Lời dẫn: (Minh Nguyệt) Kính thưa quý thính giả, một đề nghị trong dự thảo sửa đổi Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người đang gây nhiều tranh luận: mở rộng một số trường hợp người dưới 18 tuổi được hiến mô khi còn sống và hiến mô, bộ phận cơ thể sau khi qua đời.
Người ủng hộ cho rằng đây là một chính sách nhân đạo, có thể mở thêm cơ hội sống cho những bệnh nhân, đặc biệt là trẻ em đang mòn mỏi chờ ghép.
Người lo ngại lại đặt câu hỏi: một đứa trẻ chưa đủ tuổi chịu hoàn toàn trách nhiệm pháp lý cho nhiều quyết định trong đời mình, liệu đã đủ khả năng quyết định một vấn đề liên quan trực tiếp đến thân thể? Và quan trọng hơn, làm sao biết sự đồng ý ấy hoàn toàn tự nguyện, không chịu áp lực của người lớn? Xin mời quý vị cùng ghé quán Cà Phê Sáu Luật, nghe Ông Ba, Anh Bảy và Cô Sáu bàn ngang tán dọc chuyện này như sau:
Luật gì đọc muốn lòi tròng,
Kính hai ba lớp, lớp trong lớp ngoài.
Xin đừng chữ ngắn, nghĩa dài,
Để dân đoán trật, trách ai bây giờ? (Ông Ba)
Luật làm xin liệu trước sau,
Đừng cho kẽ hở xen vào lợi danh.
Cứu người – nghĩa cử cao lành,
Giữ quyền con trẻ mới thành nhân văn. (Cô Sáu)
(Hải Sơn) Và bây giờ mời quý vị cùng theo dõi vở kịch vui: “Hiến Tạng Tuổi Chưa Mười Tám – Ai Gật Đầu?”, xin được phép bắt đầu …
………………………………….
CẢNH DUY NHẤT: (Buổi sáng tại quán Cà Phê Sáu Luật. Cô Sáu chuẩn bị tiền thối. Anh Bảy sắp xếp lại mớ trái cây cho gọn. Ông Ba từ ngoài bước vào là lên tiếng liền ...)
Ông Ba: Ê, Bảy! Chú em mày nghỉ bán trái cây năm phút coi. Tôi mới đọc cái tin mà hết hồn. Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đề nghị cho con nít dưới mười tám tuổi hiến tạng đó nghen!.
Anh Bảy: Tui biết rồi! Sáng giờ tui đọc trên điện thoại. Thiệt tình, con tui mười bảy tuổi xin đi chơi tối tui còn chưa dám cho, giờ biểu nó quyết định chuyện gan thận sao tui dám?
Ông Ba: Đó! Mười bảy tuổi xin chiếc xe máy, cha mẹ nói “chưa đủ lớn”. Xin đi chơi qua đêm, cha mẹ nói “chưa trưởng thành”. Mà mới nghe hai chữ “hiến tạng” là tui lạnh từ đầu xuống tới … dép luôn!
Anh Bảy: Tui còn lạnh hơn ông. Sáng nay đang bán sầu riêng, đọc cái tựa xong tui ôm nguyên trái sầu riêng vô ngực. Khách hỏi sao vậy, tui nói: Giữ tài sản trong người chưa đủ, giờ phải giữ luôn tài sản ngoài người! Ha ha ha.
Cô Sáu: Hai ông thôi giùm! Chưa đọc hết mà đã la làng. Dự thảo không cho phép lấy thận, gan, tim, phổi của trẻ dưới mười tám tuổi đang sống mà.
Ông Ba: Ủa? Thiệt vậy sao? Bảy! Trả trái sầu riêng lại quầy đi. Không ai lấy của chú mày đâu?
Anh Bảy: Khoan! Không lấy mấy thứ đó thì người dưới mười tám tuổi hiến cái gì?
Cô Sáu: Khi còn sống, dự thảo nói tới mô tái sinh, điển hình như tế bào gốc tạo máu, và chỉ trong những trường hợp nhất định để cứu người thân khi không có người trưởng thành phù hợp.
Ông Ba: À! Vậy thì phải nói cho rõ chớ. Cái tựa mà ghi “trẻ em hiến tạng”, bà con đọc vô tưởng thằng nhỏ đang chạy xe đạp, kêu vô bệnh viện rồi đi bộ ra thiếu mất… phụ tùng!
Anh Bảy: Ông Ba nói nghe ghê quá! Nhưng tui công nhận chuyện này phải nói rõ. “Mô tái sinh” với “quả thận” đâu có giống nhau đâu nà.
Cô Sáu: Chính xác. Tế bào gốc tạo máu có thể được cơ thể tiếp tục sản sinh. Còn lấy một quả thận là mất một cơ quan. Không thể gom hai chuyện đó lại rồi nói chung chung là “trẻ em hiến tạng”.
Ông Ba: Nhưng cô Sáu nè, tui hỏi thiệt. Một đứa mười lăm tuổi, ba nó bệnh nặng. Cả nhà khóc: “Con ơi, chỉ có con mới cứu được ba!” Cô nghĩ, nó có dám nói “không” không chứ?
