Nhạc sĩ Thanh Sơn

Danh Nhân Nước Việt

Thưa quý thính giả,

Một nhạc sĩ nổi tiếng trong làng nhạc vàng và nhạc miền Nam thời Việt Nam Cộng Hòa với tên tuổi gắn liền với nhiều ca khúc bất hủ như: Nỗi Buồn Hoa Phượng, Nhật Ký Đời Tôi,  Lưu Bút Ngày Xanh, Hạ Buồn, Ba Tháng Tạ Từ… Ngoài ra, ông còn sáng tác nhạc dân ca quê hương với những hình ảnh đồng ruộng, xóm làng miền Nam trù phú.

Trong chuyên mục Danh nhân nước Việt tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài “Nhạc sĩ Thanh Sơn” của Việt Thái qua giọng đọc của Minh Nguyệt để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay.

Nhạc sĩ Thanh Sơn tên thật là Lê Văn Thiện, sinh ngày 1/5/1938 tại Sóc Trăng. Ở bậc tiểu học, đã theo học nhạc với thầy Võ Đức Phấn (em của nhạc sĩ Võ Đức Thu). Khi nhạc sĩ Võ Đức Phấn qua đời, ông lên Sài Gòn làm công vất vả để mưu sinh và theo học nhạc với thầy Lê Thương. Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn và nghiệp cầm ca nên Lê Văn Thiện chỉ học đến năm Đệ Tứ.

-Năm 1959, khi đài phát thanh Sài Gòn tổ chức tuyển lựa ca sĩ, Lê Văn Thiện tham dự với nghệ danh Thanh Sơn và ông đoạt giải nhất với ca khúc Chiều Tàn của nhạc sĩ Lam Phương.

Về sau, ông chuyển hướng sang lãnh vực sáng tác, trở thành một trong những nhạc sĩ nổi tiếng trong làng nhạc vàng.

Ngoài những nhạc phẩm bất hủ như: Nỗi Buồn Hoa Phượng, Nhật Ký Đời Tôi,  Lưu Bút Ngày Xanh, Hạ Buồn, Ba Tháng Tạ Từ… ông còn sáng tác nhiều ca khúc mang âm hưởng dân ca như: Hành Trình Trên Đất Phù Sa, Hình Bóng Quê Nhà, Hương Tóc Mạ Non, Gợi Nhớ Quê Hương.v.v.

Ngoài ra, ông cũng sáng tác nhiều bài nhạc lính nổi tiếng như: Đọc Tin Trên Báo, Mười Năm Tái Ngộ, Hai Người Lính Tâm Sự, Những Vùng Đất Mang Tên Anh.

Mặc dù là nhạc sĩ, ông vẫn theo đuổi nghiệp cầm ca, tiếng hát của ông thường được phát trên đài phát thanh cùng các ban nhạc Hoàng Trọng, Võ Đức Tuyết, Hoàng Lang. Ông được nhận vào đoàn Văn Nghệ Việt Nam của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ hát tại vũ trường Maxim’s và thường đi lưu diễn ở nhiều nước Á châu.

Sau này nhạc sĩ Thanh Sơn cho biết, ông học sáng tác từ cuốn sách “Để Sáng Tác Một Ca Khúc Phổ Thông” của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ xuất bản năm 1955. Nhờ làm việc chung với Hoàng Thi Thơ, nên ông có thêm kinh nghiệm trong việc sáng tác.

Những nhạc phẩm đầu tay của ông là Đôi Mươi (năm 1959) viết chung với nhạc sĩ Song Ngọc khi 16 tuổi, kế tiếp là ca khúc Người Ấy Là Ai (năm 1960). Sang năm 1961, tên tuổi của Thanh Sơn bắt đầu được công chúng biết đến trong vai trò nhạc sĩ với ca khúc “Tình Học Sinh”, sau đó là “Mùa Hoa Anh Đào” (năm 1962) mang đậm âm giai ngũ cung của nhạc Nhật.

Từ năm 1963, ông bỏ nghề ca hát để chuyên tâm sáng tác, những ca khúc đầu tiên trong sự nghiệp của ông đều viết về những rung động đầu đời của tuổi học trò: Tình Học Sinh, Lá Thư Học Sinh, Lưu Bút Ngày Xanh, Hạ Buồn. Và tên tuổi Thanh Sơn thăng hoa khi ông sáng tác 2 ca khúc: Nhật Ký Đời Tôi, Nỗi Buồn Hoa Phượng.

-Năm 1965, ông nhập ngũ và phục vụ trong nghành Quân Vận, sau đó được biệt phái về Bộ Tổng Tham Mưu. Thời gian trong quân ngũ, ông sáng tác một số bài nhạc lính nổi tiếng như: Mười Năm Tái Ngộ, Thăm Những Vùng Địa Sử.v.v.

-Kể từ năm 1973, ông tiến xa hơn với một chủ đề rộng lớn với những ca khúc viết về quê hương, qua những hình ảnh đồng ruộng, xóm làng miền Nam trù phú. Tiêu biểu nhất là 2 ca khúc Bài Ngợi Ca Quê Hương và Hành Trình Trên Quê Hương.

-Sau biến cố 30/4/1975, ông ngưng sáng tác.

-Thập niên 1990, ông bắt đầu sáng tác nhiều bài dân ca được giới mộ điệu yêu thích như: Hình Bóng Quê Nhà, Hành Trình Trên Đất Phù Sa, Bạc Liêu Hoài Cổ, Áo Mới Cà Mau, Áo Trắng Gò Công, Hương Tóc Mạ Non, Gợi Nhớ Quê Hương.

Ngoài ra, ông còn viết về miền Trung với ca khúc Thương Về Cố Đô, Những Ngày Trên Đà Lạt. Đặc biệt hơn, ông còn là tác giả của nhiều khúc nhạc Xuân nổi tiếng như: Đoản Xuân Ca, Ngày Xuân Tái Ngộ, Chúc Xuân .v.v.

-Năm 2011, khi đang cùng trung tâm Thúy Nga thực hiện cuốn Paris By Night số 103, mang tên “Tình Sử Trong Âm Nhạc Việt Nam”, ông bị tai biến mạch máu não.

-Ngày 4/4/2012, nhạc sĩ Thanh Sơn từ trần lúc 2 giờ 30 chiều.

*****

Mặc dù cuộc đời của nhạc sĩ Thanh Sơn với những bước thăng trầm khép lại, nhưng giới mộ điệu vẫn luôn muốn nghe những ca khúc do ông sáng tác, phần nhiều là những bài tình ca lãng mạn đi vào lòng người. Tuy là một nhạc sĩ có nhiều nhạc phẩm nổi tiếng, nhưng đời sống của ông cũng không được khá giả, chỉ sống trong bình dị.

Kính chào vĩnh biệt và cầu nguyện cho linh hồn nhạc sĩ Thanh Sơn được yên nghỉ nơi cõi vĩnh hằng.