Hung Gia Lợi, với dân số không tới 10 triệu và cách Bắc Kinh gần 8 nghìn cây số, nhưng những gì sắp xẩy ra tại quốc gia Tây Âu này có thể khiến chủ nhân Trung Nam Hải phải nhức đầu!
Qua chuyên mục BÌNH LUẬN hôm nay, kính mời quý thính giả theo dõi bài viết của ĐỖ HOÀNG LAN, thành viên Ban Biên Tập đài ĐLSN, tựa đề “Hung Gia Lợi - Trung Cộng: Thế ‘Môi Hở, Răng Lạnh’’’, do Vân Khanh trình bày sau đây ...
Trong những ngày qua, dư luận quốc tế đang hướng về Hung Gia Lợi, nơi sắp diễn ra một cuộc bầu cử được xem là có ý nghĩa vượt khỏi biên giới quốc gia. Tờ Nam Hoa Minh Báo (South China Morning Post) đã nêu ra một câu hỏi rất đáng chú ý: liệu kết quả bầu cử ngày 12 tháng 4 sắp tới đây của Hung Gia Lợi có làm suy giảm ảnh hưởng của Trung Cộng tại châu Âu hay không? Câu hỏi đó không phải là một suy đoán vu vơ, mà phản ảnh một thực tế: Hung Gia Lợi, dưới quyền lãnh đạo của Thủ tướng Viktor Orbán, đã trở thành một điểm tựa quan trọng cho Bắc Kinh ngay giữa lòng Liên Âu. Vì vậy, cuộc bầu cử lần này không còn đơn giản là chuyện nội bộ, mà là “phép thử” đối với thế cân bằng địa chính trị tại Âu châu.
Trong nhiều năm qua, Hung Gia Lợi theo đuổi đường lối đối ngoại khác biệt với phần còn lại của Liên Hiệp Châu Âu. Khi nhiều quốc gia Âu châu ngày càng dè dặt trước sự bành trướng của Trung Cộng, thì chính quyền Orbán lại mở rộng hợp tác, đón nhận đầu tư và duy trì quan hệ mật thiết với Bắc Kinh. Chính sách này không chỉ xuất phát từ nhu cầu phát triển kinh tế, mà còn phản ảnh một tính toán chính trị: tận dụng Trung Cộng như đối trọng trước áp lực từ Bruxelles về dân chủ và pháp quyền. Nhờ vậy, Hung Gia Lợi trở thành “cửa ngõ” để Trung Cộng thâm nhập vào thị trường châu Âu, cả về kinh tế lẫn ảnh hưởng chiến lược.
Không phải ngẫu nhiên mà hàng loạt dự án lớn của Trung Cộng được đặt tại Hung Gia Lợi. Từ tuyến đường sắt nối Budapest với Belgrade đến các nhà máy sản xuất pin xe điện quy mô lớn, tất cả đều cho thấy Bắc Kinh đã đặt lợi ích lâu dài tại quốc gia này. Những khoản đầu tư đó không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là công cụ xây dựng ảnh hưởng, tạo lệ thuộc và mở rộng hiện diện tại Âu châu. Trong bối cảnh đó, một sự thay đổi chính quyền có thể kéo theo việc duyệt xét, điều chỉnh, thậm chí đình chỉ các dự án này — điều mà Trung Cộng không thể không lo ngại.
Quan trọng hơn nữa là vai trò của Hung Gia Lợi trong nội bộ Liên Âu. Với cơ chế đồng thuận, chỉ cần một quốc gia phản đối, nhiều chính sách chung có thể bị đình lại. Chính quyền Orbán đã nhiều lần dùng vị thế này để làm chậm hoặc làm loãng các tuyên bố của Liên Âu liên quan đến Trung Cộng, nhất là trong các vấn đề “nhạy cảm” như nhân quyền hay an ninh công nghệ. Nói cách khác, Hung Gia Lợi đã trở thành một “lỗ hổng chiến lược”, tạo điều kiện cho Bắc Kinh vận dụng ảnh hưởng từ bên trong thay vì đối đầu trực diện.
