Nhạc sĩ Châu Kỳ

Danh Nhân Nước Việt

Thưa quý thính giả,

Một nhạc sĩ sáng tác nhạc vàng, thuộc thế hệ đầu tiên thành danh nhất trong làng nhạc miền Nam, thời Việt Nam Cộng Hòa với gần 200 ca khúc. Là bậc thầy về giai điệu, nên nhiều bản tình ca bất hủ của ông đã ăn sâu vào lòng khán thính giả như: Thương về miền Trung, Con đường xưa em đi, Đón xuân này nhớ xuân xưa, Đừng nói xa nhau, Được tin em lấy chồng, Sao chưa thấy hồi âm, Giọt lệ đài trang, Túy ca.v.v.

Trong chuyên mục Danh nhân nước Việt tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài “Nhạc sĩ Châu Kỳ” của Việt Thái qua giọng đọc của Minh Nguyệt để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay.

Nhạc sĩ Châu Kỳ tên là Châu Huy Kỳ, sinh ngày 5/11/1923 tại làng Dưỡng Mông, xã Phú Mỹ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Dưỡng Mông là một trong 5 làng nghề chằm nón “bài thơ xứ Huế” nổi tiếng: Tây Hồ, Mỹ Lam, Dạ Lê, Phủ Cam. Nơi đây cũng là vùng đất thần kinh vốn nổi tiếng với những điệu hò, câu hát nam ai, nam bình.

Ngoài bút hiệu Châu Kỳ, ông còn có bút danh: Anh Châu và Nguyễn Tiến Thịnh.

Thuở nhỏ Châu Kỳ học ở trường Tiểu học Dưỡng Mông, lên Huế học ở trường Lycée Khải Định. Tại đây, Châu Kỳ gặp được Sư huynh Petrus Thiều, một tu sĩ giỏi về nhạc lý và sáng tác, cùng thành thạo nhiều loại nhạc cụ Tây phương.

Sẵn có dòng máu văn nghệ trong người, lại được thầy giỏi hướng dẫn, nên việc học nhạc và học hát của Châu Kỳ tiến bộ nhanh chóng. Ông thành thạo nhất là đàn Guitar và Piano.

Lúc mới học hát, ông thường ngân nga các bài ca tiếng Pháp thịnh hành vào thời đó như: J'ai deux amours do nam danh ca người Pháp tên Tino Rossi thường trình bày, nên ông được bạn bè gọi là “Tino Rossi thứ hai”.

Vào năm 1942, Đoàn ca kịch Hồng Thu lưu diễn sang Lào ở Savannakhet và Thakhek. Tại Thakhet, Châu Kỳ bị mật thám Pháp bắt khi đang diễn vở kịch Hồn Lao Động, sau đó bị đưa về giam giữ ở Ba Vì (Hà Nội).

Năm 1943, Châu Kỳ được trả tự do, nhưng khi về tới Huế thì hay mẹ đã bị chết đuối trong một cơn lũ. Đau buồn, Châu Kỳ viết ca khúc đầu tay Trở về, được nhà xuất bản Tinh Hoa mua bản quyền in tờ nhạc. Một số tác phẩm mang âm hưởng cổ nhạc miền Trung của ông tiếp tục ra đời như: Khúc ly ca, Từ giã kinh thành, Khi ánh trăng vàng lên khơi,... gặt hái được nhiều thành công. Ông quyết định từ bỏ nghiệp cầm ca, trở thành nhạc sĩ.

Thập niên 1950, trên làn sóng điện của các Đài Phát thanh Pháp Á và Đài Phát thanh Sài Gòn, nhạc phẩm Trở về của Châu Kỳ gây một tiếng vang sâu rộng trong giới tân nhạc, để lại trong lòng người nghe nhiều cảm mến.

-Ngày 6/1/2008, nhạc sĩ Châu Kỳ từ trần lúc 1 giờ 10 phút sáng tại Thủ Đức. Hưởng thọ 85 tuổi. Linh cửu được đưa về Huế an táng tại đồi Nam Giao.

-Năm 2005, Trung tâm Thúy Nga thực hiện đêm nhạc vinh danh ông tại Paris By Night 78- Đường Xưa, một lần nữa khẳng định giá trị vĩnh cửu của di sản âm nhạc mang tên Châu Kỳ.

 

*****

Nhạc sĩ Châu Kỳ là một trong những cây đại thụ thành danh với nhiều sáng tác cho nền tân nhạc trước năm 1975. Mặc dù ông đã ra đi vào cõi vĩnh hằng, nhưng giới mộ điệu vẫn luôn muốn nghe những ca khúc do ông sáng tác, phần nhiều là những bản tình ca lãng mạn đi vào lòng người. Nhạc của ông vẫn được nhiều ca sĩ từ trước 1975 đến nay trình diễn trong nước  và hải ngoại.

Những sáng tác của ông rất mộc mạc, trử tình, ông viết về những mối tình thật đẹp nhưng  dang dở, sống mãi trong lòng khán thính giả, Cuộc tình xưa rồi cũng đi vào dĩ vãng, dần dần chìm vào lãng quên, có còn lại chăng chỉ là những dòng nhạc buồn, là những kỷ niệm trở thành những tác phẩm để lại cho hậu thế.

Nhạc sĩ Châu Kỳ sống bình dị và hòa đồng với mọi người bằng trái tim đầy tình nghĩa. Ông có một quá trình gắn bó với nền tân nhạc Việt Nam. Dù trải qua nhiều biến động lịch sử, các  nhạc phẩm của ông vẫn giữ nguyên được sức hút là nhờ tính chân thật và gần gũi.

Cuộc đời thăng trầm của người nghệ sĩ tài hoa tuy đã khép lại, nhưng ký ức của giới mộ điệu vẫn luôn mãi nhớ. Kính chào vĩnh biệt nhạc sĩ Châu Kỳ, người con tài hoa của vùng đất Thần kinh Huế.