Tin Tức: Thứ Hai 01.05.2026

Tin Tức

Mở đầu chương trình, Mỹ Linh và Bá Cơ mời quý thính giả theo dõi phần Tin Tức.

1.  THỦ TƯỚNG NETANYAHU RA LỆNH MỞ RỘNG CUỘC TIẾN QUÂN VÀO LIBAN

Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố đã chỉ thị quân đội đẩy mạnh cuộc hành quân trên bộ sâu hơn vào lãnh thổ Liban nhằm tiêu diệt lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn, bất chấp lệnh hưu chiến được công bố hơn 6 tuần trước.

Theo quân đội Israel, các đơn vị tác chiến đã chiếm lại pháo đài Beaufort và một dãy cao điểm chiến lược tại Nam Liban. Đây là lần đầu tiên Israel kiểm soát vị trí này kể từ khi rút quân khỏi Nam Liban năm 2000. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho biết quân đội Do Thái sẽ tiếp tục đồn trú tại Beaufort như một phần của vành đai an ninh.

Sau thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 4, tình hình giao tranh giữa 2 bên vẫn tiếp diễn. Hezbollah liên tục sử dụng hỏa tiễn và phi cơ không người lái mang chất nổ để tấn công miền Bắc Israel, khiến nhiều trường học phải đóng cửa. Israel đáp trả bằng các cuộc không kích dữ dội và hành quân bộ binh quy mô lớn.

Ông Netanyahu cho biết mục đích là mở rộng quyền kiểm soát tại những khu vực trước đây do Hezbollah nắm giữ. Quân đội Israel hiện đã tiến từ khu vực sông Litani lên hướng sông Zaharani, sâu hơn khoảng 10 km về phía Bắc. Nhà chức trách Israel cũng đã ra lệnh di tản cư dân ở phía Nam sông Zaharani.

Theo nguồn tin an ninh Liban, trong ngày Chủ nhật, không lực Israel đã oanh kích hơn mục tiêu trên lãnh thổ Liban. Cuộc xung đột từ đầu tháng 3 đến nay đã khiến hơn gần 3,400 người Liban thiệt mạng, trong khi phía Israel ghi nhận chỉ có 24 quân nhân và 4 thường dân tử trận. Riêng trong cuộc hành quân mới nhất, 1 binh sĩ Israel vừa thiệt mạng.

 

2.  CÁC QUỐC GIA ẤN ĐỘ DƯƠNG – THÁI BÌNH DƯƠNG TĂNG CƯỜNG LIÊN KẾT QUỐC PHÒNG

Trước đà phát triển quân sự nhanh chóng của Trung Cộng và những nghi ngờ ngày càng tăng về mức độ cam kết của Hoa Kỳ đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, nhiều quốc gia trong vùng đang đẩy mạnh việc tăng cường quốc phòng và mở rộng hợp tác quân sự với nhau.

Tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore, Bộ trưởng Chiến tranh Hoa Kỳ Pete Hegseth kêu gọi các đồng minh phải chia sẻ nhiều hơn về trách nhiệm bảo đảm an ninh khu vực. Tuy nhiên, nhiều giới chức vẫn lo ngại rằng các ưu tiên chiến lược của Washington có thể bị phân tán bởi các cuộc khủng hoảng ở Trung Đông.

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines nhận định, các quốc gia trong khu vực đều đồng lòng phải nhanh chóng nâng cao khả năng phòng thủ của mình, đồng thời đẩy mạnh hiệp đồng với Nhật Bản, Úc, Canada và Tân Tây Lan. Theo ông, điều này sẽ củng cố vai trò răn đe truyền thống của Hoa Kỳ trước các mối đe dọa chung.

Nhật Bản đang nổi lên như một trục liên kết an ninh trong khu vực. Tokyo vừa nới lỏng các quy định về xuất cảng quốc phòng, mở đường cho việc bán chiến hạm, hỏa tiễn và các loại quân dụng khác ra ngoại quốc.

Trong khi đó, Singapore, Canada, Tân Tây Lan và Úc cũng đẩy mạnh phối hợp quân sự, huấn luyện và an ninh mạng. Dù tăng cường liên kết khu vực, nhưng các quốc gia này vẫn khẳng định niềm tin rằng, Hoa Kỳ tiếp tục là trụ cột an ninh quan trọng nhất tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. 

 

3. TRUNG CỘNG CHỈ TRÍCH CHỦ TỊCH THƯỢNG VIỆN TIỆP THĂM ĐÀI LOAN

Ngày chúa nhật 31/5, Trung Cộng lên tiếng phản đối chuyến công du Đài Loan của Chủ tịch Thượng viện nước Cộng Hòa Tiệp , Bắc Kinh cho rằng hành động này đi ngược lập trường chính thức của chính phủ Praha và can thiệp vào công việc nội bộ của Bắc Kinh.

Ông Chủ tịch Thượng viện Cộng Hòa Tiệp thuộc đảng trung hữu đối lập, đang dẫn đầu một phái đoàn thương mại đến sang thăm Đài Loan, dự trù hội kiến với Tổng thống Đài Loan cùng nhiều viên chức và giới doanh nghiệp sở tại.

Đại sứ quán Trung Cộng tại Praha kêu gọi phía Tiệp nên tôn trọng nghiêm chỉnh nguyên tắc “Một Trung Hoa”, đồng thời có biện pháp sửa đổi những bước đi bị Bắc Kinh xem là sai lầm, nhằm duy trì mối bang giao song phương.

Từ nhiều năm nay, Bắc Kinh luôn chống đối mọi hình thức bang giao chính thức giữa Đài Loan và các quốc gia khác, vì Bắc Kinh xem hòn đảo này là một phần lãnh thổ của mình, nhưng chính quyền Đài Bắc kiên quyết bác bỏ quan điểm đó.

