Tham nhũng dưới chế độ CSVN không chỉ là chuyện vài cán bộ tham lam mà là sản phẩm tất yếu của một bộ máy không bị ai giám sát, nơi người cấp phép cũng là người kiểm tra. Khi cơ quan có nhiệm vụ bảo vệ người dân lại sẵn sàng bán con dấu của mình, cái giá phải trả là sức khỏe của những người yếu đuối nhất. Vụ án sữa giả vừa được đưa ra xét xử là một thí dụ điển hình.
Trong chuyên mục CHUYỆN NƯỚC NON MÌNH hôm nay, kính mời quý thính giả theo dõi bài viết của VIỆT QUẾ, thành viên Ban Biên Tập đài ĐLSN, tựa đề "Hộp Sữa Giả Nhưng Con Dấu Thật", sẽ do Khánh Ngọc trình bày sau đây ...
Chiều ngày 28 tháng 9 năm 2026, Tòa án Nhân dân Hà Nội tuyên án 29 bị cáo trong vụ sản xuất sữa giả tại hai công ty Rance Pharma và Hacofood Group. Hai kẻ cầm đầu là Vũ Mạnh Cường và Hoàng Mạnh Hà cùng lãnh 30 năm tù về ba tội: sản xuất hàng giả là thực phẩm, vi phạm quy định kế toán và đưa hối lộ. Theo cáo trạng, 426 lô sữa bị giám định có giá trị dinh dưỡng thực sự thấp hơn 70% so với mức ghi trên nhãn hiệu. Số hàng giả này trị giá hơn 54 tỷ đồng, giúp nhóm này thu lợi bất chính gần 40 tỷ. Nạn nhân là những người yếu đuối nhất trong xã hội: trẻ sinh non, phụ nữ mang thai, người bệnh tiểu đường và suy thận.
Báo chí trong nước gọi Cường và Hà là những "ông trùm". Nhưng điều đáng sợ nhất trong vụ án này không phải là lòng tham của hai doanh nhân. Điều đáng sợ là con đường mà những hộp sữa giả ấy đã đi qua để tới tay người tiêu dùng. Con đường này được trải bằng tiền hối lộ. Và người nhận tiền lại chính là những cán bộ có nhiệm vụ bảo vệ an toàn thực phẩm cho dân.
Theo kết quả điều tra, nhóm của Cường và Hà đã đưa hối lộ cho cán bộ tại các Chi cục “An Toàn Vệ Sinh Thực Phẩm” của Hà Nội, Vĩnh Phúc và Hòa Bình. Tại Hòa Bình, chính bà Chi cục trưởng Bùi Đinh Thị Dinh bị xử là người cầm đầu việc nhận hối lộ. Từ tháng 5 năm 2023 tới đầu năm 2025, một chuyên viên dưới quyền bà này đã giàn xếp để 340 bộ hồ sơ công bố sản phẩm cho hai công ty. Mỗi hồ sơ có giá "phí ngoài" từ năm tới bảy triệu đồng. Tổng cộng gần 2,5 tỷ đồng đã chảy vào túi cán bộ, trong đó gần 2,2 tỷ tới tay bà Chi cục trưởng. Một cựu Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự tỉnh Vĩnh Phúc cũng lãnh 12 năm tù vì tội lừa đảo trong cùng vụ án.
Hình ảnh đó tóm gọn bản chất của sự việc! Hộp sữa thì giả, nhưng con dấu cấp phép thì thật. Người mẹ đứng trước quầy hàng không có cách nào phân biệt. Họ tin vào giấy công bố sản phẩm mà cơ quan nhà nước đã đóng dấu. Họ tin vào lời quảng cáo đã được "xác nhận nội dung". Nhưng chính những tờ giấy đó đã được mua bằng tiền. Khi cơ quan kiểm soát bị mua chuộc, mọi phương thức bảo vệ người tiêu dùng đều trở thành vô nghĩa.
Đây không phải là một sự việc đơn độc. Năm 2025, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm của Bộ Y tế, tức người đứng đầu cả ngành, cũng bị bắt về tội nhận hối lộ, liên quan tới việc tiếp tay cho thực phẩm bổ dưỡng giả. Sau vụ Rance Pharma, công an vẫn liên tiếp phanh phui thêm những đường dây khác. Tháng 5 năm 2026 là một đường dây sữa chua giả dùng xà phòng và chất tẩy rửa để lên men. Tháng 7 năm 2026 là một đường dây pha chế sữa giả từ hóa chất, với hơn 5 nghìn 300 lít bị tịch thu. Cũng trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn quốc ghi nhận 58 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 23 vụ so với cùng kỳ năm trước.
Tại sao tình trạng này cứ lặp đi lặp lại? Câu trả lời nằm ở cấu trúc quyền lực. Dưới chế độ độc đảng của CSVN, cơ quan quản lý vừa cấp phép, vừa kiểm tra, vừa tự chấm điểm cho chính mình. Không có báo chí độc lập để điều tra trước khi sự việc vỡ lở. Không có hội người tiêu dùng tự do để lên tiếng. Không có tòa án độc lập để người bị hại kiện cơ quan công quyền. Đường dây Rance Pharma hoạt động suốt từ năm 2021 tới năm 2025 mà không ai trong bộ máy cầm quyền lên tiếng. Bốn năm ấy là bốn năm hàng trăm ngàn hộp sữa giả lọt vào nhà của người dân.
Mỗi lần một vụ án lớn bị phanh phui, nhà cầm quyền lại diễn cùng một kịch bản. Thủ tướng ban hành công điện. Bộ Y tế ra văn thư yêu cầu "tăng cường kiểm tra". Tòa tuyên những bản án thật nặng để xoa dịu dư luận. Nhưng sau đó, bộ máy vẫn vận hành như cũ. Cơ chế "xin – cho" vẫn còn nguyên, nên tiền đút lót, gọi là "phí ngoài", vẫn còn nguyên. Những bản án nặng có thể răn đe một vài cá nhân. Chúng không thay đổi được một hệ thống đã quen sống bằng tiền “bôi trơn.”
Cái giá phải trả là niềm tin của người dân. Dân chúng Việt Nam ngày nay phải tự thủ thân trong từng bữa ăn. Một khảo sát năm 2026 cho thấy 70% người tiêu dùng coi an toàn thực phẩm là hết sức quan trọng. Thế nhưng chỉ khoảng một nửa tự tin rằng mình phân biệt được thực phẩm an toàn. Nhiều gia đình ở thành phố phải tự trồng rau, mua thịt qua người quen, hoặc chi thêm tiền cho hàng nhập cảng. Người nghèo thì không có những lựa chọn đó. Họ đành phó mặc sức khỏe của con cái cho may rủi.
Vụ sữa giả cho thấy một sự thật cay đắng. Trong một chế độ mà quyền lực không bị kiểm soát, ngay cả hộp sữa của đứa trẻ sinh non cũng có thể bị đem ra mua bán. An toàn thực phẩm không thể được bảo đảm bằng những chiến dịch kiểm tra rầm rộ hay những bản án nặng nề. Nó chỉ được bảo đảm khi có báo chí tự do, xã hội dân sự độc lập và một nền tư pháp không phục tùng đảng.
Chừng nào đảng CSVN còn giữ độc quyền cai trị, chừng đó con dấu của nhà nước vẫn còn bị đem ra bán, và bữa ăn của người dân vẫn chưa thể bình an./.
No comments:
Post a Comment