Khắc Phục Hậu Quả Học!

Bàn Ngang Tán Dọc

Lời dẫn: (Minh Nguyệt) Kính thưa quý thính giả, có những câu chữ nghe riết rồi thành quen. “Đúng quy trình” là một trong những câu chữ như vậy. Theo các bản tin được nhắc đến trong những ngày qua, dư luận tiếp tục tranh luận về vụ tai nạn khiến nữ sinh Đỗ Ngọc Phương Thùy tử vong, trong đó ông Nguyễn Sỹ Cương được nêu tên là người gây tai nạn. Cơ quan công an giải thích việc miễn trách nhiệm hình sự dựa trên những tình tiết như thành khẩn khai báo và khắc phục hậu quả.

Cũng trong những câu chuyện thời sự được nêu ra, có người dân bị xử phạt vì chia sẻ hoặc bình luận những nội dung mà cơ quan chức năng cho là sai sự thật, xuyên tạc hay bôi nhọ lãnh đạo. Hai câu chuyện khác nhau. Hai hoàn cảnh pháp lý khác nhau. Không thể đơn giản đánh đồng. Nhưng dưới con mắt của Ông Ba, Anh Bảy và Cô Sáu, lại nảy sinh một câu hỏi rất đời thường: “Tại sao có những chuyện hậu quả rất lớn lại nghe thấy hai chữ “khắc phục”, còn có những cú nhấp chuột trên mạng thì người dân phải móc ví rất nhanh?”

Thôi thì xin mời quý vị ra quán cà phê đầu ngõ để nghe bộ ba bàn ngang tán dọc một ngành khoa học mới: “Khắc Phục Hậu Quả Học!”

Một mạng người đâu dễ trả vay,

Tương lai khép lại giữa ban ngày.

Bao lời khắc phục nghe tròn chữ,

Nỗi mẹ niềm cha vẫn đắng cay! (Ông Ba)

 

Cán cân công lý phải cho bằng,

Chẳng luận dân đen hoặc chức quan.

Nếu luật nghiêm minh không khuất tất,

Lòng dân tự khắc được bình an. (Cô Sáu)

 

(Hải Sơn) Và bây giờ mời quý vị cùng theo dõi vở kịch vui: “Khắc Phục Hậu Quả Học!”, xin được phép bắt đầu …

………………………………….

CẢNH DUY NHẤT: (Buổi sáng tại quán Cà Phê Sáu Luật, không khí nghiêm trọng như sắp sửa có cuộc họp báo, thì ông Ba bước tới hỏi ...)

Ông Ba: Bảy, chú mầy làm gì mà sáng sớm mặt mày hầm hầm như mới bị ai phạt mười hai triệu rưỡi vậy? Uống cà phê đi rồi từ từ nói.

Anh Bảy: Tui đang học luật đó ông Ba! Học hoài không vô, vì càng đọc tin tui càng thấy luật pháp nước mình hình như có nhiều chương mà dân thường chưa được phát.

Cô Sáu: Anh Bảy học sai phương pháp rồi. Muốn hiểu luật thời nay, trước tiên phải học thuộc bốn chữ: “tùy theo trường hợp.” Thuộc được bốn chữ đó là thông minh liền! Ha ha ha.

Ông Ba: Tôi thì chỉ thắc mắc vụ cô nữ sinh chết sau tai nạn. Theo bản tin, công an giải thích người gây tai nạn thành khẩn khai báo, khắc phục hậu quả nên được miễn trách nhiệm hình sự. Thế là thế nào hở trời?

Anh Bảy: Tui nghe tới chữ “khắc phục hậu quả” mà lạnh sống lưng. Người chết rồi thì hậu quả đó khắc phục bằng cách nào? Có cách gì trả lại được một mạng người không chớ?

Cô Sáu: Anh Bảy đừng nóng. Về mặt pháp lý, miễn trách nhiệm hình sự có điều kiện của nó. Muốn phản bác thì phải xem hồ sơ, căn cứ luật và toàn bộ tình tiết cụ thể mới được.

Ông Ba: Đồng ý! Mình không có hồ sơ thì đừng kết án thay tòa. Nhưng dân có quyền hỏi: nếu quyết định hoàn toàn thuyết phục, tại sao hơn một năm sau dư luận vẫn còn phẫn nộ?

Anh Bảy: Chính chỗ đó mới đáng nói! Nếu mọi chuyện sáng như ban ngày thì cứ công khai căn cứ pháp lý, chứng cứ, diễn tiến điều tra ngay từ ngày đầu. Dân đọc xong, ai sai người đó chịu?

Cô Sáu: Khổ nỗi, mấy chữ “đúng quy trình” bây giờ nghe giống như cái nắp nồi. Cứ dư luận sôi lên là lấy nắp đậy lại rồi tuyên bố: xong! Chịu nổi hôn? (đọc)

Đừng đem chiếc nắp quy trình,

Đậy lên thắc mắc, bất bình thế gian.

Nồi càng giữ lửa âm thầm,

Ngày bung chiếc nắp, ai cầm được đây?

 

Ông Ba: Đúng quá cô Sáu. Nồi nước đang sôi mà cứ đậy kín, tới lúc áp suất quá cao thì cái nắp đó có ngày bay lên trời chớ chẳng chơi đâu. Ha ha ha.

