TNLT Nguyễn Chí Tuyến

Chân Dung Tù Nhân Lương Tâm

Trong chuyên mục Chân Dung Tù Nhân, đài ĐLSN xin gửi đến quý thính giả bài viết về Tù Nhân Lương Tâm Nguyễn Chí Tuyến do Thúc Lân biên soạn qua sự trình bày của Bảo Trân

Thúc Lân

Ông Nguyễn Chí Tuyến, sinh năm 1974, được nhiều người biết đến qua các cuộc biểu tình chống Trung cộng, phong trào bảo vệ cây xanh ở Hà Nội và những lần lên tiếng bênh vực người dân mất đất ở Văn Giang, Dương Nội và Đồng Tâm.

Trước khi trở thành một nhà hoạt động nhân quyền, ông là một nhà giáo, thông dịch viên và biên tập viên cho Nhà xuất bản Thế Giới.  

Năm 2011, sau vụ Trung cộng cắt cáp tàu thăm dò của Việt Nam trên Biển Đông, Nguyễn Chí Tuyến xuống đường biểu tình phản đối. Sự kiện này đánh dấu bước khởi đầu con đường dấn thân, tranh đấu cho tự do, dân chủ của Nguyễn Chí Tuyến. Cùng năm, ông trở thành một trong những thành viên sáng lập No-U Hà Nội, câu lạc bộ bóng đá gắn với phong trào phản đối các yêu sách chủ quyền của Trung cộng ở Biển Đông. Ngoài các hoạt động phản đối Trung cộng, No-U Hà Nội còn tham gia những hoạt động từ thiện, trợ giúp người nghèo và người gặp khó khăn.

Năm 2015, Nguyễn Chí Tuyến góp mặt trong các cuộc tuần hành ôn hòa, chống lại quyết định chặt 6.700 cây xanh tại Hà Nội của nhà cầm quyền CSVN. Ngày 11/5 cùng năm, ông bị năm người đàn ông lạ mặt hành hung khi đang trên đường về nhà sau khi đưa con trai đi học. Hình ảnh Nguyễn Chí Tuyến với gương mặt đầm đìa máu me đã lan truyền trên mạng xã hội với tốc độ chóng mặt. Bản thân ông Tuyến và giới bất đồng chính kiến đều hiểu rằng chính công an Hà Nội đã gây ra vụ tấn công nhằm trả thù các hoạt động vì nhân quyền và bảo vệ môi trường của ông. Trong thời gian Nguyễn Chí Tuyến điều trị vết thương, các viên chức ngoại giao Mỹ và Úc đã đến thăm, bày tỏ sự cảm phục trước lòng can đảm của ông. Một dân biểu Mỹ sau đó đã yêu cầu Hà Nội điều tra vụ tấn công.

Năm 2016, ông tiếp tục lên tiếng phản đối Formosa Hà Tĩnh xả thải, gây thảm họa ô nhiễm môi trường biển miền Trung. Hoạt động của Nguyễn Chí Tuyến trải dài sang nhiều lĩnh vực. Từ tranh đấu cho nhân quyền, bảo vệ môi trường, bênh vực các tù nhân lương tâm, dân oan, hoạt động thiện nguyện giúp đỡ người nghèo đến việc sử dụng mạng xã hội để phổ biến các kiến thức về quyền tự do. Trước khi bị bắt, trang YouTube Anh Chí Râu Đen đã đăng tải hơn 1.600 video và có gần 100.000 người ghi danh theo số liệu được ghi nhận vào tháng 3/2024. Sau đó, ông lập thêm trang  AC Media, đăng tải nhiều video về cuộc chiến Nga - Ukraine. Qua những video và bài viết, ông thường nói về quyền tự do ngôn luận, quyền hội họp và quyền của người dân được lên tiếng trước những quyết định của nhà cầm quyền.

Trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Mekong Review, ông từng tuyên bố sẵn sàng hy sinh cuộc đời mình cho tự do.

Giống như nhiều người bất đồng chính kiến khác, Nguyễn Chí Tuyến cũng là mục tiêu của các vụ đàn áp, sách nhiễu. Ông nhiều lần bị triệu tập, bị cấm xuất cảnh, bị ngăn cản quyền tự do đi lại và bị hành hung.

Sáng ngày 29/2/2024, hơn chục người thuộc các lực lượng công an ập đến nhà ông tại quận Long Biên, Hà Nội. Ban đầu, một số người nói muốn gặp ông Tuyến để “trao đổi”, nhưng sau đó, một bầy công an đã bất ngờ xông vào nhà. Bọn người này đã tự ý khám xét, thu giữ điện thoại, máy tính và một số vật dụng khác mà không xuất trình được lệnh khám nhà. Bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết cho biết chồng mình vẫn bình tĩnh khi bị bắt và tin rằng ông không làm gì sai. Bà cũng khẳng định tiếp tục ủng hộ những việc ông đã làm. Các tổ chức nhân quyền và báo chí quốc tế đã lên tiếng phản đối vụ bắt giữ, kêu gọi Hà Nội trả tự do cho ông.  

Ngày 15/8/2024, Nguyễn Chí Tuyến bị kết án 5 năm tù giam với tội danh cáo buộc “Tuyên truyền chống nhà nước”. Phiên tòa xét xử ông Tuyến diễn ra ngay sau khi tướng công an Tô Lâm nhậm chức Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.

Một trong những luật sư cho biết, trong suốt phiên xét xử, Nguyễn Chí Tuyến luôn giữ được thái độ điềm tĩnh và khẳng định những điều mình làm đều đúng đắn, cần thiết vì tương lai của đất nước.

Từ những cuộc biểu tình chống Tàu cộng, bảo vệ môi trường, bênh vực người dân mất đất, Nguyễn Chí Tuyến đã cho thấy cốt cách của một nhà bảo vệ nhân quyền bền bỉ, can đảm. Ông cũng là người có khả năng hoạt động trong nhiều lĩnh vực, một điều không nhiều người làm được. Nguyễn Chí Tuyến có đầy đủ điều kiện để thăng tiến, hưởng một cuộc sống sung túc nếu thuận theo guồng quay của chế độ. Nhưng ông đã khước từ những lợi danh tầm thường ấy, để làm người tự do đích thực. Thứ tự do mà nhiều người cùng chí hướng với ông đã trả bằng máu, nước mắt, tù đày và những sóng gió của kiếp người.

“Tôi sẵn sàng hy sinh cuộc đời cho tự do”, đấy không chỉ là một cuộc phỏng vấn để nhận lại sự ngợi khen như một diễn ngôn có cánh. Đấy là lựa chọn của ông. Và Nguyễn Chí Tuyến đã luôn chung thủy với lựa chọn ấy, con đường ấy bằng những gì ông đã làm, bằng chính những năm tháng lao tù khổ ai của ông.