Thưa quý thính giả, có những con người sinh ra không phải để trở thành nhân vật nổi tiếng. Họ chỉ mong được sống bình yên trên mảnh đất của mình, nuôi con, làm ruộng và xây dựng một mái ấm như bao người khác. Nhưng khi quyền lợi bị xâm phạm, họ đã chọn lên tiếng. Chính sự lựa chọn ấy đã đưa họ từ cánh đồng đến phòng xử án, rồi từ phòng xử án đến nhà tù.
Nhân vật hôm nay của chuyên mục “Chân Dung Tù Nhân Lương Tâm” là bà Cấn Thị Thêu – một nữ nông dân đã nhiều năm gắn với các cuộc đấu tranh về quyền sử dụng đất, hiện vẫn còn thụ án tù và đang bị bệnh rất nặng mà không được chữa trị đúng mức. Bài viết do Ông Tú biên soạn qua sự trình bày của Bảo Trân.
Ông Tú
Sinh ra trong một gia đình nông dân, bà Cấn Thị Thêu từng có cuộc sống bình dị như hàng triệu người dân khác. Bước ngoặt xảy ra khi gia đình bà cùng nhiều hộ dân ở khu vực Dương Nội, Hà Nội bị thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển đô thị.
Cho rằng việc thu hồi đất và bồi thường chưa thỏa đáng, bà cùng nhiều người dân bắt đầu gửi đơn khiếu nại và tham gia các cuộc tập trung phản đối. Từ một người phụ nữ vốn chỉ quen với ruộng đồng, bà dần trở thành một gương mặt được nhiều người biết đến trong các hoạt động liên quan đến quyền đất đai.
Theo các tổ chức nhân quyền quốc tế, bà nhiều lần công khai lên tiếng về các vụ thu hồi đất, cưỡng chế và những vấn đề mà bà cho là ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Trong khi đó, phía nhà cầm quyền cho rằng các hoạt động của bà đã vi phạm pháp luật và xử lý theo quy định hiện hành.
Đây không phải lần đầu tiên bà bị bắt giữ. Trước năm 2020, bà từng nhiều lần bị kết án liên quan đến các hoạt động phản đối việc thu hồi đất.
Tháng 6 năm 2020, bà cùng hai người con trai là Trịnh Bá Phương và Trịnh Bá Tư bị bắt. Sau đó, bà và ông Trịnh Bá Tư bị tuyên phạt 8 năm tù cùng 3 năm quản chế theo Điều 117 Bộ luật Hình sự Việt Nam; ông Trịnh Bá Phương sau đó bị tuyên 10 năm tù trong một vụ án riêng. Theo cáo buộc của cơ quan tố tụng, họ đã có hành vi làm, tàng trữ và phát tán thông tin nhằm chống Nhà nước. Gia đình và nhiều tổ chức nhân quyền cho rằng các hoạt động của họ là thực hiện quyền tự do biểu đạt một cách ôn hòa.
Điều khiến nhiều người quan tâm không chỉ là bản án, mà còn là hoàn cảnh của bà trong thời gian bị giam giữ.
Đầu năm 2026, gia đình bà cho biết sức khỏe của bà có dấu hiệu giảm sút nghiêm trọng với các biểu hiện như chóng mặt, run tay chân, đi lại khó khăn và nghi có dấu hiệu liên quan đến đột quỵ. Theo các thông tin do Amnesty International và Human Rights Watch công bố, gia đình cho biết yêu cầu được đưa bà đi khám chữa bệnh đã không được chấp thuận và các tổ chức này bày tỏ quan ngại về tình trạng sức khỏe của bà.
Amnesty International coi bà Cấn Thị Thêu là một “prisoner of conscience” (tù nhân lương tâm) và kêu gọi trả tự do vô điều kiện cho bà. Human Rights Watch cũng nhiều lần kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam bảo đảm việc chăm sóc y tế đầy đủ và trả tự do cho bà cùng các tù nhân chính trị có vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Trong khi đó, phía nhà nước CSVN không đồng tình với cách gọi này và khẳng định việc xử lý các cá nhân liên quan được thực hiện theo pháp luật Việt Nam.
Dù có những quan điểm rất khác nhau về sự kiện, khó có thể phủ nhận rằng câu chuyện của bà Cấn Thị Thêu đã trở thành một biểu tượng trong các tranh luận về quyền đất đai, quyền tự do biểu đạt và cách giải quyết các tranh chấp giữa người dân với nhà cầm quyền.
Đối với nhiều người, bà là hình ảnh của một người mẹ sẵn sàng chấp nhận mất tự do để bảo vệ điều mình tin là đúng. Một số người khác cho rằng, bà là một trường hợp bị xử lý theo quy định của pháp luật. Chính sự khác biệt ấy khiến tên tuổi bà vẫn tiếp tục được nhắc đến trong các diễn đàn về nhân quyền và pháp quyền.
Một xã hội văn minh luôn cần những tiếng nói khác nhau được lắng nghe trong khuôn khổ pháp luật và cần bảo đảm rằng mọi người bị tước quyền tự do đều được đối xử nhân đạo, được chăm sóc y tế đầy đủ và được tôn trọng các quyền cơ bản theo các chuẩn mực mà quốc gia mình cam kết.
Khép lại chân dung TNLT Cấn Thị Thêu tuần này, điều còn đọng lại không chỉ là một bản án hay một hồ sơ vụ án. Đó còn là hình ảnh một người phụ nữ nông dân đã bước ra khỏi cánh đồng, mang theo khát vọng bảo vệ điều mình tin tưởng và trở thành một nhân vật được nhắc đến trong các cuộc thảo luận về quyền con người ở Việt Nam.
“Mỗi tù nhân lương tâm là một câu chuyện. Mỗi câu chuyện là một lời nhắc rằng giá trị của tự do không chỉ được đo bằng những người đang sống ngoài song sắt, mà còn bằng cách xã hội nhìn nhận những người đang ở phía sau cánh cửa nhà giam.”
Hẹn gặp lại quý thính giả qua chuyên mục CDTNLT lần tới.
No comments:
Post a Comment