Monday, May 25, 2026

Tin Tức: Thứ Hai 25.05.2026

Tin Tức

Mở đầu chương trình, Khánh Ngọc và Bá Cơ mời quý thính giả theo dõi phần Tin Tức.

1. Tuần Duyên Hạm Trung Cộng rút lui sau căng thẳng gần đảo Pratas

Một tuần duyên hạm của Trung Cộng hôm Chủ nhật đã rút khỏi vùng biển gần quần đảo Pratas do Đài Loan kiểm soát ở phía bắc Biển Nam Hải, sau một cuộc đối đầu căng thẳng trong đó đôi bên đã trao đổi những lời lẽ gay gắt qua vô tuyến điện về vấn đề chủ quyền.

Tuần duyên Đài Loan cho biết hôm thứ Bảy đã phát giác chiến hạm Trung Cộng tiến gần Pratas và lập tức đưa tàu ra ngăn chặn, đồng thời phát đi các lời cảnh cáo. Phía Trung Cộng nói họ đang thi hành “sứ mạng thường lệ” và khẳng định có chủ quyền cùng quyền tài phán đối với Pratas. Phía Đài Loan đáp lại: “Xin đừng phá rối hòa bình. Hãy trở về và tranh đấu cho tự do dân chủ, đó mới là cách phụng sự đất nước đúng đắn.”

Một giới chức tuần duyên Đài Loan nhận định cách dùng từ ngữ về “chủ quyền và quyền tài phán” của Trung Cộng lần này là bất thường, cũng như thời gian chiến hạm ấy lưu lại vùng biển gần Pratas.

Quần đảo Pratas nằm cách đảo Đài Loan hơn 400 cây số, khiến nhiều chuyên viên an ninh lo ngại đây là điểm dễ bị Trung Cộng tấn công. Hiện nơi này chỉ do lực lượng tuần duyên trấn giữ với quân số nhỏ.

Tổng Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Đài Loan, ông Joseph Wu, cho biết hiện có khoảng 100 tàu Trung Cộng đang hoạt động trong các vùng đảo trải dài từ Nhật Bản qua Đài Loan xuống Phi Luật Tân.

 

2. Hàng ngàn người biểu tình tại Tây Ban Nha

Khoảng 2,000 người hôm Chủ Nhật đã xuống đường tại thành phố Bilbao, Tây Ban Nha, để phản đối cách hành xử của cảnh sát xứ Basque đối với các thành viên đoàn thuyền cứu trợ Gaza vừa được trả tự do từ Do Thái.

Sự việc bùng phát hôm thứ Bảy tại phi trường Bilbao khi một thân nhân tìm cách đến gần 6 thành viên vừa trở về thì bị cảnh sát ngăn cản 1 cách thô bạo, dẫn đến xô xát. Hình ảnh do đài truyền hình quốc gia TVE phổ biến cho thấy cảnh sát dùng dùi cui đánh người và ghì đầu nhiều người xuống đất giữa tiếng la ó của đám đông.

Lực lượng cảnh sát vùng Basque cho biết đã mở cuộc điều tra để xác định các nhân viên có thi hành đúng thủ tục hay không.

Các thành viên đoàn thuyền tố cáo bị ngược đãi trong thời gian bị giam giữ tại Do Thái, nhiều người phải nhập viện vì thương tích, và ít nhất 15 người cho biết đã bị hành hung tình dục, kể cả cưỡng hiếp. Nhà tù Do Thái phủ nhận toàn bộ các cáo buộc này.

Bộ trưởng Do Thái Itamar Ben‑Gvir trước đó đã đưa lên mạng một đoạn phim chế nhạo cảnh các thành viên đoàn thuyền bị ghì xuống đất trong trại giam, gây làn sóng phẫn nộ từ nhiều chính phủ Tây phương, trong đó có Tây Ban Nha. Chuyên gia Liên Hiệp Quốc Francesca Albanese và tổ chức Ân Xá Quốc Tế đều kêu gọi mở cuộc điều tra về vụ việc tại phi trường Bilbao.

 

3. Nga tố cáo Ukraine tập kích ký túc xá sinh viên, 18 người thiệt mạng

Nhà cầm quyền Nga cho hay số người tử nạn trong vụ phi cơ không người lái đánh trúng ký túc xá sinh viên tại vùng Luhansk do Nga kiểm soát đã tăng lên 18 người, phần lớn là nữ sinh trẻ tuổi. Ba người khác còn bị vùi dưới đống gạch vụn.

