Nhạc sĩ Hùng Lân

Danh Nhân Nước Việt

Thưa quý thính giả,

Một nhạc sư, cũng là nhạc sĩ lừng danh trong làng âm nhạc thời Việt Nam Cộng Hòa. Ông là tác giả của những khúc hùng ca như: Khỏe Vì Nước, Tiếng Gọi Lên Đường, Việt Nam Minh Châu Trời Đông, Rạng Đông .v.v. Ông cũng là người khởi xướng dùng tiếng Việt để hát Thánh ca và đặt lời Việt cho bài Silent Night nổi tiếng với tựa đề Đêm Thánh Vô Cùng.

Trong chuyên mục Danh nhân nước Việt tuần này, chúng tôi xin gửi đến quý thính giả bài “Nhạc sĩ Hùng Lân” của Việt Thái qua giọng đọc của Minh Nguyệt để chấm dứt chương trình phát thanh tối hôm nay.

Nhạc sĩ Hùng Lân tên thật là Hoàng Văn Cường, sinh ngày 23/6/1922 tại Hoàn Kiếm, Hà Nội. Xuất thân trong gia đình Công giáo, từ năm 6 tuổi ông học ở trường tiểu học Gendreau, sau đó học tại trường Dòng Lasan Puginier. Ngay từ bậc tiểu học, ông học nhạc với Linh mục Dépaulis, được tuyển vào Ban hợp ca của nhà thờ Hà Nội.

-Từ năm 1934 đến 1945, ông học nhạc với Linh mục Bouis tại Tiểu chủng viện Thánh Phêrô Hoàng Nguyên ở Phú Xuyên, Hà Đông, sau đó học ở Đại chủng viện Xuân Bích ở Hà Nội. Năm 1938, ông sáng tác nhạc phẩm đầu tay mang tên Tiếng Gọi Lên Đường.

-Từ thập niên 1930 - 1940, các ca đoàn trong nhà thờ chỉ hát những bài ca bằng tiếng Latin hoặc tiếng Pháp, rất ít bài được dịch sang tiếng Việt. Do đó, ông cùng nhóm sinh viên Đại chủng viện Xuân Bích Hà Nội đi tiên phong trong việc sáng tác những bài thánh ca Việt Nam theo thể loại mới.

-Tháng 7 năm 1945, Ca đoàn Lê Bảo Tịnh được thành lập, ông làm Đoàn trưởng, sáng tác nhạc thánh ca và xuất bản 3 tập nhạc có tên là “Ca vang lời Chúa 1, 2 và 3” với khoảng 80 bài Thánh Vịnh Ứng Tác.

-Năm 1944, ông nhận được cả 2 giải nhất của cuộc thi Sáng tác Tân nhạc do Hội Khuyến Nhạc Hà Nội tổ chức với 2 ca khúc: Việt Mam Minh Châu Trời Đông và Rạng Đông.

-Năm 1951, ông lập gia đình với bà Nguyễn Thị Dung (một thiếu nữ hát rất hay).

-Đến năm 1954, gia đình ông di cư vào Nam, ông trở thành giáo sư âm nhạc của trường Ca vũ nhạc Sài Gòn (tiền thân của trường Quốc Gia Âm Nhạc) và làm Trưởng ban Phát thanh Nha Tổng Giám đốc Thanh niên và Thể thao Sài Gòn.

-Năm 1956, ông là một trong những nhạc sĩ sáng lập và dạy nhạc ở Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch Nghệ Sài Gòn.

-Năm 1957, ông tham dự Hội Nghị Âm nhạc Đông Nam Á ở Manila, Phi Luật Tân. Cùng thời gian này, ông thành lập và làm Trưởng Ca đoàn Thiên Thanh, hợp tác với Đài phát thanh Sài Gòn và Đài phát thanh Quân Đội.

-Năm 1963, ông tốt nghiệp Cử nhân Văn Chương Pháp tại Đại học Văn khoa Sài Gòn, và về làm việc ở Trung tâm Học Liệu.

-Năm 1965, ông được đề cử phụ trách chương trình Phát thanh Học đường.

Tương tự như Khỏe Vì Nước, ca khúc Cô Gái Việt của ông cũng là bản hùng ca phổ biến ở miền Nam trước 1975, và ca khúc này được vang lên trong dịp lễ Hai Bà Trưng và trong các cuộc diễn hành của đoàn Nữ Quân Nhân:

Lời sông núi bừng vang bốn phương trời,

Giục chúng ta đường phụng sự quyết tiến.

Triệu Trưng xưa đẹp gương sáng muôn đời,

Dòng máu thiêng còn đượm nồng vạn trái tim.

Riêng bản hùng ca nổi tiếng nhất của ông là Việt Nam Minh Châu Trời Đông, từng được Việt Nam Quốc Dân Đảng chọn làm bài hát chính. Bản nhạc này do ông sáng tác vào năm 1944, đọat giải nhất trong kỳ thi Âm nhạc Toàn Quốc. Có thể nói Việt Nam Minh Châu Trời Đông là một tuyệt tác ca ngợi đất nước tươi đẹp, lịch sử hào hùng, dân tộc Việt Nam sẵn sàng hy sinh để bảo vệ sơn hà xã tắc.

-Năm 1967, ông được cử đi tu nghiệp một khóa ngắn hạn tại Hoa Kỳ về ngành giáo dục và truyền thông tại Đại học Syracuse, New York.

-Năm 1968 về nước, ông là tác giả của chương trình “Đố Vui Để Học” do Trung tâm Học Liệu phát hình trên đài truyền hình Sài Gòn từ năm 1969.

-Năm 1971 cho đến năm 1975, ông về Trường Sư phạm, thuộc Đại học Đà Lạt dạy môn Sư phạm Âm nhạc.

-Ngày 17/9/1986, ông từ trần tại nhà vì trọng bệnh, hưởng thọ 64 tuổi, được an táng ở nghĩa trang Bình Dương.

*****

Sự nghiệp sáng tác của nhạc sĩ Hùng Lân có hơn 900 ca khúc, trong đó có nhiều bản hùng ca tươi sáng. Hơn thế nữa, ông còn là giáo sư âm nhạc nổi tiếng và là một trong những nhà sư phạm âm nhạc đầu tiên của nền tân nhạc Việt. Ông cũng đã đóng góp nhiều công trình nghiên cứu nhạc dân tộc, nhất là soạn thảo cuốn “Sư phạm Âm nhạc Thực hành” dùng cho chương trình đào tạo giáo viên tiểu học.

Khuynh hướng sáng tác của nhạc sĩ Hùng Lân thường lạc quan với những ca khúc yêu đời, tràn đầy nhựa sống. Nhạc phẩm Khỏe Vì Nước trở thành ca khúc chính thức, được vang lên trước các cuộc thi tài Thể dục Thể thao thời Việt Nam Cộng Hòa, vì đó là lời kêu gọi thanh thiếu niên phải khỏe mạnh, cường tráng để góp phần xây dựng đất nước.

Kính chào vĩnh biệt Hùng Lân, một nhạc sĩ tài hoa của đất nước.