Phong trào sinh viên Serbia đã cho thấy sức mạnh của tuổi trẻ khi được dẫn dắt bởi trách nhiệm công dân và tinh thần minh bạch. Bài viết này mời gọi người đọc nhìn lại Gen Z Việt Nam: một thế hệ đang đứng trước cơ hội định hình tương lai quốc gia bằng tri thức, bản lĩnh và sự dấn thân.
Trong phần bình luận hôm nay, mời quí thính giả theo dõi bài viết của Hoàng Minh Phú, thành vien ban biên tập đài ĐLSN, với tựa đề “Phong trào sinh viên, nhìn từ Serbia đến Việt Nam", sẽ do Vân Khanh trình bày sau đây.
Hoàng Minh Phú
Bài học nào cho thế hệ Gen Z và phong trào sinh viên tại Việt Nam?
Có một điều đáng suy ngẫm từ phong trào sinh viên Serbia, đó là sức mạnh của thế hệ trẻ, sức mạnh đó không chỉ nằm ở số lượng người xuống đường, mà còn nằm ở ý thức công dân, tinh thần trách nhiệm và khả năng kiên trì theo đuổi những nguyên tắc mà họ tin tưởng.
Nhìn từ Serbia, câu chuyện đặt ra một vấn đề đáng quan tâm đối vớ thế hệ Gen Z Việt Nam, đặt biệt là những sinh viên đang quan tâm về tương lai đất nước, muốn tranh đấu đòi tự do dân chủ, công bằng xã hội cho dân tộc.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa sự thành công trong việc tạo ra áp lực xã hội, để đạt được một số yêu cầu cụ thể, với tạo thành công trong việc xây dựng một nền dân chủ hiến định pháp trị và đa nguyên bềnh vững. Đó là những kết quả khác nhau, không thể đánh đồng.
Để thu thập kinh nghiệm từ phong trào sinh viên Serbia, chúng ta có những bài học sau:
1/ Bài học thứ nhất: bắt đầu từ những đòi hỏi chính đáng, bằng sự thật:
Sinh viên Serbia không bắt đầu với một khẩu hiệu thay đổi chính quyền, nó khởi nguồn từ thảm họa sập mái che nhà ga Novi Sad, khiến 16 người thiệt mạng.
Vì thế sinh viên yêu cầu công khai tin tức, điều tra minh bạch và truy cứu trách nhiệm những người liên quan. Từ một sự kiện dân sự cụ thể, phong trào dần mở rộng thành cuộc vận động chống tham nhũng, quy trách nhiệm công quyền và đòi hỏi cải cách thể chế.
2/ Bài học thứ hai: sức mạnh của sự đoàn kết và tinh thần vượt lên sự khác biệt.
Một đặc điểm đáng chú ý của phong trào sinh viên Serbia, là tạo ra khả năng thu hút nhiều thành phần khác nhau trong xã hội, nhưng không nhất thiết phải có cùng quan điểm chính trị.
3/ Bài học thứ ba: Không thần tượng hóa cá nhân, họ đề cao nguyên tắc chung và trách nhiệm tập thể. Phong trào sinh viên Serbia được chú ý bởi cách tổ chức phân quyền, thành lập các diễn đàn sinh viên, duy trì bản sắc tập thể, hạn chế phụ thuộc vào một thủ lãnh duy nhất.
Tuy nhiên, khi chuyển từ vận động xã hội sang cạnh tranh bầu cử thuộc lãnh vực chính trị, họ cũng phải đối mặt với một câu hỏi khó hơn, ai sẽ đại diện và nhận trách nghiệm điều hành đất nước trong tương lai?
Dân chủ không chỉ là thay đổi người nắm quyền, mà còn là xây dựng những nguyên tắc, để quyền lực được kiểm soát một cách minh bạch, có trách nhiệm.
4/ Bài học thứ tư: Trí thức làm nền tảng cho ý thức công dân.
Sinh viên không chỉ có lợi thế về tuổi trẻ mà còn có cơ hội tiếp xúc với các nền văn minh của nhân loại và những tư tưởng tiến bộ trên thế giới.
5/ Bài học thứ năm: thành công không kết thúc ở cuộc bầu cử.
Ngày 25/10/2026 tại Serbia, phong trào do sinh viên hậu thuẫn đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội, đây là bước ngoặc chính trị lớn, sau gần hai năm nỗ lực vận động xã hội.
