo lãnh sang định cư tại thành phố Philadelphia, thuộc tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ.

-Tháng 10 năm 1996, vì không thích nghi với môi trường sống nơi “xứ lạ quê người”, nên ông bị trầm cảm và quyết định trở về Việt Nam.

-Ngày 24/3/1997, nhạc sĩ Đỗ Lễ tự kết liễu đời mình bằng thuốc Quinine (trị sốt rét) trong căn nhà thuê ở đường Trần Đình Xu, Quận Nhất, Sài Gòn. Hưởng dương 56 tuổi.

*****

Khác với các nhạc sĩ cùng thời, Đỗ Lễ không sở hữu gia tài về số lượng ca khúc do mình sáng tác, nhưng ông đã cống hiến hầu hết cuộc đời mình cho âm nhạc. Nhạc của ông là tiếng lòng của những tâm hồn tan vỡ, nơi nổi đau không cần phải che đậy. Và nếu âm nhạc là gương phản chiếu tâm hồn, thì bi kịch đến với ông là nguồn cảm hứng nghiệt ngã, nó đã làm thay đổi con người và số phận của ông, cho dù ông có rất nhiều bè bạn thân thiết vì tánh tình hiền lành.

Thời gian gần cuối đời, ông đã chọn cho mình cuộc sống ẩn dật, cô độc, lặng lẽ, không màng danh lợi, và dường như ông đã từ bỏ con đường âm nhạc mà thời niên thiếu ông đã chọn.

Sự ra đi của ông được xem là kết cuộc bi thương của cuộc đời một nhạc sĩ tài hoa, nhưng di sản âm nhạc với những bản tình ca vượt thời gian do ông để lại vẫn tồn tại đến ngày nay, nhất là đối với những người có trái tim đồng cảm với sự lỡ làng và tan vỡ.

Ông mãi mãi là người nhạc sĩ của những giọt nước mắt đau thương và tuyệt vọng, ông đã dùng nổi đau của chính mình để viết lên những ca khúc bất hủ, sống mãi trong tâm khảm của người yêu nhạc. Kính chào vĩnh biệt Đỗ Lễ, người nhạc sĩ tài hoa bạc mệnh.