Chính vì vậy, nếu phe đối lập giành thắng lợi, hệ quả sẽ không chỉ dừng lại ở việc thay đổi một chính phủ. Hung Gia Lợi có thể quay lại quỹ đạo chung của Âu châu, thắt chặt quan hệ với Bruxelles và điều chỉnh chính sách đối với Trung Cộng theo hướng thận trọng hơn. Khi đó, Bắc Kinh sẽ mất đi một đồng minh quan trọng, một cửa ngõ thuận lợi và một công cụ hữu hiệu để tác động đến chính sách của Liên Âu. Ảnh hưởng của Trung Cộng tại châu Âu, vốn đã gặp nhiều trở ngại, sẽ bị giảm thiểu thêm.
Trên bình diện bao quát hơn, cuộc bầu cử tại Hung Gia Lợi là phép thử cho xu hướng chính trị đang diễn ra tại nhiều quốc gia Âu châu. Đó là sự giằng co giữa một bên là các chính phủ thiên về chủ quyền quốc gia, sẵn sàng hợp tác với các cường quốc ngoài phương Tây, và bên kia là các lực lượng đề cao hội nhập, dân chủ và cảnh giác trước ảnh hưởng từ các chế độ độc tài. Kết quả cuộc bầu cử này vì vậy được theo dõi không chỉ tại Bắc Kinh, mà còn tại Hoa Thịnh Đốn, Bruxelles và nhiều thủ đô khác.
Nhìn lại toàn bộ vấn đề, có thể thấy sự quan tâm đặc biệt của Trung Cộng đối với cuộc bầu cử tại Hung Gia Lợi không phải là điều khó hiểu. Đó là sự quan tâm của một cường quốc đang tìm cách duy trì và mở rộng ảnh hưởng trong một khu vực không thuộc quỹ đạo truyền thống. Hung Gia Lợi, trong bối cảnh đó, không chỉ là một quốc gia nhỏ ở Trung Âu, mà là một mắt xích quan trọng trong một chiến lược rộng lớn hơn.
Và từ đó, một bài học lớn được rút ra: trong thế giới ngày nay, những cuộc bầu cử tưởng như mang tính nội bộ lại có thể tạo ra hệ quả vượt xa biên giới quốc gia. Khi quyền lực kinh tế gắn liền với ảnh hưởng chính trị, khi các cường quốc không ngừng chen chân vào các khu vực chiến lược, thì mỗi lá phiếu không chỉ quyết định tương lai một đất nước, mà còn góp phần định hình cục diện khu vực.
Đối với Việt Nam, câu chuyện Hung Gia Lợi không phải là chuyện xa xôi. Nó cho thấy một thực tế: khi một quốc gia mở cửa đón nhận đầu tư từ một cường quốc như Trung Cộng, thì lợi ích trước mắt có thể đi kèm với những ràng buộc lâu dài. Nếu thiếu cơ chế kiểm soát minh bạch, chính sách quốc gia có thể bị chi phối bởi lợi ích bên ngoài. Việt Nam, với vị trí đặc biệt và quan hệ phức tạp với Bắc Kinh, càng cần thận trọng trong việc cân bằng giữa hợp tác và độc lập.
Nếu Hung Gia Lợi có thể trở thành “cửa ngõ” cho Trung Cộng tại châu Âu, thì Việt Nam cũng có nguy cơ trở thành điểm tựa chiến lược của Bắc Kinh tại Đông Nam Á nếu thiếu các định chế kiểm soát quyền lực. Bài học từ Hung Gia Lợi vì vậy không chỉ nằm ở kết quả bầu cử, mà ở chỗ: một quốc gia chỉ giữ được chủ quyền khi quyền lực được kiểm soát và người dân có tiếng nói quyết định con đường phát triển của đất nước mình./.
No comments:
Post a Comment