Từ ngày thống trị đất nước, đảng CSVN vẫn dùng ngoại giao làm bình phong để che đi bộ mặt đàn áp trong nước. Mỗi cái bắt tay với một quốc gia dân chủ đều được biến thành bằng chứng về tính chính danh của chế độ. Trong khi đó, người dám lên tiếng vẫn bị giam cầm, và ngay cả người Việt hải ngoại cũng không thoát khỏi bàn tay công an. Chuyến công du Canada vừa qua của Tô Lâm là một thí dụ điển hình.
Trong chuyên mục BÌNH LUẬN hôm nay, kính mời quý thính giả theo dõi bài viết của THẾ VŨ, thành viên Ban Biên Tập đài ĐLSN, tựa đề "Ottawa Trải Thảm Đỏ, Hà Nội Siết Còng", sẽ do Miên Dương trình bày sau đây ...
Ngày Thứ Năm 24 tháng 9 năm 2026, ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN kiêm chủ tịch nước, đến Ottawa trong một chuyến công du cấp quốc gia kéo dài đúng một ngày. Đây là lần đầu tiên một chủ tịch nước của chế độ Hà Nội đặt chân lên đất Canada. Chương trình gồm lễ đón có quân nhạc, nghi thức trồng cây tại dinh Toàn quyền Rideau Hall, một bài diễn văn tại Quốc hội và một bữa quốc yến. Kết quả chính là hai bên nâng quan hệ lên hàng "đối tác chiến lược".
Cơ quan tuyên truyền của Hà Nội tường thuật rầm rộ với hình ảnh nhân viên sứ quán và "đại diện cộng đồng người Việt" ra phi trường tiếp đón. Theo hãng tin The Canadian Press, ông Tô Lâm đọc diễn văn trước các dân biểu, nghị sĩ và một số thành viên cộng đồng người Việt.
Nhìn bề ngoài, đó là một thành công ngoại giao trọn vẹn. Nhưng muốn hiểu chuyến đi này, phải nhìn vào hai sự việc mà các buổi lễ ở Ottawa đã không nói đến. Thứ nhất là lịch sử của chính cộng đồng người Việt tại Canada. Thứ nhì là những gì đang xảy ra bên trong các nhà tù ở Việt Nam.
Về sự việc thứ nhất, người Việt không tự nhiên mà có mặt đông đảo ở Canada. Từ cuối thập niên 1970, xứ sở này đã mở rộng vòng tay đón nhận hơn 60.000 người tỵ nạn Đông Dương, phần lớn là thuyền nhân người Việt. Họ ra đi vì trại cải tạo, vì vùng kinh tế mới, vì bị tước đoạt tài sản và quyền làm người sau ngày 30 tháng 4 năm 1975. Năm 2015, Quốc hội Canada đã thông qua đạo luật chọn ngày 30 tháng 4 làm "Ngày Hành Trình Đến Tự Do". Đạo luật đó chính thức ghi nhận một sự thật lịch sử - thuyền nhân là nạn nhân của chế độ cộng sản.
Vậy mà nay, người đứng đầu chính chế độ này lại được đón bằng quân nhạc và quốc yến. Trước các đại biểu dân cử, họ Tô tuyên bố rằng trong một thế giới đầy biến động, niềm tin, trách nhiệm và lợi ích chung tự chúng đã là những giá trị chiến lược. Câu nói nghe rất hay. Thế nhưng niềm tin không thể xây trên sự quên lãng!
Về sự kiện thứ nhì, hồ sơ nhân quyền của chế độ CSVN ngày càng tăm tối. Theo phúc trình thường niên năm 2026 của tổ chức Human Rights Watch, trong năm 2025 Việt Nam giam giữ hơn 160 tù nhân chính trị. Cũng trong năm đó, ít nhất 40 người khác bị bắt vì lên tiếng chỉ trích nhà cầm quyền. Các điều 117 và 331 của bộ luật hình sự vẫn là công cụ quen thuộc để bỏ tù người viết blog, luật sư và nhà báo độc lập. Nhà báo Trương Huy San và luật sư Trần Đình Triển đều lãnh án theo điều 331 trong năm 2025.
Trường hợp anh Trịnh Bá Phương còn cho thấy sự tàn nhẫn đến mức phi lý. Anh đang thụ án 10 năm tù vì tranh đấu cho dân oan mất đất ở Dương Nội. Vậy mà tháng 9 năm 2025, tòa án của đảng lại tuyên thêm 11 năm tù, với tội chỉ trích đảng ngay trong nhà giam. Chỉ một tuần trước chuyến đi Ottawa, ngày 18 tháng 9 năm 2026, Human Rights Watch còn công bố một trang vận động kêu gọi trả tự do cho các tù nhân chính trị Việt Nam.
Bàn tay đàn áp ấy cũng không dừng lại ở biên giới. Tháng 3 năm 2026, nhà hoạt động chống tham nhũng Lê Chí Thành bị công an di trú Thái Lan bắt giữ tại Bangkok. Theo Ân Xá Quốc Tế, vụ bắt giữ xảy ra sau khi phía Việt Nam hủy sổ thông hành của ông. Người Việt hải ngoại cũng chưa quên vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh ngay giữa thủ đô Bá Linh năm 2017. Vụ đó xảy ra khi chính ông Tô Lâm đang nắm Bộ Công an.
Đặt hai sự kiện đó cạnh nhau, ta thấy rõ bản chất của chuyến công du. Chế độ CSVN cần Canada vì thị trường, vì đầu tư, và vì tấm danh thiếp "đối tác chiến lược" với một nước dân chủ Tây phương. Về phần mình, Ottawa cũng đang tìm thêm bạn hàng để bớt lệ thuộc vào Hoa Kỳ và Trung Cộng. Nhu cầu đó có thật. Nhưng khi quyền lợi mậu dịch được đặt lên trên hết, câu hỏi về nhân quyền rất dễ bị đẩy vào một góc khuất.
Cũng cần nói thêm chính đài CBC của Canada cũng ghi nhận ý kiến của một số chuyên gia là không nên làm ngơ trước hồ sơ nhân quyền của Việt Nam. Cộng đồng người Việt tại Canada có đầy đủ tư cách để làm việc đó. Họ là cử tri, là người đóng thuế, và là nhân chứng sống của lịch sử.
Những bó hoa ở phi trường rồi sẽ được bộ máy tuyên truyền dùng để nói với dân chúng trong nước rằng “kiều bào” đã "hòa hợp", đã "hướng về tổ quốc". Nhưng hình ảnh không thay được sự thật. Tuyệt đại đa số người Việt tỵ nạn chưa bao giờ trao cho chế độ quyền nhân danh họ.
Trong một ngày ở Ottawa, ông Tô Lâm đã trồng xuống một cái cây làm biểu tượng hữu nghị. Cùng lúc đó, ở quê nhà, cả trăm người vẫn nằm sau song sắt chỉ vì dám nói lên sự thật. Tình hữu nghị chân chính giữa hai dân tộc không thể mọc lên từ mảnh đất của sự im lặng. Nếu Ottawa thật sự muốn một "đối tác chiến lược" bền vững, điều kiện tối thiểu phải là trả tự do cho những người bị giam vì chính kiến.
Và người Việt tỵ nạn, những người từng được xứ sở này cứu vớt, đã đang và sẽ luôn nhắc nhở Ottawa về thực trạng chà đạp nhân quyền của chế độ CSVN./.
No comments:
Post a Comment