Kính thưa quý thính giả, sau đây phóng viên Bảo Trân và Hướng Dương sẽ điểm lại những sự kiện đáng lưu tâm tại Việt Nam trong tuần qua
Bảo Trân: Bảo Trân xin kính chào quí thính giả của đài DLSN đến với chương trình điểm tin hằng tuần và chào anh Hướng Dương, rất vui được cùng anh điểm qua những tin VN đáng chú ý trong tuần.
Hướng Dương: Hướng Dương cũng xin kính chào quí thính giả của đài DLSN và chào Bảo Trân.
Bảo Trân: Thưa quý thính giả, mở đầu chương trình điểm tin tuần này là một câu chuyện đang gây nhiều tranh luận về quyền tự do bày tỏ ý kiến trên mạng xã hội tại Việt Nam. Một phụ nữ ở Thái Nguyên vừa bị phạt hành chính 7,5 triệu đồng sau khi đăng hình ảnh cảnh sát giao thông kèm bình luận mang tính chỉ trích trên Facebook.
Công an địa phương cho rằng bài đăng này “sai sự thật” và “làm ảnh hưởng uy tín lực lượng công an”. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là trong vòng hai tháng qua, đã có hàng chục người bị xử phạt vì chia sẻ bài viết, bình luận hoặc bày tỏ ý kiến trên mạng xã hội với các lý do tương tự, thưa anh.
Hướng Dương: Vâng thưa chị, và điều đáng nói ở đây không phải chỉ là con số 7,5 triệu đồng. Vấn đề nằm ở xu hướng ngày càng rõ: không gian mạng đang bị siết chặt từng bước. Từ việc chia sẻ một bài viết, bấm “like”, đến việc để lại một bình luận, tất cả đều có thể bị quy thành “xuyên tạc” hay “xúc phạm”. Một cụ ông 76 tuổi ở Quảng Trị cũng bị phạt chỉ vì đăng lại bài viết từ một trang bị xem là nhạy cảm. Một người ở Đà Nẵng bị phạt vì bình luận dưới bài của nhà báo Lê Trung Khoa.
Nếu cứ tiếp tục như vậy, mạng xã hội – vốn là nơi người dân bày tỏ suy nghĩ – sẽ dần bị bóp nghẹt. Và khi sự phê bình bị xem là vi phạm, thì câu hỏi đặt ra là: xã hội sẽ còn bao nhiêu không gian cho tiếng nói khác biệt, thưa chị.
Bảo Trân: Từ câu chuyện siết chặt tiếng nói trên mạng xã hội, chúng ta chuyển sang một diễn biến đáng chú ý trên bình diện quốc tế. Bốn Báo cáo viên Đặc biệt của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc vừa gửi một công thư dài 15 trang tới Chính phủ Việt Nam, bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc đối xử với gia đình bà Cấn Thị Thêu – những người tranh đấu cho quyền đất đai tại Dương Nội.
Công thư nêu hàng loạt cáo buộc nghiêm trọng: từ việc bắt giữ tùy tiện, giam biệt lập, cản trở luật sư cho đến việc chuyển trại giam xa gia đình và thậm chí khám tâm thần cưỡng bức, thưa anh.
Hướng Dương: Đúng vậy thưa chị. Điều đáng chú ý là đây không phải chỉ là lời nhận xét chung chung. Công thư của Liên Hiệp Quốc mô tả khá chi tiết một mô hình đàn áp có hệ thống: bắt giữ không lệnh, xét xử nặng nề, giam giữ khắc nghiệt và gây áp lực lên cả gia đình. Những biện pháp đó, theo các báo cáo viên, đi ngược lại các công ước quốc tế về quyền dân sự và chống tra tấn mà Việt Nam đã tham gia.
Khi một cơ chế nhân quyền của Liên Hiệp Quốc phải lên tiếng bằng một văn bản dài tới 15 trang, nó phản ánh một thực tế mà ngày càng nhiều tổ chức quốc tế đang theo dõi: tình trạng đàn áp tiếng nói phản biện tại Việt Nam ngày càng nghiêm trọng, thưa chị.
