Sunday, November 16, 2025

Tin Tức: Chủ Nhật 16.11.2025

Tin Tức

Sau đây mời quí thính giả theo dõi bản tin tóm lược với Ngọc Hân & Miên Dương

1. BA TÙ NHÂN LƯƠNG TÂM ĐƯỢC TRAO GIẢI NHÂN QUYỀN VIỆT NAM 2025

Ba nhà hoạt động nhân quyền đang bị cầm tù là Phan Tất Thành, Nguyễn Thị Ngọc Hạnh và Nguyễn Chí Tuyến sẽ được trao giải nhân quyền 2025, Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam loan tin trong cuộc họp báo hôm 14/11.

Người trẻ nhất là ông Phan Tất Thành 39 tuổi, cựu quản trị viên của trang Facebook Nhật Ký Yêu Nước, một trong những diễn đàn xã hội – chính trị sôi động và có ảnh hưởng nhất tại Việt Nam. 

Ông Thành bị bắt vào Tháng Bảy năm 2023, bị kết án 8 năm tù giam với cáo buộc “Tuyên truyền chống nhà nước”. Trước đó, để tránh sự truy sát của nhà cầm quyền, các quản trị viên của Nhật Ký Yêu Nước đều hoạt động ẩn danh. Công luận chỉ biết tới Phan Tất Thành qua các thông tin được thu thập và công bố bởi cựu TNLT Phạm Thanh Nghiên.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Hạnh, 49 tuổi, nguyên là giáo viên dạy toán tại trường Quốc Tế Canada ở Sài Gòn. Bà Hạnh là thành viên nhóm Phổ Biến Hiến Pháp, bị bắt vào Tháng Chín năm 2018 và bị kết án 8 năm tù giam với cáo buộc “phá rối an ninh trật tự”. Bà là người duy nhất của nhóm Phổ Biến Hiến Pháp vẫn đang bị cầm tù, trong trại giam An Phước.

Khôi nguyên thứ ba là ông Nguyễn Chí Tuyến, một blogger nổi tiếng và là đồng sáng lập Nhóm “NO-U”, chống lại đường lưỡi bò phi pháp và các hành động xâm lược của Trung cộng đối với Việt Nam. Ông Tuyến bị bắt vào Tháng Hai năm 2024 và bị kết án 5 năm tù giam theo Điều 117 trong một phiên tòa chóng vánh tại Hà Nội vào Tháng Tám cùng năm.

Giải Nhân Quyền Việt Nam được Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam thành lập từ năm 2002 nhằm tuyên dương những cá nhân và tổ chức có những thành tích đấu tranh xuất sắc cho quyền làm người của nhân dân Việt Nam. Có 63 cá nhân và 6 tổ chức ở Việt Nam được trao giải kể từ khi thành lập đến nay.

Giải Nhân quyền 2025 sẽ tổ chức vào ngày 7 Tháng Mười Hai tại thành phố Montreal, Canada, do Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam và Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Vùng Montreal đồng tổ chức.

 

2. IRAN XÁC NHẬN BẮT GIỮ TÀU DẦU TẠI EO BIỂN HORMUZ

Chính quyền Iran xác nhận đã bắt giữ một chiếc tàu chở dầu tại eo biển Hormuz, nói rằng chiếc tàu này “vi phạm luật hàng hải” và bị nghi ngờ liên quan đến hoạt động buôn lậu nhiên liệu. Vệ Binh Cách Mạng Iran thông báo đơn vị đặc nhiệm hải quân của họ đã bắt giữ con tàu này, khi nó đang di chuyển gần lối vào vịnh Ba Tư, một khu vực chiến lược nơi phần lớn các tàu chở dầu hỏa của thế giới phải đi ngang.

Giới chức Tehran tuyên bố hành động này nhằm “bảo vệ chủ quyền và an ninh hải phận”, đồng thời phủ nhận lời tố cáo cho rằng, Iran cố ý gây hấn để tạo áp lực lên mấy nước Tây phương. Tuy nhiên, Hoa Kỳ và nhiều quốc gia Tây Âu lên tiếng lo ngại, nói rằng việc Iran tự ý bắt tàu chở dầu, nay trở thành chuyện thường gặp, có thể đe dọa tự do hải hành và làm thị trường năng lượng toàn cầu bất ổn.