Điện Cẩm Linh tố cáo Kyiv cố ý oanh kích trường sư phạm tại thị trấn Starobilsk. Tổng thống Vladimir Putin đã ra lệnh quân đội chuẩn bị biện pháp trả đũa. Phía Ukraine bác bỏ trách nhiệm, nói rằng họ chỉ nhắm vào một đơn vị điều khiển drone tinh nhuệ của Nga và tuân thủ luật chiến tranh quốc tế.

Theo giới chức thân Nga ở Luhansk, có 41 người bị thương. Một cư dân địa phương nói hỏa tiễn đã đánh vào căn cứ cũ trước khi drone lao vào khu nội trú gây hỏa hoạn.

Trong phiên họp khẩn của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, Nga tố Ukraine phạm tội ác chiến tranh, còn Kyiv cho rằng đó là tố cáo vô căn cứ. Nhiều nước yêu cầu được đến hiện trường để điều tra độc lập.

Cùng lúc, Ukraine cho biết họ vừa tấn công kho dầu ở cảng Novorossiysk và một cơ sở hóa chất tại vùng Perm của Nga.

 

4. Mỹ-Iran sắp đạt thỏa thuận, mở eo biển Hormuz trong thời gian hưu chiến 60 ngày

Theo lời một viên chức Hoa Kỳ cho biết Washington và Tehran đang tiến gần tới một thỏa thuận gia hạn hưu chiến thêm 60 ngày, trong đó eo biển Hormuz sẽ được khai thông, Iran được tự do bán dầu và đôi bên mở thương thuyết về chương trình nguyên tử của Tehran.

Theo dự thảo, Iran đồng ý mở hoàn toàn eo biển Hormuz, không thu lệ phí hàng hải và tháo gỡ thủy lôi đã bố trí trước đó để tàu bè qua lại an toàn. Đổi lại, Hoa Kỳ sẽ bãi bỏ việc phong tỏa các hải cảng Iran và nới một phần cấm vận để Tehran xuất cảng dầu hỏa trở lại.

Bản dự thảo cũng nói Iran cam kết không chế tạo võ khí nguyên tử, đồng thời thương lượng việc đình chỉ tinh luyện uranium và chuyển giao lượng uranium đã được tinh luyện ở cấp độ cao.

Iran đã thông qua trung gian để đưa ra cam kết miệng về mức độ nhượng bộ liên quan đến chương trình hạt nhân. Phía Hoa Kỳ cũng sẽ đàm phán việc tháo bỏ thêm cấm vận và giải tỏa các tài khoản tiền bạc của Iran bị phong tỏa trong thời gian hưu chiến.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu hỏa Trung Đông ra thế giới.

 

5. Bộ trưởng thương mại Nhật gặp giới chức Trung Cộng

Bộ trưởng Kinh tế-Thương mại Nhật Bản Ryosei Akazawa cho biết ông chỉ có cuộc trao đổi ngắn với Bộ trưởng Thương mại Trung Cộng trước buổi quốc yến bên lề hội nghị APEC tại Tô Châu, chứ không có cuộc họp song phương chính thức nào.

Đây là chuyến công du Trung Cộng cao cấp nhất của Nhật kể từ khi tranh chấp ngoại giao giữa hai nước bùng nổ hồi tháng 11 năm ngoái. Căng thẳng phát sinh sau khi Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi tuyên bố rằng nếu Trung Cộng tấn công Đài Loan, Tokyo có thể đáp trả.

Sau đó, Bắc Kinh áp dụng nhiều biện pháp trả đũa như khuyến cáo công dân hạn chế du lịch Nhật Bản và siết chặt xuất cảng đất hiếm sang Nhật. Đây là các khoáng sản chiến lược dùng trong kỹ nghệ xe điện, quốc phòng và điện tử cao cấp.

Tại hội nghị APEC, ông Akazawa kêu gọi các quốc gia xuất cảng chấm dứt việc kiểm soát đất hiếm một cách tùy tiện, dù không nêu đích danh Trung Cộng. Theo giới chức Nhật, Bắc Kinh đã ngưng cung cấp nhiều loại đất hiếm quan trọng cho Nhật suốt bốn tháng qua, cho thấy Trung Cộng đang dùng tài nguyên chiến lược như một đòn bẩy ngoại giao.

 

No comments:

Post a Comment