Bảo Trân: Từ câu chuyện nhân quyền, chúng ta chuyển sang một diễn biến đáng chú ý trong cơ cấu quyền lực trong nước. Bộ Công an Việt Nam hiện đang đề xuất được tham gia thẩm định nhiều chiến lược và quy hoạch cấp quốc gia, bao gồm quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch vùng biển và các kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội.
Ở cấp địa phương, công an tỉnh cũng có thể góp ý các quy hoạch đô thị, nông thôn và thậm chí kiến nghị dừng các dự án nếu cho rằng có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, thưa anh.
Hướng Dương: Đúng vậy thưa chị, nghe qua thì có vẻ chỉ là một thủ tục hành chính nhằm “bảo đảm yếu tố an ninh”. Nhưng nếu nhìn rộng hơn, chúng ta sẽ thấy đây là một bước mở rộng quyền lực đáng kể của ngành công an vào các lĩnh vực kinh tế và dân sự. Khi một cơ quan an ninh có tiếng nói trong quy hoạch đất đai, đầu tư công và phát triển đô thị, ranh giới giữa quản lý an ninh và điều hành xã hội bắt đầu mờ đi.
Từ khi ông Tô Lâm lên làm Tổng bí thư, quyền lực của Bộ Công an dường như đang được củng cố và mở rộng nhanh chóng. Câu hỏi đặt ra là: khi một bộ máy an ninh ngày càng can dự sâu vào mọi quyết định kinh tế – xã hội, liệu điều đó có giúp đất nước phát triển minh bạch hơn, hay chỉ khiến quyền lực tập trung và siết chặt hơn nữa, thưa chị.
Bảo Trân: Trong khi đó, một diễn biến khác trong nội bộ chính trường Việt Nam cũng thu hút sự chú ý. Ông Nguyễn Thanh Nghị, con trai cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, vừa được Bộ Chính trị phân công làm trưởng đoàn kiểm tra, giám sát Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ.
Đoàn này sẽ theo dõi việc thực hiện các nghị quyết của đảng và các mục tiêu phát triển kinh tế, bao gồm kế hoạch tăng trưởng 10% trong thời gian tới, thưa anh.
Hướng Dương: Vâng thưa chị, ông Nguyễn Thanh Nghị vừa được bầu vào Bộ Chính trị hồi đầu năm và nay lại giữ vai trò giám sát một cơ quan quyền lực như Đảng ủy Chính phủ. Điều đó cho thấy vị thế của ông trong bộ máy Đảng đang tăng lên khá nhanh. Đồng thời, nhiều nhà quan sát cũng chú ý đến việc cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng xuất hiện trở lại trên truyền thông nhà nước sau nhiều năm khá im lặng.
Khi những chuyển động nhân sự diễn ra cùng lúc với sự tái xuất của một nhân vật từng rất quyền lực, người ta khó tránh khỏi suy đoán rằng các thế lực chính trị trong nội bộ đảng đang điều chỉnh lại vị trí của mình, thưa chị.
Bảo Trân: Thưa anh và quý thính giả, bốn câu chuyện vừa rồi – từ việc người dân bị phạt vì một bình luận trên mạng xã hội, đến cảnh báo của Liên Hiệp Quốc về nhân quyền, rồi sự mở rộng quyền lực của bộ máy an ninh và những chuyển động trong nội bộ chính trường – cho thấy một bức tranh phức tạp của đời sống chính trị và xã hội tại Việt Nam hiện nay. Những diễn biến này đặt ra nhiều câu hỏi về quyền tự do biểu đạt, về sự cân bằng quyền lực và về con đường phát triển của đất nước trong thời gian tới.
BT xin cảm ơn quý thính giả đã theo dõi chương trình điểm tin hằng tuần. Tiết mục VNTQ đến đây là chấm dứt, Bảo Trân xin kính chào quí thính giả của đài phát thanh DLSN, chào anh Hướng Dương.
Hướng Dương: Hướng Dương cũng xin kính chào quí thính giả và Bảo Trân, hẹn gặp lại chị và quí thính giả vào tuần tới cũng trong tiết mục VNTQ.
No comments:
Post a Comment