Anh Bảy: Tội nghiệp nhất là cô sinh viên trẻ. Một mạng người mất đi, phía sau còn cha mẹ, gia đình và cả một tương lai rực sáng.

Cô Sáu: Bởi vậy dư luận mới quan tâm. Công lý không chỉ cần được thực thi, mà cách thực thi cũng phải khiến xã hội nhìn vào và tin rằng mọi người bình đẳng mới được.

Ông Ba: Còn chuyện cha của nạn nhân lên truyền hình nói đồng ý với cách giải quyết, thì mình tôn trọng lời ông ấy thôi. Còn chuyện có bị sức ép hay không, mình không chứng cứ thì cũng khó mà kết luận. Đúng không?

Anh Bảy: Đúng vậy. Tuy nhiên, Gen Z nghi ngờ thì họ có quyền đặt câu hỏi. Nhưng nghi ngờ là nghi ngờ. Điều quan trọng nhất vẫn là cơ quan chức năng trả lời bằng hồ sơ và pháp luật minh bạch.

Cô Sáu: Phải vậy mới được. Chứ cứ mỗi lần người ta hỏi khó rồi bảo “thế lực thù địch” thì tiện lợi quá đi. Mai mốt cơm khê chắc cũng tại thế lực thù địch phá cái nồi cơm điện à?

Ông Ba: Ha ha ha! Tôi sợ một ngày tôi ra đường vấp cục đá, công an tới lập biên bản: “Đối tượng cục đá có dấu hiệu bị thế lực thù địch lợi dụng!” Ha ha ha.

Anh Bảy: Nhưng chuyện kế tiếp mới làm tui chóng mặt. Có người sáu mươi tám tuổi bị phạt mười hai triệu rưỡi vì chia sẻ bài bị cho là sai sự thật, bôi nhọ lãnh đạo.

Cô Sáu: Thì đó! Internet Việt Nam nguy hiểm lắm. Ngón tay trỏ bây giờ có thể là bộ phận đắt tiền nhất trên cơ thể. Bấm “share” một cái, bay nửa tháng lương như chơi!

Ông Ba: Tôi chỉ muốn biết cụ thể bài đó viết cái gì, câu nào sai, sai ở đâu? Muốn dân rút kinh nghiệm thì ít nhất cũng nên cho dân biết điều gì bị xác định là sai chứ. (đọc)

Luật nghiêm chẳng ngại dân bàn,

Chỉ e luật khuất sau màn quyền uy.

Công bằng đâu phải lời ghi,

Mà là sai đúng thực thi rạch ròi.

 

Anh Bảy: Đúng vậy! Báo chỉ nói “sai sự thật, xuyên tạc, bôi nhọ”. Nhưng người đọc lại không được thấy nguyên văn nội dung để hiểu lý do xử phạt có chính đáng không? Vậy là sao chớ?

Cô Sáu: Có khi đó là phương pháp giáo dục mới: không cho biết đáp án sai ở đâu, nhưng cứ đóng tiền phạt trước. Đóng xong tự nhiên trí tuệ khai mở chăng? Ha ha ha.

Ông Ba: Cô Sáu à, cô nói nghe mắc cười mà cay đấy. Một xã hội pháp quyền thì việc giới hạn tự do ngôn luận phải rõ ràng, để người dân biết đâu là ý kiến và đâu là vi phạm. Đúng không?

Anh Bảy: Tui còn thấy có chuyện người khác cũng bị xử phạt vì bình luận, chia sẻ nội dung bị cho là sai. Thành ra dân lên mạng chắc phải mang theo … luật sư riêng cho chắc ăn quá.

Cô Sáu: Chưa đủ đâu anh Bảy! Phải thêm kế toán nữa. Trước khi bấm “share”, luật sư kiểm tra nội dung, kế toán kiểm tra tài khoản coi còn đủ mười hai triệu rưỡi hay không? Ha ha ha.

Ông Ba: Mai mốt Facebook nên đổi nút “Share” thành nút “Tôi đã đọc kỹ các quy định và xác nhận trong tài khoản còn đủ tiền nộp phạt”. Ha ha ha.

Anh Bảy: Vậy thì bên cạnh nút “Like” thêm nút “Khắc phục hậu quả”. Lỡ bấm nhầm thì nhấn vô đó xin lỗi, nộp tiền lại, coi có được miễn không? Hi hi hi.

Cô Sáu: Khoan! Cái đó phải coi anh là ai trước đã. Anh Bảy mà bấm nhầm thì gọi là “vi phạm”. Người khác có thế có thần bấm nhầm thì chưa chắc đâu nha.

Ông Ba: Vậy mới nói. Luật áp dụng với mỗi vụ còn tùy hành vi và căn cứ cụ thể. Nhưng chính vì vậy, sự minh bạch càng quan trọng để dân khỏi nghĩ luật có hai thước đo. (ngâm)

Muốn dân tin tưởng lâu dài,

Hồ sơ phải rõ, đúng sai phải tường.

Nước yên nhờ có kỷ cương,

Dân tin nhờ luật một đường công minh.

 

(Cả ba cùng cười vang và lập lại): - Đúng! Đúng chuẩn luôn. Dân tin nhờ luật … Ha ..ha ..ha … một đường công minh … Ha ..ha ..ha ..

Màn Từ Từ Hạ