Cô Sáu: Đó mới chính là câu hỏi quan trọng. Trên giấy có thể viết hai chữ “tự nguyện”, nhưng trong gia đình, áp lực tình cảm đôi khi mạnh hơn bất kỳ mệnh lệnh nào hai ông à.
Anh Bảy: Đúng rồi! Bà mẹ nói: “Con không cần hiến đâu, mẹ không ép…” rồi mẹ ngồi mẹ khóc ba ngày. Vậy hỏi thằng nhỏ có còn cảm thấy mình thật sự được quyền lựa chọn không chớ?
Ông Ba: Đó là chưa kể bà con họ hàng tới thăm: “Trời ơi, ba con nuôi con mười mấy năm, giờ nhờ có chút xíu mà con không chịu hả?” Thôi rồi! Không ai ép mà nghe xong còn nặng hơn bị ép! Ha ha ha.
Cô Sáu: Bởi vậy dự thảo mới đặt ra yêu cầu tư vấn độc lập, đánh giá sức khỏe và phải có sự đồng ý của chính người chưa thành niên cùng cha mẹ hoặc người giám hộ. Bộ Y tế cũng nói sự phản đối của đứa trẻ ở bất cứ thời điểm nào cũng phải được tôn trọng mà.
Anh Bảy: Tui thích nhất câu đó: đứa nhỏ nói “không” là không. Chứ đừng có kiểu người lớn hỏi: “Con tự nguyện phải không?” rồi đứng phía sau năm người bà con gật đầu giùm!
Ông Ba: Cái đó gọi là “tự nguyện có hướng dẫn” đó mà! Ha ha ha.
Cô Sáu: Không được giỡn chỗ này nha ông Ba. Muốn luật này có ý nghĩa nhân đạo thì phải có người tư vấn thực sự độc lập, không đứng về phía người nhận, cũng không chịu áp lực từ gia đình mới được.
Anh Bảy: Tui đồng ý. Mà cô Sáu nè, tui nghe nói dự thảo còn nâng tuổi hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho người ngoài gia đình lên hai mươi lăm tuổi phải không cô?
Cô Sáu: Đúng. Đề xuất hiện nay muốn nâng tuổi đó lên đủ hai mươi lăm, vì có quan điểm cho rằng ở tuổi mười tám, người ta vẫn có thể chưa đánh giá đầy đủ hậu quả và rủi ro của việc hiến một bộ phận cơ thể..
Anh Bảy: Khoan đã! Hai mươi lăm tuổi còn sợ chưa suy nghĩ chín chắn, vậy mười lăm tuổi thì sao chớ?
Ông Ba: Ê! Câu này được à nghen! Chú em mày lâu lâu bán trái cây mà hái trúng… trái luật mới hay đó nha.
Cô Sáu: Hai ông đừng đánh đồng. Một bên là hiến bộ phận cơ thể không tái sinh cho người ngoài gia đình. Một bên là mô tái sinh trong hoàn cảnh đặc biệt cho người thân. Mức độ rủi ro khác nhau hai ông ơi.
Anh Bảy: Tui hiểu. Nhưng chính vì khác nhau nên luật càng phải viết rõ. Không thể để dân đọc xong cứ tưởng “mười lăm tuổi được hiến tạng” là xong.
Ông Ba: Đúng! Luật mà dân phải đem kính lúp ra đoán thì mai mốt tui đề nghị Quốc hội cấp kính lúp kèm theo Công báo!
Cô Sáu: Ha ha ha! Lần này ông Ba nói vui mà có lý. Với những vấn đề liên quan trẻ em và thân thể con người, chữ nghĩa phải cực kỳ chính xác mới được.
Anh Bảy: Nhưng tui cũng muốn nói công bằng. Nếu một đứa nhỏ bị bệnh hiểm nghèo, chỉ có tế bào gốc của em ruột mới phù hợp, mà luật cấm tuyệt đối thì có khi mình đóng luôn cánh cửa cứu người hay sao ta?
Cô Sáu: Đó là lý do phía ủng hộ cho rằng cần sửa luật. Có những bệnh nhi cần ghép tế bào gốc tạo máu nhưng rất khó tìm người hiến phù hợp. Trong một số trường hợp, anh chị em ruột lại là nguồn phù hợp nhất.
Ông Ba: Vậy thì phải có người làm luật nghiêm chỉnh. Một bên là bảo vệ đứa trẻ hiến tạng, một bên là cứu đứa trẻ đang bệnh. Bên nào cũng là con nít hết! (Đọc)
Luật cần chặt chẽ trước tiên
Tình thương là phải dính liền lẽ ngay
Mong sao những búp măng này
Được người che chở tháng ngày bình yên.
Cứu người là nhân đạo.
Bảo vệ trẻ em cũng là nhân đạo.
Một đạo luật tốt phải làm được cả hai.
(Cả ba cùng cười vang và lập lại): - Đúng! Đúng chuẩn luôn. Một đạo luật tốt … Ha ..ha ..ha … phải làm được cả hai … Ha ..ha ..ha ..
Màn Từ Từ Hạ
No comments:
Post a Comment