Các nhà quan sát nhận định, vụ này xảy ra trong lúc tình hình Trung Đông đang căng thẳng, và mỗi hành động của Iran tại eo Hormuz đều có thể đẩy khu vực này vào các xung đột mới giữa Tehran và khối Tây phương.

 

3. HOA KỲ CHẤP THUẬN VIỆC BÁN VŨ KHÍ CHO ĐÀI LOAN

Hoa Kỳ vừa đồng ý cho ký hợp đồng bán vũ khí trị giá 330 triệu Mỹ kim cho Đài Loan, đánh dấu hợp đồng quân sự đầu tiên giữa Hoa Thịnh Đốn và Đài Bắc dưới thời Tổng Thống Donald Trump. Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, hợp đồng này hầu hết gồm phụ tùng và dịch vụ bảo trì cho phi cơ chiến đấu, nhằm giúp không lực Đài Loan duy trì khả năng phòng thủ trước áp lực quân sự ngày càng gia tăng từ Trung Cộng.

Chính quyền của Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump cho biết khế ước này phù hợp với Đạo luật Quan hệ Đài Loan, đồng thời khẳng định cam kết của Hoa Kỳ trong việc hỗ trợ đảo quốc tự do này tự vệ. Bắc Kinh lập tức phản đối kịch liệt, cáo buộc Hoa Thịnh Đốn “can thiệp nội bộ Trung Hoa” và cảnh cáo rằng nếu tiếp tục cung cấp vũ khí cho Đài Bắc sẽ “làm tổn hại nghiêm trọng quan hệ song phương”.

Giới phân tích nhận định hợp đồng này tuy không lớn nhưng mang ý nghĩa chiến lược, cho thấy Hoa Kỳ sẵn sàng củng cố phòng tuyến tại Tây Thái Bình Dương. Trong lúc Trung Cộng ráo riết hiện đại hoá quân lực và gia tăng áp lực lên Đài Loan, thương vụ này được xem như tín hiệu rõ rệt cho thấy Hoa Thịnh Đốn vẫn đứng về phía Đài Bắc trong thế cờ khu vực đầy bất trắc.

 

4. HAMAS ÂM THẦM TÁI KHẲNG ĐỊNH QUYỀN KIỂM SOÁT TẠI GAZA

Trong lúc các cuộc thương thuyết hậu chiến giữa Do Thái, Hoa Kỳ và các quốc gia Ả Rập vẫn giậm chân tại chỗ, phong trào Hamas âm thầm tái lập quyền kiểm soát tại Dải Gaza. Dù hạ tầng bị tàn phá nặng nề và lực lượng chiến đấu tổn thất lớn, Hamas đã bí mật tổ chức lại các toán an ninh, tái lập hệ thống thu thuế và vận hành trở lại nhiều cơ quan dân sự tại các khu vực ít bị giao tranh.

Theo các nguồn tin địa phương, trong lúc dân chúng ở Gaza đang thiếu thốn lương thực và thuốc men, nhiều người buộc phải quay lại làm việc với các ủy ban của Hamas để được trợ giúp và bảo đảm an ninh. Trong khi đó, các kế hoạch lập một chính quyền mới do thẩm quyền Palestine hoặc một lực lượng quốc tế đảm trách vẫn liên tục bế tắc vì bất đồng ý kiến giữa các bên liên quan.

Giới quan sát cho rằng, sự trở lại của Hamas phản ánh khoảng trống quyền lực quá lớn sau chiến tranh, và nếu không có một giải pháp chính trị rõ ràng, Gaza rất có thể sẽ rơi vào tình trạng như trước khi chiến tranh xảy ra. Việc Hamas âm thầm gom quyền lực, khiến nỗ lực thiết lập một nền quản trị mới cho Gaza càng thêm khó khăn và dễ châm ngòi cho làn sóng bạo lực mới trong tương lai./.

No comments:

Post a Comment