 

Dù chỉ công nhận ngoại giao với, Bắc Kinh, nhưng những năm gần đây, nước Cộng Hòa Tiệp đã tăng cường hợp tác với Taiwan, nhất là trong lĩnh vực kỹ nghệ chất bán dẫn và đầu tư. Đầu tháng 5, Ngoại trưởng Đài Loan Lin Chia-lung (Lâm Gia Long) cũng đã đến Praha và tham dự một diễn đàn kinh tế.

Thủ tướng nước Tiệp đã lên tiếng chỉ trích chuyến đi của ông Chủ tịch Thượng viện. Chính phủ Praha cũng không cấp phi cơ công vụ cho phái đoàn, buộc họ phải sử dụng phương tiện khác để đến Đài Loan.

 

4. MỸ CẮT VIỆN TRỢ UKRAINE, CÓ THỂ LÀM SUY YẾU NỖ LỰC TRUY CỨU TỘI ÁC CHIẾN TRANH CỦA NGA

Theo một cuộc điều tra của Reuters, việc chính quyền Tổng thống Donald Trump cắt giảm mạnh ngân khoản viện trợ hải ngoại đang gây phương hại nghiêm trọng đến các nỗ lực điều tra tội ác chiến tranh do Nga gây ra tại Ukraine.

Từ sau các phiên tòa Nürnberg xét xử tội phạm Quốc xã, Hoa Kỳ luôn giữ vai trò hàng đầu trong việc hỗ trợ điều tra và truy tố những hành vi tàn sát nghiêm trọng trên thế giới. Tuy nhiên, để thực hiện chính sách “Nước Mỹ trên hết”, chính quyền Washington đã đình chỉ hoặc chấm dứt nhiều chương trình tài trợ dành cho các tổ chức thu thập chứng cứ về các vụ tra tấn, cưỡng hiếp, bắt cóc trẻ em và tấn công thường dân tại Ukraine.

Hậu quả là Tổ chức nhân quyền Truth Hounds, vốn ghi nhận khoảng 17.000 cáo buộc tội ác chiến tranh từ năm 2014, cho biết họ phải cắt giảm nhân sự và đình hoãn nhiều cuộc điều tra. Giới phân tích quốc tế từng trợ giúp công tố viên Ukraine cũng bị hạn chế hoạt động vì thiếu kinh phí.

Trong khi đó, Văn phòng Công tố Ukraine cho biết đã mở hơn 230.000 hồ sơ liên quan đến tội ác chiến tranh kể từ cuộc xâm lăng toàn diện của Nga năm 2022. Tuy nhiên, chỉ có 252 vụ được kết án,

Theo ước tính của Reuters, Hoa Kỳ đã cam kết hơn 283 triệu Mỹ kim cho các chương trình điều tra trách nhiệm chiến tranh tại Ukraine từ năm 2022, nhưng ít nhất 40% số chương trình này đã bị đình chỉ hoặc không được gia hạn sau khi chính quyền Tổng thống Trump duyệt xét viện trợ nước ngoài.

Dù Liên hiệp Âu Châu và Anh Quốc cam kết tiếp tục hỗ trợ Ukraine, nhưng nhiều nhà phân tích nhận định khoảng trống tài chính do Hoa Kỳ để lại khó có thể bù đắp. Vì thế, các nạn nhân và thân nhân người mất tích lo ngại rằng nhiều thủ phạm sẽ không bao giờ bị đưa ra trước công lý.

 

5.  TRUNG CỘNG XÂY DỰNG MẠNG LƯỚI BỆ PHÓNG QUANH CÁC HẦM CHỨA HỎA TIỄN NGUYÊN TỬ

Hình ảnh vệ tinh do Reuters phân tích cho thấy, Trung Cộng đang xây dựng một hệ thống quân sự quy mô lớn tại vùng sa mạc Tân Cương, chung quanh khu hầm chứa hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa tại Hami. Các chuyên viên quốc phòng nhận định mục tiêu là bảo đảm khả năng phản công nguyên tử ngay cả khi bị Hoa Kỳ tấn công phủ đầu.

Công trình mới gồm hơn 80 bệ phóng bê tông, nhiều hầm trú ẩn kiên cố, cơ sở truyền tin, tác chiến điện tử và các trung tâm chỉ huy. Ngoài ra, 2 khu căn cứ lớn hình bát giác được xây dựng cách khu Hami từ 140 đến 230 km, nối với nhau bằng hệ thống đường sá, phi đạo và đường sắt quân sự.

Theo giới phân tích quốc phòng, các bệ phóng này có thể được sử dụng cho hỏa tiễn phòng không, đơn vị tác chiến điện tử hoặc các bệ phóng hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa cơ động đặt trên xe tải. Hệ thống còn có thể chứa tích hợp mạng cáp quang cùng các phương tiện chỉ huy, kiểm soát và truyền tin phục vụ lực lượng nguyên tử.

Mặc dù Bắc Kinh vẫn tuyên bố theo đuổi chính sách “không sử dụng nguyên tử trước”, nhưng thực tế vẫn đang hiện đại hóa nhanh chóng kho vũ khí chiến lược. Ngũ Giác Đài ước tính Bắc Kinh có thể sở hữu khoảng 1.000 đầu đạn nguyên tử vào năm 2030.

Các nhà phân tích cho rằng quy mô công trình tại sa mạc Tây Bắc Trung Hoa là chưa từng có, phản ảnh một nỗ lực đặc biệt nhằm tăng cường khả năng răn đe nguyên tử trước sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa Bắc Kinh và Hoa Kỳ, nhất là trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến Đài Loan.