Nhưng chiến thắng trong bầu cử, chưa đồng nghĩa với việc đã ổn định được mọi vấn đề của đất nước. Phong trào còn phải chứng minh năng lực quản trị, bảo đảm sự độc lập của các định chế xã hội, sự bình đẳng trước pháp luật và khả năng bảo vệ quyền của mọi công dân.
6/ Bài học thứ sáu: Không thể sao chép từ Serbia.
Serbia và Việt Nam có lịch sử, hệ thống chính trị, môi trường pháp lý, văn hóa và điều kiện xã hội rất khác nhau. Vì vậy không thể lấy mô hình Serbia áp dụng cho Việt Nam.
Điều có thể tham khảo là những giá trị phổ quát: tinh thần trách nhiệm công dân, nền giáo dục khai phóng, tư duy phản biện, tính minh bạch, tôn trọng pháp luật, đối thoại và gỉải quyết bất đồng bằng phương thức hòa bình.
Thế hệ Gen Z và phong trào Sinh Viên Việt Nam, có thể thực hiện những bài học trên, một cách sáng tạo.
Điều đáng suy nghĩ đối với Gen Z Việt Nam, tuy sự khác biệt về ngành học, hoàn cảnh gia đình, quan điểm sống của từng thế hệ, nhưng không để nó trở thành rào cản của đối thoại. Một xã hội có nhiều tiếng nói khác nhau, vẫn có thể tìm được những giá trị chung để cùng bảo vệ và hành động.
Gen Z Việt Nam cần thấu hiểu lịch sử dân tộc, lich sử các nền dân chủ trên thế giới, hiến pháp, luật pháp, quyền con người và đặt biệt là các nguyên tắc quản trị quốc gia. Một thế hệ trẻ có trí thức sẽ có khả năng phân tích vấn đề một cách độc lập, không để bị cuốn theo sự tuyên truyền giả dối, định kiến hoặc những lời kêu gọi cực đoan và cần vận dụng bối cảnh thực tế của đất nước mình. Điều quan trọng là đừng đánh mất niềm tin vào lương tâm và giá trị của trí thức.
Phong trào sinh viên viên Việt, cần bảo vệ phẩm giá, quyền lợi hợp pháp và an toàn cho mỗi người dân, không để bất đồng biến thành thù hận, bạo lực hay sự phủ nhận nhân phẩm của người khác.
Một đất nước muốn phát triển bền vững cần những người trẻ biết đặt câu hỏi, biết lắng nghe, biết phân biệt đúng sai và có trách nhiệm với những lựa chọn của mình.
lời kết: tương lai đất nước không thể thiếu tiếng nói của thế hệ trẻ.
Sinh viên Serbia đã cho thế giới thấy một sự kiện đáng suy ngẫm: Một phong trào khởi đầu từ việc yêu cầu công lý và trách nhiện công quyền có thể phát triển thành một lực lượng chính trị rộng lớn đủ sức tham gia và giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử quốc gia.
Đối với Việt Nam, chuyện ấy gợi lên một câu hỏi sâu sắc.
Làm thế nào để thế hệ Gen Z, trong đó có phong trào sinh viên, không chỉ là thế hệ đảm nhận trách nhiệm, mà còn là thế hệ có đủ trí thức, đủ bản lĩnh để tham gia định hình tương lai đất nước?
Tự do dân chủ và công bằng xã hội không phải là những khái niệm xa lạ với đời sống, chúng gắn với quyền được tham gia vào những vấn đề chung của xã hội.
Bài học từ Serbia không phải là một công thức. Đó là lời nhắc nhở cho Việt Nam, rằng vai trò của sinh viên trong đời sống quốc gia không chỉ giới hạn ở giảng đường, bằng cấp hay nghề nghiệp.
Một thế hệ trẻ trí thức, có lương tâm, biết tôn trọng sự thật, có trách nhiệm với cộng đồng dân tộc, đó là một nguồn lực quan trong đối với tương lai đất nước.
Bởi vì, xây dựng một đất nước tốt đẹp hơn, không chỉ là trách nhiệm của những người đang nắm giữ quyền lực hôm nay, mà còn là trách nhiệm của toàn thể công dân, trong đó có thế hệ trẻ, nhất là những thành phần trí thức học sinh, sinh viên.
Chúng ta tin rằng những người trẻ Việt Nam của thế hệ Gen Z, sẽ làm nên lịch sử, xây dựng tự do dân chủ, để tổ quốc Việt Nam vươn mình thật tốt đep, bằng trí tuệ và sự thông minh.
H.M.P
No comments:
Post a Comment